Thứ Sáu, 18 tháng 8, 2017

Hautefeuille và Ngô Phụng Điển - Thái Trọng Lai


 Hautefeuille và Ngô Phụng Điển 

Đ
ỌC SÁCH VIỆT NAM SỬ lược của Trần Trọng Kim, ta bắt gặp một câu chuyện chua chát đầy ấn tượng:
Khi vừa chiếm xong thành Hà Nội, có một toán lính Pháp gồm sáu tên, cầm đầu là Hautefeuille đi bộ lên thành Sơn Tây. Chúng vừa đi vừa bắn đùng đoàng khiến lính đóng trong đồn Sơn Tây ngỡ là đại quân của Pháp mở cuộc tấn công nên mấy ngàn quân trú đóng trong thành ào ào tháo chạy. Sáu tên lính Pháp vào tiếp quản dễ dàng ngôi thành bỏ hoang. Xem ra quan quân triều đình bấy giờ hành động theo lý lẽ riêng của họ. Thành Hà Nội có cả tượng binh gần 100 con mà còn thất thủ dễ dàng nên họ tháo chạy để bảo toàn lực lượng mới thực là cần thiết nhất, bởi sau lưng họ còn biết bao mẹ già vợ dại con thơ?.
Đối trọng cho quan quân thành Sơn Tây là một nhân vật có lẽ đáng coi là vết son trong trang sử chống Pháp buổi đầu. Nhân vật đó là Ngô Phụng Điển (Trích dịch sách Tự cổ ngã tính đa hào kiệt).
Ngô Phụng Điển được coi là mãnh tướng trong đạo quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc. Quân Cờ đen làm mưa làm gió miền Bắc suốt mười năm trời, dân quê vô cùng điêu đứng. Hoàng Kế Viêm dụ hàng biến họ thành toán lính đánh thuê khá lợi hại cho Triều đình. Cả hai viên tư lệnh quân viễn chinh Pháp, lần đầu (1873) là đại uý Francis Garnier và lần sau (1884) là đại tá Henri Rivière đều bị đích thân một tay ông đâm chết trong hai lần phục kích ở ô Cầu Giấy cách nhau mười một năm.
Trong những lần chống ngoại xâm, chưa lần nào Việt Sử có được những trang rực rỡ như vậy. Nhưng điều đáng tiếc là Ngô Phụng Điển “chưa nhập quốc tịch”. Khi Tôn Thất Thuyết có ý đồ chống Pháp đã nhớ đến ông tìm sang tận nhà Lưu Vĩnh Phúc ở Long Châu (Quảng Đông) để cầu viện. Đặc biệt bấy giờ vua Bẫi Sậy Nguyễn Thiện Thuật cũng còn nương nấu ở đấy nhưng cả Lưu lẫn Nguyễn đều không hưởng ứng và Tôn Thất Thuyết đành bó tay chỉ còn biết ngày ngày say bí tỉ để đóng vai... ông lão chém đá (Tả xẹt lũ).
Theo lôgich của sự kiện, tôi không mảy may tin rằng Tôn Thất Thuyết coi những tảng đá bị chém là thực dân Pháp mà là món mang đi dụ thầy trò Lưu Vĩnh Phúc.*

 Thái Trọng Lai



Tặng Người Chúc Hạnh Phúc Với Lời Thơ - Như Phương

Tặng  người chúc " Hạnh Phúc với lời thơ"

       Hạnh Phúc tiếng hát mùa Xuân vang vọng
       Hạnh Phúc tiếng thơ mùa  Hạ xôn xao
       Hạnh Phúc ly nước dừa ngọt ngào 
       Hạnh Phúc bắt lại nụ cười một thuở 
       Hạnh Phúc tình xưa không bỡ ngỡ
       Hạnh Phúc nắng biển in trên da
       Hạnh Phúc dung dị mây bao la
       Hạnh Phúc cầm tay nhau thấy ấm
        Hạnh Phúc Tiếng thơ hoà gió sớm
        Hạnh Phúc âm giai của sóng  nhịp lòng
        Hạnh Phúc  bức tranh dệt màu hồng
         Ừ nhỉ, Hạnh Phúc với giòng thơ êm dịu
                          Như Phương
                     San Jose.Aug 15,17

Về Ngang Trường Petrus Ký Xưa - Trầm Vân


Về Ngang Trường Petrus Ký Xưa
Về ngang trường cũ dạ bâng khuâng
Nhớ cổng xưa hàng chữ sáng ngần
" Khổng Mạnh cương thường tu khắc cốt
Tây Âu khoa học yếu minh tâm "

Lời người xưa thật là thâm thúy
Muốn cho non nước mạnh tiến lên
Phải tiếp thu khoa học thế giới
Và giữ gìn đạo đức làm nền
Trường mang tên ông Petrus Ký
Một nhà bác học rất nổi danh
Ngoại ngữ tinh thông nhiều thứ tiếng
Góp công giữ tiếng Việt trong lành
Nhớ xưa thầy giỏi trò ngoan giỏi
Nổi danh thế giới những anh tài
Trọng đạo tôn sư ghi nhớ mãi
Trái tim tình nghĩa có đâu phai
Gặp thầy, trò cũ vẫn khum tay
Cúi chào kính cẩn tiếng thưa thầy
Những kỷ niệm vui treo cửa lớp
Bao mùa thương mến lướt qua tay
Về ngang trường cũ bóng thu sang
Cúi xuống rưng rưng nhặt lá vàng
Tiếng trống khai trường xưa bỗng vọng
Gõ vùng ký ức nhớ mênh mang

      Trầm Vân







Thứ Tư, 16 tháng 8, 2017

Tải Nguyệt Minh Quy - Đỗ Chiêu Đức & Bài phỏng dịch của Mailoc, Mai XThanh


                       TẢI NGUYỆT MINH QUY
                               Thơ Thiền

              Bài thơ nầy vốn có tựa là "THUYỀN TỬ HÒA THƯỢNG KỆ" 船子和尚偈, vì Đức Thành Thiền Sư, người gốc Tứ Xuyên,  là một cao tăng ở cuối đời Đường, thọ pháp với Dược Sơn Duy Nghiêm Thiền Sư. Ngày thường ẩn cư ở Tú Châu Hoa Đình, làm nghề đưa đò ở bến đò Ngô Giang, thường thả một lá thuyền con trôi theo dòng nước, tùy duyên mà độ nhật, nên người đời mới gọi là THUYỀN TỬ HÒA THƯỢNG 船子和尚 (là Hòa thượng Chèo thuyền), còn có hiệu là Hoa Đình Hòa Thượng 華亭和尚. Sư soạn 39 bài PHẤT TRẠO CA 撥棹歌 (Bài ca Chèo Thuyền) ca ngợi đời sống của Ngư dân nhưng lại ngụ Thiền lý trong các lời ca đó.
              Dưới đây là bài thứ nhất trong 3 bài Thất Ngôn tuyệt cú, là bài kệ có ý Thiền được nhiều người biết đến nhất:

                     Image result for 船子和尚偈,

                             千尺絲綸直下垂,
                             一波才動萬波隨;
                             夜靜水寒魚不食,
                             滿船空載月明歸。

                  Thiên xích ty luân trực hạ thùy,
                  Nhất ba tài động vạn ba tùy .
                  Dạ tĩnh thủy hàn ngư bất thực,
                  Mãn thuyền không tải nguyệt minh qui !

NGHĨA BÀI THƠ :
                           BÀI KỆ của HÒA THƯỢNG CHÈO ĐÒ
             Sợi tơ nhợ câu cá ngàn thước buông thẳng xuống dưới nước, nước bèn nổi lên một dợn sóng, và dợn sóng nầy lan tỏa thành muôn vạn dợn sóng khác tỏa rộng ra. Đêm yên ắng, nước lạnh căm, nên không có cá cắn câu, đành chở đầy một thuyền trăng trống không mà về!

CHÚ THÍCH :
               TY LUÂN : Dây tơ, dây nhợ, là sợi chỉ. Chữ TY là Tơ. LUÂN là Chỉ dùng để may bìa vải lại cho đừng sút xổ, mà bây giờ ta gọi là chỉ "Vắt Xổ" đó, nên LUÂN THƯỜNG là cái GIỀNG MỐI mà ta phải giữ cho cuộc sống có nề nếp. 

              3 chữ cuối của câu 1 là TRỰC HẠ THÙY, nghĩa là BUÔNG THẲNG XUỐNG, THÙY 垂 là rũ xuống.
              TẢI: là Chở, VẬN TẢI là Chuyên chở.

 Ý BÀI KỆ:  
      
        2 Câu đầu lấy ĐỘNG để tả TĨNH, động tác buông câu là động tác thật nhẹ nhàng, dây câu chạm mặt nước cũng là động tác thật nhẹ nhàng, gợn sóng phát sinh lại càng nhẹ nhàng hơn, tuy nhẹ nhàng nhưng lại lan tỏa ra thành muôn vạn dợn sóng khác, Nhất ba động, vạn ba tùy. Một Ý niệm nảy sinh, gây mầm cho muôn vạn Ý niệm khác nảy sinh, đây chính là Ý THIỀN của 2 câu thơ đầu.
        2 câu thơ cuối đều qui về một chữ KHÔNG. Đêm vắng lặng, nước lạnh lẽo, cá chẳng cắn câu, tất cả là nhân tố của cái kết quả: "Chở đầy một thuyền toàn là ánh trăng mà về!"  Thuyền đầy ánh trăng là "Sắc tức thị Không". Ánh trăng huyền ảo mông lung đẹp đẽ nhưng lại "Không có gì cả!"  là "Không tức thị Sắc" đó!

DIỄN NÔM:

                     Inline image

              BÀI KỆ CỦA HÒA THƯỢNG CHÈO THUYỀN

                    Ngàn thước dây câu vừa thả xuống,
                    Muôn ngàn dợn sóng gợn li ti.
                    Đêm thanh nước lạnh không tăm cá,
                    Chở một thuyền trăng chẳng có chi !

LẠI DIỄN:
                   Ngàn thước nhợ câu thả xuống sông,
                   Một dợn muôn ngàn sóng lăn tăn,
                   Đêm yên nước lạnh im hơi cá,
                   Chở một thuyền về chỉ ánh trăng!

                                      Đỗ Chiêu Đức

       
     Chở Trăng Về
Tơ nghìn thước dây câu sông thả,
Một sóng đầu lan toả vạn sau.
Đêm yên nước lạnh cá đâu!
Thuyền không đầy ấp trăng thâu người về.

        Mailoc phỏng dịch


 Theo Bản Dịch & Diễn Nôm Ý Bài Kệ - ĐCĐ:
1. Sắc Sắc Không Không

Chỉ tơ nghìn sợi thả buông sông
Gợn sóng lăn tăn tỏa vạn vòng
Nước lạnh đêm thanh đâu thấy cá
Thuyền đầy, chở ngập ánh trăng không...

Mai Xuân Thanh
Ngày 13 tháng 08 năm 2017

2) : Bài kệ :
 Chỉ chở Trăng không, thấy ngập thuyền

Nghìn thước dây, sông thả xuống ngang
Sóng xao cứ một tỏa lan ngàn
Đêm thâu lạnh lẽo nào đâu cá
Thuyền vớt trăng không, ngập ánh vàng

Mai Xuân Thanh
Ngày 13 tháng 08 năm 2017

* Tiếng Hát Bỏ Quên - nvs.Vũ Thụy





Tiếng Hát Bỏ Quên

Cảm ơn "Một Mảnh Trời Xa"
Đưa ta về với quê cha đầu đời
Cảm ơn tiếng hát chơi vơi
Không ai nhắc đến tên người hát rong
Dẫu là gió rít ngàn thông
Nhưng không có gió thì thông ngỡ ngàng
Không quen giọng hát "bỏ hoang"
Nhưng ta cảm thấy dấu than bất bình
Lời ru vọng tiếng thủy tinh
Nghe như trăn trở người tình tha hương
Gặp nhau ở cuối đoạn đường
Cho ta giở nón chào hương khói buồn
Muộn màng tiếng vạc kêu sương
Ta hình dung được "mười thương" thuở nào
Xin đừng phá giấc chiêm bao
Sợ người tan biến bay vào thiên thai


        nvs.Vũ Thuy
  (Trích tập thơ Nửa Gánh Thu Sầu)

Chút Nắng Chiều Đến Đêm Trăng Máu (Vkp.Phượng Tím) & Vườn Vắng Thơ Rồi (Hồ Nguyễn)

CHÚT NẮNG CHIỀU ĐẾN ĐÊM TRĂNG MÁU 
              vkp phượng tím
(Đáp ý bài thơ Vườn Vắng Thơ Rồi của Hồ Nguyễn)


Chẳng phải mây đen khiến mưa trút xuống
Mà  tại gió cuốn cuồn cuộn nước trôi
Cỏ cây lao đao hoa lá tả tơi
Chỉ thạch thảo trơ gan cùng tuế nguyệt
*
Nhìn cảnh hoang sơ ngậm ngùi nuối tiếc
Lầu thơ lạnh lẽo suối vắng lặng yên
Cây cao bóng cả héo hắt muộn phiền
Hoa đồng cỏ nội cánh tàn nụ rớt
*
Chút nắng chiều lung linh như đùa cợt
Với cành phượng tím hương sắc tàn phai
Khiến mùa thu bớt ảm đạm quắt quay
Mặt trời khuất dần... Hai nơi tối sáng
*
Trăng treo mười sáu... bóng mờ dĩ vãng
Giọt lệ trăng thổn thức suốt canh thâu
Vầng trăng máu xoá tan mối tình đầu
Tan nát đôi tim... mắt khô... môi lạnh!!!
    Saigon 7/8/2017
    Vkp phượng tím

              *****

   VƯỜN VẮNG THƠ RỒI

Mt cm mây đen thoáng góc tri,
Ánh hng le lói khiến chơi vơi.
Vườn hoa ảm đm thơ tình vng,
Bướm b xa ri bay khp nơi.
Trang giy lm lem thơ đt đon,
Bút tưa nét mc khóc chia ri.
Thi nhân  r tìm thơ sót,
Ngóng gi mây bun mau thoáng vơi.

HỒ NGUYỄN (07-8-17)





Tháng Tam Mưa Rơi - Trầm Vân


Tháng Tám Mưa Rơi
Đã qua tháng Tám rồi sao
Cơn mưa vẫn đổ ập vào lòng thương
Với tay chạm những giọt buồn
Ướt dầm kỷ niệm mùi hương tóc dài

Chắc là mưa nhớ dáng ai
Ngày xưa nhẹ bước khoan thai đi về
Tay cầm vành nón nghiêng che
Tiếng chim ríu rít bên hè nghiêng đưa
Chắc là mưa nhớ chiều trưa
Những ngày hò hẹn nắng mưa ngọt mềm
Những vòng xe chạy dịu êm
Chở em chở cả xuân lên phố chờ
Hàng cây nghiêng xuống cành mơ
Con đường hoa cỏ hẹn hò lứa đôi
Phố vui rộn rã tiếng cười
Ngờ đâu đôi ngả xa xôi tình buồn...
Lại về tháng Tám dỗi hờn
Cơn mưa thảng thốt chập chờn dấu yêu
Phố buồn lặng tiếng chim reo
Giọt mưa tí tách thêm nhiều nhớ xa
Câu thơ vương giọt mưa nhòa
Gửi về em những thiết tha nồng nàn
Cuộc tình đã lỡ sang ngang
Tình xưa biết có muộn màng chờ nhau ? 

  Trầm Vân