Thứ Ba, 28 tháng 11, 2023

HÃY NHƯ NGÀY CUỐI - Thơ Sông Thu và Thơ Họa

                      

HÃY NHƯ NGÀY CUỐI

Cứ nghĩ hôm nay buổi cuối cùng

Từng giờ sống trọn những chờ trông

Viết mail thăm hỏi tràn thương mến

Gọi điện chuyện trò thỏa nhớ mong

Gắng đến thăm nhau dù gậy chống

Nhoẻn cười với bạn dẫu răng long

Tay trong tay nắm đầy thân ái

Nào biết có còn dịp nữa không ?

  Sông Thu

( 18/11/2023 )


Thơ Họa:

     ĐÔI BỜ SÔNG 

Chính là chưa cuối, vẫn sau cùng

Buổi đó hai người đứng mãi trông

Lão trượng bâng khuâng chờ thấm mỏi

Cao niên khắc khoải đợi thầm mong

Đò ngang rời bến thương chèo gẫy

Chân yếu xa bờ ngại gối long

Biết tới khi mô thì tái ngộ

Trăm năm trước mặt thấy trời không ...

     Hawthorne  17 - 11 - 2023

CAO MỴ NHÂN

 

     GẶP SAU CÙNG

Kể như lần gặp đó sau cùng

Hò hẹn bờ mi ướt ngóng trông

Vực thẳm chênh vênh nhìn phía trước

Trùng dương xanh ngắt đứng chờ mong

Đừng buồn em nhé đời còn đẹp

Dù tóc phai màu răng đã long

Hoàn cảnh đẩy đưa mình cách biệt

Nhưng tình vẫn đậm kể như không …

  Yên Hà

18/11/2023

 

ĐỪNG XEM LÀ PHÚT CUỐI

Đừng xem gặp gỡ phút sau cùng

Hãy muốn ta còn mãi ngóng trông…

Tình nghĩa không thay niềm luyến nhớ

Yêu thương chẳng xoá nỗi chờ mong

Dù cho tuổi lão vương đầu bạc

Dẫu có thân già vướng gối long

Cũng vẫn bạn bè thăm viếng nhé

Chớ coi lần chót được hay không ?!

Songquang

 20231118

 

GIỮ VẸN TÌNH NHAU

Từ khi quen biết đến sau cùng,

Vẹn giữ chung tình mãi ngóng trông.

Đêm đến đón Email đợi nhắn,

Ngày sang gọi điện thoại chờ mong.

Tuổi nay hốc hác vui cười móm,

Vóc đã hao mòn tóc bạc long.

Duyên kiếp trọn tình trao nghĩa gởi,

Có buồn có giận bỏ... như không.

                            *

An vui bến định chẳng long đong.

HỒ NGUYỄN

 (18-11-2023)

 

       CÒN DUYÊN

Xa em, anh thấy nhớ vô cùng,

Tựa cửa bên rèm lặng lẽ trông.

Nghe tiếng mưa rơi, buồn chất ngất,

Chạnh lòng thổn thức, ngóng chờ mong.

Trở về thăm bạn dù chân mỏi,

Ở lại đón xuân mặc gối long.

Hai đứa nhìn nhau mừng ứa lệ,

Còn duyên hạnh ngộ nữa hay không?

  Ngô Văn Giai

Virginia, November 18/2023

 

     HẸN GẶP LẠI

Thiếp gởi mời ai đến dự cùng

Muôn vàn cách trở mãi hoài trông

Tuổi già sức yếu lòng thương nhớ

Tháng rộng năm dài dạ ngóng mong

Nếu đã mến yêu dù đất lở

Vẫn mơ hội ngộ dẫu trời long

Mặt mừng tay nắm rưng dòng lệ

Biết có khi nào lại gặp không?

  LAN

(Thứ bảy, 18/11/2023)

 

THỜI GIAN CÓ CHỜ KHÔNG

Chia đường tạm biệt buổi sau cùng,

Nghịch cảnh người thương mõi mắ́t trông.

Thuận ý sớm liền thăm hỏi nhé,

Email trò chuyện rất hoài mong.

Sức phàm tuổi hạc khôn lường đặng,

Gắng sức thăm nhau dẫu gối long.

Nặng nghĩa tình thâm gìn Đạo đức,

Thời gian mặc kệ có chờ không?

Mỹ Nga

    18/11/2023 ÂL, 06/10/Quý Mão

 

     TÌNH MUỘN

Yêu ai phụ nữ tới sau cùng…?

Cảm động Sài Gòn đợi mãi trông…!

Điện thoại em thăm mòn mỏi nhớ…

Email bậu hỏi khỏe chờ mong…

Đầu xanh mô nữa màu sương bạc

Răng trắng đâu còn lợi chiếc long

Mình nắm tay say men rượu đắng

Ta nào biết gặp lại nhau không…!

MAI XUÂN THANH

      ( 11/17/2023 )

 

THỜI GIAN CÒN LẠI

Nhiều năm hiện hữu quý vô cùng!

Tưởng tượng quanh mình lắm bạn trông!

Nhắc nhở lời hay niềm mãi đượm

Vui mừng nghĩa vẹn ý hoài mong

Làng xa nhớ đợi thân dầu mỏi

Chợ cũ nên về gối dẫu long

Hớn hở chuyền ly mời nhấp cạn

Tưng bừng trỗi khúc ngại gì không?

 Như Thu

11/18/2023

 

         TÌNH GIÀ

Tình già dẫu muộn nói cho cùng

Hương lửa ba sinh chẳng ngóng trông

Nguyệt lão long đong bao nỗi nhớ

Ông tơ lận đận bấy niềm mong

Cao niên mái tóc đầu sương bạc

Luống tuổi răng hàm lợi chiếc long

Thăm viếng tri âm là nữ sĩ…

Tuỳ duyên hạnh ngộ cuối đời không…?

    MAI XUÂN THANH

Cựu Kim Sơn Vùng Vịnh

    November 17, 2024

 

        TÌNH CUỐI

Bằng hữu lâu năm chặng cuối cùng

Cái già xồng xộc hết chờ trông

Chân thành trúc mã hoài lưu luyến

Tình nghĩa thanh mai mãi đợi mong

Mòn mỏi Thu Đông đầu tóc bạc

Bâng khuâng răng nớu lợi hàm long

Yêu nhau ảo ảnh mờ sương khói

Tri kỷ bặt tăm gặp lại không…?

    MAI XUÂN THANH

Cựu Kim Sơn Vùng Vịnh

   (November 17, 2023)

 

    QUÝ THỜI GIAN

Thời gian hiện tại quý vô cùng

Khó có điều gì muốn đợi trông

Tuổi lão êm đềm mừng chẳng ước

Thân già nhẹ nhõm thích nào mong

Làm thơ suốt buổi dù trời động

Xướng họa đêm ngày dẫu đất long

Họp bạn vui cười ca chuyện gẫu

Mai này hết gặp tiếc buồn không

        Minh Thúy Thành Nội

Tháng 11/18/2023

 

TUỔI GIÀ THĂM BẠN

Nào hay, chẳng phải dịp sau cùng?

Thích thú chuyện trò, thỏa ngóng trông.

Tay bắt mặt mừng bao thắm thiết,

Vai choàng,cổ vít những chờ mong!

Ráng lê gối bước vì gân yếu,

Gắng tựa xe lăn bởi khớp long.

Gặp gỡ nhau đây vui bất tận...

Hàn huyên buổi nữa, biết còn không ?

Thanh Hoà

18/11/2023

 

   NĂM THÁNG CUỐI

Thắm tình già lão nghĩ cho cùng

Năm tháng cuối đời hết đợi trông

Muốn giữ lộc tài nào có được

Muốn gìn ơn phước chỉ là mong

Nghĩa danh xa lánh, tai hơi điếc

Tật bệnh e dè, gối lại long

Địa ngục kinh hoàng nơi đất lạnh?

Thiên đàng thơ mộng chốn trời không?

(Phan Thượng Hải)

       11/19/23

 

HÃY NHƯ NGÀY CUỐI

Sông Thu chớ nói buổi sau cùng

Hạnh ngộ tao phùng cứ mãi trông

Biệt xứ quê cha mòn mỏi  đợi

Ly hương đất tổ thẫn thờ mong

Ngày vơi nôn nóng đầu thêm bạc

Tháng lụn bồn chồn gối muốn long

Mộng ước tròn mơ bền chặt dạ

Người xưa biết có vững lòng không

Thanh Song Kim Phú

   CA.Nov/19/2023

 

   TÌNH THI HỮU

Nghĩ chi đến chuyện buổi sau cùng

Khi nắng còn hồng bạn hữu trông

Xướng họa thi đàn tình mãi đợi

Email văn vẻ cảm luôn mong

Mắt mờ tứ tuyệt nào tay bấm

Gối mỏi thất ngôn mặc cẳng long

Cách trở trùng dương ngăn bốn biển

Hồn thơ vẫn tỏa phủ tầng không

     Hưng Quốc

Texas 11-18-2023

 

SAO LẠI NHƯ NGÀY CUỐI

Đôi ngả chia tay chửa phải cùng

Những chi chẳng đặng để luôn trông

Người từ viễn xứ đâu hằng gặp

Kẻ ở hậu phương há mãi mong?

Nhưng vẫn thân thương dù lụa rách

Lại càng luyến nhớ dẫu sơn long

Tranh trao tặng đó màu hoa tím,

Xin hỏi bạn nha đúng vậy không?

Thái Huy

 11/18/23

 

CÓ MẶT ĐÂY RỒI

Duyên may gặp gỡ, trọn vui cùng

Có mặt đây rồi, chẳng vọng trông

Một ánh ban mai ngời hạnh ngộ

Đôi làn gió mới thỏa hoài mong

Đường êm bạn hát, nghe đời vút

Bước mỏi ta cười, biết gối long

Thấy mệt… vào ngơi, nằm hóng mát

Nhìn mây tụ tán giữa hư không…

Lý Đức Quỳnh

  19/11/2023


         NÊN ĐÃ

Khắc khoải bao lâu sợ… tận cùng

Bâng khuâng bối rối khắc thời trông

Thả dăm câu chữ vơi nhung nhớ

Gửi chút tơ lòng vợi mỏi mong

Tuổi hạc giờ cao nên đầu bạc

Mắt đen nay xám với chân …long

Nhưng môi còn mọng màu hoa thắm

Nên đã lấp đi những sắc không !

PHƯỢNG HỒNG

 

       ĐẾN CÙNG

Thẳng thắng bước đi cho đến cùng

Cứ vui mà sống  chớ hoài trông

Nếu còn thương bạn nên năng gặp

Chớ có ngồi nhà để nhớ mong

Gậy trúc đưa chân cho vững bước

Bạc đầu vấn tóc giắt kim long

Thời gian hiện tại là trân quý

Mặc kệ đừng lo chuyện sắc không !

THIÊN LÝ


      CAM ĐÀNH 

Cũng khá lâu rồi mãi ngóng trông

Từ khi gặp gỡ buổi sau cùng

Dẫu rằng một thưở hằng lưu luyến

Hẳn những bao lần vẫn ước mong

Khoản nợ tình trao đà tuột mất

Tơ bà lão buộc hóa bằng không

Cam đành giữ chút hương ngày cũ

Dẫu phải chân chùn dạ chẳng… long

Mai Vân-VTT, 21/11/23






Thứ Hai, 27 tháng 11, 2023

Tạp Ghi và Phiếm Luận : TRI KỶ, TRI ÂM (Đổ Chiêu Đức)

 Tạp Ghi và Phiếm Luận : 

                       TRI KỶ, TRI ÂM
                
                      

        TRI 知 là Biết, Kỷ 己 là Mình; nên TRI KỶ 知 己 là người hiểu biết về mình, không phải chỉ hiểu biết hời hợt bên ngoài, mà hiểu biết một cách sâu sắc tận tâm can và suy nghĩ của mình, thì mới gọi là TRI KỶ được. Như khi nghe Thúy Kiều nói lên cái ý định xưng bá đồ vương của mình, thì Từ Hải tỏ ra rất hài lòng:

                          Nghe lời vừa ý gật đầu,
               Cười rằng: TRI KỶ trước sau mấy người!
                         Khen cho con mắt tinh đời,
                   Anh hùng đoán giữa trần ai mới già! 
                     
                 
  
      Đôi bạn TRI KỶ đầu tiên hiểu rõ nhau nhất là Quản Trọng 管 仲 và Bào Thúc Nha 鮑 叔 牙 thời Chiến Quốc, theo Sử Ký ghi lại như sau:

      Quản Trọng 管 仲(725—645 Trước Công Nguyên)tên là Di Ngô 夷 吾, hiệu là Kính Trọng 敬 仲, người thôn Quản Cốc huyện Dĩnh Thượng. Ông là Tể Tướng nổi tiếng của nước Tề, phò tá và giúp Tề Hoàn Công trở thành một trong Ngũ Bá thời Chiến Quốc. Bào Thúc Nha 鮑 叔 牙 cũng là một Đại Phu của nước Tề, là bạn TRI KỶ của Quản Trọng. Truyện Kể...
     Thuở nhỏ, Bào Thúc Nha và Quản Trọng là hai người bạn thân. Bào Thúc Nha rất hiểu về tài hoa của bạn mình. Quản Trọng nhà nghèo nhưng luôn luôn lấn lướt Bào Thúc Nha về mọi mặt, nhưng Bào lại luôn luôn đối xử tốt với bạn mà không một tiếng oán than trách móc.
     Lớn lên, hai người cùng làm quan cho nước Tề. Quản Trọng theo phò Công Tử Củ, còn Bào Thúc Nha theo phò người em là Công Tử Tiểu Bạch.
     Năm 686 trước Công Nguyên, Tề Tương Công mất, cháu là Công Tôn Vô Tri soán ngôi. Mùa Xuân năm 685 trước CN, Đại Phu nước Tề là Ung Lẫm giết Công Tôn Vô Tri. Lúc đó Công Tử Củ đang ở nước Lổ, còn Công Tử Tiểu Bạch đang ở nước Lữ. Triều thần quyết định đón hai Công Tử về nước, ai về trước sẽ được nối ngôi.
     Nước Lổ phái người đưa Công Tử Củ về nước; còn nước Lữ thì phái người đưa Công Tử Tiểu Bạch về nước. Quản Trọng sợ Công Tử Tiểu Bạch về trước, nên phi ngựa rượt theo bắn một mũi tên, Công Tử Tiểu Bạch giả vờ trúng tên té xuống xe ngựa. Sau đó cùng Bào Thúc Nha rẻ đường tắt về nước trước, lên ngôi nước Tề, chính là Tề Hoàn Công.
                   
             

     Lổ Trang Công nghe Công Tử Tiểu Bạch đã lên ngôi nước Tề, vô cùng tức giận, cử binh sang đánh nước Tề. Tề đã có chuẩn bị sẵn nên binh Lổ đại bại mà về. Dưới áp lực của nước Tề, Lổ bắt buộc phải giết Công Tử Củ và bắt Quản Trọng trả về cho nước Tề xử tội.     
     Tề Hoàn Công sau khi lên ngôi, bèn triệu Bào Thúc Nha đến để phong làm Tể Tướng. Nhưng Bào lại từ chối mà còn tiến cử cho người đang ở trong tù là Quản Trọng làm Tể Tướng vì cho rằng Quản Trọng giỏi hơn mình rất nhiều. Trước đây bắn Tề Hoàn Công là vì đang theo phò Công Tử Củ, chỉ là ai vì chúa nấy mà thôi. Tề Hoàn Công nghe theo lời Bào Thúc Nha phong Quản Trọng là Tể Tướng.  Sau nầy nhờ các sách lược của Quản Trọng mà Tề Hoàn Công mới xưng bá chư hầu.
     Về phần Quản Trọng, ông luôn nói với người khác rằng: "Lúc nhỏ nhà nghèo, thường đi buôn với Bào Thúc Nha, tôi ra vốn ít, nhưng chia lời nhiều. Thúc Nha không cho là tôi tham, vì biết tôi nghèo. Tôi bày cách làm ăn cho Thúc Nha bị thất bại. Thúc Nha không cho là tôi ngu xuẩn, mà biết là làm ăn phải có lúc vầy lúc khác. Tôi ra làm quan ba lần đều bị đuổi về ba lần, Thúc Nha không cho là tôi bất tài, mà biết là tôi chưa gặp được thời cơ. Tôi đi đánh trận ba lần, ba lần đều thua chạy trước, Thúc Nha không cho là tôi nhát gan, vì biết tôi còn phải phụng dưỡng mẹ già. Công Tử Củ thất bại bị giết, tôi bị bắt mà không dám hi sinh vì chủ, Thúc Nha không cho tôi là kẻ vô sỉ, vì biết rằng tôi còn đợi dịp để thi thố tài năng. Ôi, Sanh ra tôi là cha mẹ tôi, nhưng hiểu được tôi thì chỉ có Bào Thúc Nha mà thôi !" Đây là câu nói nổi tiếng và để đời của Quản Trọng đó: "Sanh ra ta là cha mẹ, nhưng hiểu được ta thì chỉ có Bào Thúc Nha thôi!" 
     Khi Quản Trọng sắp chết. Tề Hoàn Công hỏi: Bào Thúc Nha có thể thay thế làm Tể Tướng không? Quản Trọng đáp: Không được! Bào Thúc Nha là người thiện ác phân minh, không thể bao dung cho kẻ xấu được. Nếu giao cho quyền bính trong tay, chẳng những có hại cho chúa công mà còn có hại cho chính bản thân Thúc Nha nữa! Bào Thúc Nha nghe biết chuyện nầy, chẳng những không trách Quản Trọng không tiến cử mình, mà còn rất cảm kích vì biết bạn rất hiểu mình nên không muốn hại mình phải mang họa vào thân.

     Quả là hai người bạn TRI KỶ với nhau: Người nầy hiểu rõ người kia và người kia cũng rất hiểu rõ người nầy. Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng đã ca ngợi tài của Quản Tử (Quản Trọng) như sau:

                     Lượng gã Bạch sinh nào có mấy,
                     Tài người Quản Tử có đâu nhiều!

     Tăng Quảng Hiền Văn có câu:

              Tương thức mãn thiên hạ,   相 識 滿 天 下,
              TRI KỶ năng kỷ nhân ?      知 己 能 幾 人?
Có nghĩa : 
          Quen biết hết cả người trong thiên hạ, nhưng...
          TRI KỶ (là người hiểu ta nhất) có được mấy người đâu?!

                        Image result for 伯çå­æ
      
      Đó là đôi bạn TRI KỶ, còn TRI ÂM thì...  
     Theo Chiến Quốc Sách Liệt Ngự Khấu 战 国 列 御 寇 著 ghi về chuyện Bá Nha, Tử Kỳ như sau:

     Du Bá Nha 俞 伯 牙 phụng mệnh vua Tấn đi sứ sang nước Sở. Đêm rằm tháng tám, thuyền vừa vào đến Hán Dương, gặp lúc mưa to gió lớn, nên ghé vào một mé núi nhỏ để tránh gió. Đêm xuống, gió lặng mây tan, vầng trăng rằm sáng vành vạnh trên sông nước, cảnh sắc thật hữu tình. Bá Nha bèn lấy cây dao cầm ra nắn nót phím dây và đàn một khúc. Đang lúc thả hồn vào cung đàn phím nhạc, mơ hồ như thấy có bóng người trên bến nên phân tâm, tay bấm mạnh vào phím đàn đánh "chát" một tiếng, đàn đứt mất một dây và tiếng đàn im bặt. Bỗng nghe tiếng người trên bờ nói vọng xuống rằng: "Xin tiên sinh chớ ngại, tôi là người đốn củi về muộn, đi đến đây nghe được tiếng đàn tuyệt diệu của tiên sinh, nên nán lại chưa nở rời đi".     
     Nương theo bóng trăng, Bá Nha nhìn kỹ người trên bến, quả nhiên là một tiều phu với gánh củi còn để một bên, thầm nghĩ: Chỉ là một người đốn củi, làm sao nghe hiểu được tiếng đàn của ta chứ? Bèn cất tiếng hỏi rằng: "Các hạ nghe hiểu tiếng đàn của ta, thì có thể nói thử xem khi nảy ta đang đàn khúc gì?" Người tiều phu bèn đáp rằng: "Thưa tiên sinh, lúc nảy ông đang đàn khúc Khổng Tử tán thán đệ tử Nhan Hồi. Rất tiếc là tiên sinh mới đàn đến câu thứ tư thì dây đàn bị đứt".

               
                  
 

               Image result for 伯çå­æ        

     Nghe người tiều phu đối đáp trôi chảy, Bá Nha rất ngạc nhiên và cũng vô cùng mừng rỡ. Bèn mời tiều phu lên thuyền để đàm đạo, người tiều phu vừa trông thấy cây đàn của Bá Nha, bèn khen rằng: "Đây là cây dao cầm, tương truyền là của vua Phục Hi chế tạo ra". Bèn kể lại lai lịch, quá trình chế tạo và xuất xứ của cây đàn. Bá Nha nghe xong càng khâm phục cho kiến thức của người tiều phu hơn. Đoạn mời người tiều phu nghe thêm vài khúc đàn nữa. Khi Bá Nha cất cao tiếng đàn lên thật hùng tráng, thì người tiều phu khen: "Vòi vọi thay núi cao hùng vĩ, chí tại cao sơn". Khi Bá Nha hạ tiếng đàn xuống cho thanh thoát trôi chảy, thì tiều phu lại cất tiếng khen rằng: "cuồn cuộn thay như nước trường giang, ý tại lưu thủy ". 
      Bá Nha nghe xong rất lấy làm vui dạ, trước đây chưa từng có người hiểu được tâm sự của ông gởi gấm qua tiếng đàn, mà trước mắt, người tiều phu nầy lại làm được việc đó. Không ngờ ở chốn thâm sơn cùng cốc nầy lại có được một TRI ÂM (người hiểu được tiếng lòng của người khác qua âm nhạc) mà bấy lâu nay ông cố tìm vẫn không gặp được. Bèn đứng dậy thi lễ, rót chén rượu mời và cùng xưng tên họ với nhau. Thì ra người tiều phu tên là Chung Tử Kỳ 鍾 子 期, làm nghề đốn củi độ nhựt. Hai người càng đàm đạo càng hợp ý hơn. Cuối cùng dưới vầng trăng Thu sáng vằng vặc họ đã cùng nhau kết nghĩa đệ huynh. Bá Nha lớn hơn nên làm anh, hỏi Tử Kỳ rằng: "Với tài năng và học thức của hiền đệ sao không ra kiếm chút công danh mà lại cam nghề đốn củi?" Tử Kỳ cho biết là vì mình còn phải phụng dưỡng cha già, nên mới ẩn nhẫn đợi thời. Vì công vụ chưa xong, nên Bá Nha không có thời gian lên bái kiến cha của Tử Kỳ. Trước khi chia tay, hai người bạn cùng hẹn nhau rằm Trung Thu sang năm lại gặp nhau trên bến sông nầy.   

          Image result for 伯çå­æ            
   
    Trung Thu năm sau, Bá Nha y hẹn, ghé thuyền lại bến Hán Dương chờ bạn. Nhưng chờ hoài chờ mãi vẫn không thấy tăm hơi, bèn đem đàn ra mà đàn một bản, ý muốn kêu gọi bạn tri âm, nhưng tri âm vẫn bằng bặt bóng hình. Sáng hôm sau, Bá Nha lên bờ, lần mò vào thôn để hỏi thăm về tin tức của Tử Kỳ. Một ông già nghe hỏi, bèn khóc òa lên, cho biết mình chính là cha của Tử Kỳ đây. Sau Trung Thu năm rồi, Tử Kỳ đã nhuốm bệnh và qua đời, trước phút lâm chung, còn trối lại là hãy chôn mình ở bờ sông để Trung Thu năm tới còn nghe được tiếng đàn của Bá Nha như đã ước hẹn.
    Nghe lời nói của Chung Lão, Bá Nha đau buồn vô hạn, tìm đến bên mộ của Tử Kỳ, trịnh trọng đặt cây dao cầm trước mộ, rồi ngồi xếp bằng mà đàn lại khúc "Cao sơn lưu thủy" năm xưa. Đàn xong bèn gạt đứt hết dây đàn, đứng dậy nâng cây dao cầm lên cao đập mạnh xuống tảng đá xanh trước mộ. Cây đàn "bùng" lên một tiếng bể tan tành! Ba Nha bèn khóc mà ngâm rằng:

              Image result for 伯çå­æInline image

      摔 碎 瑶 琴 鳳 尾 寒,  Suất toái dao cầm phụng vĩ hàn,
      子 期 不 在 向 誰 彈?  Tử Kỳ bất tại hướng thùy đàn ?
      春 風 满 面 皆 朋 友,  Xuân phong mãn diện giai bằng hữu,
      欲 覓 知 音 難 上 難。  Dục mịch TRI ÂM nan thượng nan!
  Có nghĩa :
                Dao cầm đập nát đau lòng phượng,
                Đàn vắng Tử Kỳ đàn với ai ?
                Mát mặt gió Xuân đều bạn hữu,
                TRI ÂM đâu dễ gặp lần hai!

      Quả là "Dục mịch tri âm nan thượng nan": Muốn tìm được một người tri âm là "khó trên khó". Có nghĩa là "Khó vô cùng!" Hiểu nhau đã khó, hiểu cả tiếng đàn của nhau càng khó hơn nữa. Nên sau nầy dùng rộng ra, TRI ÂM chỉ những người bạn rất thân thiết, hiểu rõ cả ruột gan lòng dạ của nhau. Nguyễn Du còn dùng để chỉ những cặp đôi yêu nhau nữa, như lời của Thúy Kiều nói với Kim Trọng:

                      Nàng rằng: Gió bắt mưa cầm,
                     Đã cam tệ với TRI ÂM bấy chầy!
       
      Trong truyện Nôm TRINH THỬ cũng có câu:

                            Bá Nha đã gặp Tử Kỳ,
                      Bảo sơn ai nở trở về tay không?!

      Trong Tăng Quảng Hiền Văn cũng có câu:

       知 音 說 與 知 音 聽,  Tri âm thuyết dữ tri âm thính,
       不 是 知 音 莫 與 彈.     Bất thị tri âm mạc dữ đàn.
  Có nghĩa :
            Là TRI ÂM với nhau mới nói cho nhau nghe,
            Không phải là TRI ÂM với nhau thì đừng có đàn (cho nhau nghe, vì có biết nghe đâu mà đàn chi cho uổng công!)
        
      Qua hai câu truyện kể trên, ta ngộ ra được rằng :

      * TRI KỶ là người hiểu ta một cách chân tình, hiểu thấu tận tâm can gan ruột, không bãi buôi khách sáo, không chìu lòng nịnh nọt, không tính toán lợi hại, mà hết lòng thông cảm giúp đỡ, không vụ lợi, không mè nheo. Người với ta như tâm ý tương thông, tuy hai mà một, ngoài mặt lợt lạt nhưng trong dạ lại ngọt ngào. Nói một cách khác, người TRI KỶ là một TA THỨ HAI rất khó tìm khó gặp khó cách xa. Còn...

      * TRI ÂM là người có cùng tiếng nói, cùng sở thích, cùng chí hướng, cùng lý tưởng và cùng hướng về một chân trời Chân Thiện Mỹ. Ở bất cứ nơi đâu lúc nào người đó cũng làm cho ta cảm thấy ấm lòng, vui vẻ và hạnh phúc mà không còn cảm thấy trống trải cô đơn.
    Nói chung...
        TRI ÂM TRI KỶ là người bạn thân thiết với ta nhất, thấu hiểu ta nhất. Nhưng TRI ÂM nhiều lúc chỉ là đơn phương. Ta xem người đó là TRI ÂM, nhưng chưa chắc người đó cũng xem ta là Tri Âm. Bá Nha xem Tử Kỳ là Tri Âm vì nghe hiểu được tiếng đàn của mình, nhưng Tử Kỳ xem Bá Nha như là người đồng điệu có cùng chung thị hiếu với mình mà thôi. Nói Tóm lại...

      TRI KỶ là người rất thấu hiểu ta và ta cũng rất thấu hiểu người đó, còn TRI ÂM là người có cùng thị hiếu sở thích và cùng chung quan niệm về nghệ thuật mà thôi. 

        TRI KỶ, TRI ÂM ngày xưa là như thế đó, còn ngày nay thì sao?!

                                                  杜 紹 德
                                             Đỗ Chiêu Đức










CHUYỆN KHÔNG THỀ - Thơ Songquang và Thơ Họa


                                 

CHUYỆN KHÔNG THỀ

Cây rừng lá rụng quét sao đang…

Phủi sạch Trần gian bớt bụi ngàn

Sầu khổ không còn trong cõi thế

Để đêm nhìn thấy bóng trăng tan


Biển xô sóng vỗ mãi miên man…

Chận đứng làm sao được gió gào

Để chú Dã Tràng xe cát mãi

Đắp thành lầu mộng chốn  trần gian


Con người phiền não mãi không an!

Trút bỏ sân si chẳng dễ dàng

Thanh thản tâm hồn đâu có được

Cửa Thiền rộng vậy khó lần sang

Songquang

 20231115

 

Thơ Họa: 

      CÓ THỂ MÀ THÔI

                     m                

Cho dù tình muộn cũng còn đang

Ngó núi thương sông cuốn lũ ngàn

Khiến sóng trùng dương quên vỗ gió

Biển buồn đau cát lở bờ tan

                     m

Hay là tiếng dế khóc mê man

Sợ hãi triều dâng nước ngập tràn

Trên mỗi ưu tư về khắc khoải

Kéo mây sầu lại lấp không gian

                    m

 Nhưng vì đôi nẻo vẫn bình an

Tiếng hát bâng khuâng rất dịu dàng

Có thể, mà thôi không thể nữa

Trễ rồi, lần cuối hẹn hò sang...

Rancho Palos Verdes  15 - 11 – 2023

CAO MỴ NHÂN

 

    BIẾT BAO GIỜ 

Chặn hết làm sao những kẻ đang...

Chặt rừng phá hại núi non ngàn

Ngăn sông đắp đập gây tai họa

Lũ cuốn nhà trôi cảnh nát tan.


Ngăn được nào đâu kẻ dối man

Tham ô, lừa lọc tội muôn vàn

Không hề nghĩ đến tình nhân loại

Đói khổ, cơ hàn khắp thế gian.


Bao giờ được sống cảnh bình an

Người đối với nhau thật dịu dàng

Tràn ngập tình thương trong cõi thế

Người nghèo bình đẳng kẻ giàu sang ?

   Sông Thu

( 16/11/2023 )

 

NẾU ĐƯỢC XIN ĐỪNG

Cửu Long chín cửa nở nào đang

Nước ngọt trời ban đến ruộng ngàn

Chỉ biết vì tiền làm thủy điện

Mưa nhiều xả đập cảnh nhà tan.


Thương cho nghịch cảnh lụy nhân man

Sóng biển ầm vang tựa tiếng gào

Những kẻ lừa dân luôn sống ảo

Xây lâu đài máu chốn dương gian.


Làm sao kiếm được chữ bình an

Khi mỗi dân oan sống dập dàng

Nếu được xin đừng đem đất tổ

Giao cho nước lạ để cầu sang.

   LAN

(Thứ năm, 16/11/2023)

 

CHỜ ĐÒ SANG SÔNG

Rừng phong lá rụng vẫn còn đang. . .

Khách tục còn đi mấy dặm ngàn;

Nghiệp khổ bao giờ thôi trả hết,

Đêm sang chờ nắng tuyết chưa tan. . .


Trường giang sóng vỗ tiếp miên man

Thơ thẩn ngồi xem gió thét hàn;

Bìm bịp gọi ai đem nước lớn,

Đợi đò hy vọng khách trần gian.


Trần gian nóng đợi dạ không an !

Thời khắc qua đi quá dễ dàng;

Chột dạ gặp Thầy xin học Đạo,

Thiền môn trước mắt cách bờ sang.

    Namle

(16-11-2023)

 

        BUÔNG XẢ

Làm sao quét hết lá rừng đang….?

Chắn gió xua mây bủa núi ngàn ?

Xồng xộc cái già không thể cản

Trăng già trăng khuyết lạnh lùng tan !


Ngồi buồn nhiều lúc nghĩ lan man

Thương cánh nhạn cô gió thét gào.

Thấm thía ta bà dòng khổ lụy

Kinh hoàng dưới gót nện thời gian !


Giữ lòng chánh niệm để tâm an

Buông xả, tâm như phút dịu dàng

Quên hết ngày qua vui hiện tại

Trần gian đẹp lắm mỗi mùa sang!

  Mailoc

Nov-16-23

 

   CHUYỆN THẾ SỰ

Phú Quý mồi câu tránh sao đang?...

Đỉnh Chung như gió tan mây ngàn...

Sanh Linh đồ thán nơi Trần Thế...

Ánh Nguyệt rạng soi mây xám tan...

              xxx

Vận Nước Nghiệp Nhà mãi mãi mang...

Dân tình đau khổ chiến tranh lan...

Người say quyền lực Đồ Vương mãi...

Cuộc chiến bao giờ thương Thế gian...

             xxx

Muôn việc đều do Thiên Mệnh ban...

Nhân gian thay đổi sẽ Vinh quang.

Thênh thang Dân Chủ Con Người mới...

Hồn Nước dâng cao khúc Khải Hoàn....

Mỹ Nga

   16/11/2023 ÂL, 06/10/Quý Mão

 

KHÔNG THỂ HAY CÓ THỂ

Dừng ngay có thể tiếng la đang-

Vang dội khắp nơi, khói ngút ngàn .

Diệt lũ ác tâm gây chết chóc

Chận ngang điêu đứng cảnh nhà tan

—

Khác thú với người chỗ dã man

Hung hăng sát hại lệ tuôn tràn

Lợi danh huyễn ảo không tồn tại

Chấm dứt hận thù phúc thế gian

—

Hãy ngồi thiền định để tâm an

Giảm bớt sân si đổi dịu dàng

Cũng tại loài người luôn ảo vọng

Hơn thua được mất chuyển luân sang

     Hưng Quốc

Texas 11-16-2023

 

      BẤT KHẢ

Trần gian gánh nợ vẫn còn đang

Nặng trĩu trên vai ước biến tan

Ước thế nhưng mà mơ chẳng được

Cười thôi lại quảy gánh băng ngàn…


Đêm về tự dỗ giấc mơn man

Ngẫm cách làm sao đỡ thế gian

Muôn sự nghiến đời ta bã nát

Vô phương đành chịu bánh xe càn


Đành vui tìm lẽ dỗ tâm an

Lệ nhỏ, châu rơi nếm dịu dàng

Đoạn tháng, qua ngày đời cũng hết

Thiên đường khi thác bước chân sang

CAO BỒI GIÀ

  18-11-2023

 

         LÊN NGÀN

Thức dậy soi gương thấy vẫn đang…

Trần ai quẩy gánh bước lên ngàn

Hương mai gió lộng hồn mơ tưởng

Thoáng đã mưa chiều mộng vỡ tan


Thác đổ gầm gào thật dã man

Bọt tung bờ đá, nước dâng tràn

Lũng sâu tăm tối nhìn rờn rợn

Tưởng tượng lòng đời, vực dối gian


Đi giữa núi rừng cũng bất an

Non xanh vút thẳm quá dềnh dàng

Nhỏ nhoi, đơn độc ta thui thủi

Nhóm lửa đêm chờ nắng mới sang…

Lý Đức Quỳnh

  18/11/2023