Tin Buồn Viện Hán Học Huế (Anh Nguyễn Văn Sĩ khóa 2)

 

Trân trọng báo tin buồn tới cựu đồng môn của cha tôi ở 

 Viện Hán Học Huế:

Ông Nguyễn Sĩ (Pháp Danh Nhuận Hiền)

Sinh ngày 4 tháng 9 năm 1940

 Mất ngày 28 tháng 3 năm 2026, 

Hưởng thọ 87 tuổi

 Lễ Phát Tang, Nhập Quan và Cầu Siêu: 

Ngày Thứ Hai 13 tháng Tư năm 2026

Lúc 8:30 am - 9:15 am

Visitation - Thăm Viếng:

9:15 am - 10:30 am

 Lễ Di Quan và Hỏa Thiêu từ 10:30 - 11:30 am.

Tại Chapel #5

Peek Funeral Home

7801 Bolsa aVE

WESTMINSTER CA 92683

Tang GIA KíNH cẩn thông báo

*******

Lời Tiễn Biệt bạn đồng môn Viện Hán Học Huế Nguyễn Văn Sĩ pháp danh Nhuận Hiền  Khóa II - 1960-1965.

Kính thưa tang quyến Anh Nguyễn Văn Sĩ

Kính thưa anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học Huế tại Hải Ngoại  đang có mặt cũng như vắng mặt hôm nay (đồng kính gởi tất cả anh chị em cựu sinh viên hiện còn sống tại Việt Nam) 

Đặc biệt: Kính thưa anh Nguyễn Văn Sĩ đang có mặt trong quan tài trược mặt chúng tôi cũng như vong hồn anh trong cõi hư vô mà chúng tôi tin rằng đang sống mãi...)

Trước hết, cá nhân chúng tôi, Nguyễn Lý-Tưởng, đã trải qua 03 năm dưới mái trường Viện Hán Học Huế (1959-1962) sau đó chuyển qua Đại Học Sư Phạm Huế (1962-1966) là người được anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học Huế hải ngoại đồng ý cho tôi được thay mặt anh chị em trong những dịp họp mặt đón tiếp Cụ Võ Như Nguyện là một trong những vị có công lao tổ chức điều hành Viện Hán Học từ những ngày đầu tiên khi Viện mới thành lập (1959) và cũng là Quyền Giám Đốc Viện HánHọc thay thế Linh Mục Cao Văn Luận (nguyên Viện Trưởng Đại Học Huế kiêm Giám

 Đốc Viện Hán Học sau khi ngài từ chức khoảng 1964)...

  Tôi được biết anh Nguyễn Văn Sĩ, vào mùa Thu năm 1960, ngay khi anh mới thi đậu vào Khóa thứ II Viện Hán Học (1960 1965)... Anh sinh năm 1940, thua tôi 01 tuổi, trong một gia đình tổ tiên có truyền thống Nho học lâu đời tại đất Thần Kinh (Thừa Thiên - Huế), gia đinh Phật tử với Pháp danh Nhuận Hiền). Anh là người tin tưởng vào tương lai của một sinh viên Viện Hán Học, với chương trình học 05 năm, sau khi tốt nghiệp sẽ là giáo sư Trung học với chỉ số lương 380 (cao hơn ngạch cán sự với chương trình học 03 năm, chỉ số lương 350)... 

Anh không phải là hạng sinh viên đứng núi nầy trông núi nọ, vừa học tại Viện Hán Học, vừa ôn bài để thi Tú Tài I, Tú Tài II... cùng một lúc ghi tên học Văn Khoa để tương lai sẽ có cử nhân, cao học... Anh là sinh viên giỏi trong lớp, năm nào thi đậu năm đó, học một lèo cho đến khi tốt nghiệp...

  Sau biến cố 1963, Tổng Thống Ngô Đình Diệm, người có mỹ ý thành lập Viện Hán Học Huế để phục hồi nền văn hóa cổ truyền của Dân Tộc, phát huy tinh thần Nho học của tổ tiên... Ngay sau khi Tổng Thống Ngô Đình Diệm bị thảm sát thìchế độ đệ II Việt Nam Cộng Hòa đã nghĩ đến chuyện giải tán Viện Hán Học....

     Khóa I (1959-1964) ra trường, phải chờ đợi... Khóa thứ II (1960-1965) tiếp theo... cũng sống trong sự hồi hộp... Các Khóa tiếp theo được cho thi vào Đại học Sư Phạm (nếu có Tú Tài II) hoặc cho vào học trường Sư Phạm Quy Nhơn (sẽ là giáo viên Tiểu học).... Riêng anh Nguyễn Văn Sĩ và một số anh chị em khác đang học Khóa II vẫn bình tĩnh học cho hết chương trình 05 năm của Viện Hán học... 

   Cuối cùng, anh chi em tốt nghiệp Khóa I (1959-1964) và Khóa II (1960-1965) đã được bổ nhiệm Giáo Sư  Trung học với chỉ số lương 380, có người được đưa lên dạy lớp 10, lớp 11 (Trung học đệ II Cấp), có mấy người được làm hiệu trưởng trường Trung học ở tỉnh...

     Anh Nguyễn Văn Sĩ được về dạy Trung học Công Lập Sông Cầu là một nơi cạnh bãi biển, khí hậu tốt lành, vật giá rẻ, đặc biệt món tôm hùm ở sông Cầu nổi tiếng... Cá nhân tôi vào năm 1958 trên đương từ Huế vào Saigon học (lớp 11, thi Tú Tài I)... tôi đã ngủ lại

01 đêm tại bãi biển sông Cầu, đã thưởng thức món tôm hùm đặc sản ở đây... nên tôi biết rõ được làm Giáo sư Trường Trung học Công Lập "Sông Cầu" như anh Sĩ là một điều may mắn. 

   Từ năm 1996, khi tôi và gia đình qua định cư tại Nam Cali, gặp lại cụ Võ Như Nguyện từ Pháp qua, và gặp lại anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học Huế... Tôi mới có dịp nói chuyện với anh Nguyễn Văn Sĩ, mơi  được biết nhiều về con người của anh. Trước hết, nhìn gương mặt của anh: hiền lành, điềm đạm, có hai tai to

như tai Phật... Tôi chưa bao giờ nghe anh chưởi thề hay nói lời tục tằn... Đúng là tác phong con nhà giáo. xuất thân từ Viện Hán Học... Tôi được biết các con của anh học giỏi, thành đạt... tôi rất mừng.        Anh đã ngoài 80 mà còn trau dồi Anh ngữ và luôn học hỏi để tiến bộ. Tôi đã có lần đến thăm anh tại nhà riêng, chỗ ở yên tĩnh, tiện nghi... Thế rồi nghe tin "vợ của anh" đau nặng, qua đời... rồi anh cũng đau nặng... bệnh kéo dài cả chục năm. Anh sinh năm 1940, mất ngày 28/3/2026, tuổi thọ 86 cái tuổi ít người được như vậy.

Đa số anh chị em chúng tôi hiện nay đa số tuổi ngoài 80, chị Nguyễn Thị Cam qua đời ngày 18/3/2026 trước anh Sĩ 10 hôm... nhưng ngày an táng lại được tổ chức sau anh Sĩ 01 tuần. Tư cách của hai người xứng đáng là bậc đàn anh, đàn chị thiên hạ.

Cá nhân anh Sĩ đối với tôi: tôi mang ơn anh rất nhiều. Tất cả những dịp vui của cá nhân tôi hay trong gia đình, anh đều có mặt... Đó là chút tình cảm dành cho nhau trong cuộc đời.

Anh chị em chúng tôi xin tiễn biệt anh về với tổ tiên, cha mẹ, ông bà, bạn bè...\Chúc anh được siêu thoát nơi cõi Phật.

(Nguyễn Lý-Tưởng, cựu Sinh Viên Viện Hán Học Huế Khóa I (1959)  

Tin Buồn Viện Hán Học

 

                          Phân Ưu

 

Cựu đồng Môn Viện Hán Học Huế vô cùng thương tiếc khi nhận được tin buồn này.

Tang lễ:

Tổ chức tại Peek Funeral Home - Chapel #5

Ngày Thứ Bảy 18/4/2026 Từ 9:00 AM - 10:00AM

Thăm viếng từ 10: AM đến 2:00 PM

Hỏa táng từ 2:00 PM đến 3:00PM 

Nguyện cầu hương linh chị Nguyễn Thị Cam sớm vãng sanh nơi miền cực lạc.

Đồng chịu chung nỗi buồn mất mát lớn lao này với quý quyến.

Cựu SV VHH Huế Hải ngoại và Quốc nội đồng bái biệt.

                                    *****

Khóc Chị

Chị Cam ơi!
Chị là "Chị Cả" bọn em
Nhìn chị đau đớn tim em nhói lòng.
Biết rằng số mệnh buộc ràng
Nhưng khi chị bỏ bụi trần ra đi
Bỏ gia đình, buông thị phi
Chị về với Phật, điều này chị mong
Nhưng sao em cứ đau lòng 
Đêm nằm nhớ mãi lòng vòng chuyện xưa:
Bốn mùa từ Đông tới Thu 

Chị em vui vẻ viếng Chùa, viếng Lăng,

Ngắm Vọng Cảnh, dòng Hương Giang,

Cùng tìm Đức Mẹ La Vang nguyện cầu

Xin cho trọn vẹn tình đầu...

Biết bao chuyện cũ với nhau ùa về...

Chị ơi! 

Tình chị em của chúng ta

Khác chi Tử Kỳ - Bá Nha

Giờ đây..

Tử Kỳ đã... gãy cánh.

Bá Nha đành... buông đàn...!

Ôi! Buồn - Đau - Thương - Nhớ... ngút ngàn!

 

  Bái biệt Chị Cả yêu quý

          Hồng Phi

                                     *****

Lời Tiễn Biệt bạn đồng môn Viện Hán Học Huế Nguyễn Thị Cam pháp danh Phẩm Ngọc (1941-2026) Khóa II - 1960-1965.

Kính thưa quý Thầy,
Kính thưa tang quyến Chị Nguyễn Thị Cam
Kính thưa anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học Huế tại Hải Ngoại và Qước Nội

Đặc biệt: Kính thưa anh linh chị Nguyễn Thị Cam

Trước hết, cá nhân chúng tôi, Nguyễn Lý-Tưởng, khóa I Viện Hán Học là người được anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học Huế hải ngoại đồng ý cho tôi được thay mặt anh chị em trong những dịp họp mặt đón tiếp Cụ Võ Như Nguyện là một trong những vị có công lao tổ chức điều hành Viện Hán Học từ những ngày đầu tiên khi Viện mới thành lập (1959) và cũng là Quyền Giám Đốc Viện Hán  Học thay thế Linh Mục Cao Văn Luận (nguyên Viện Trưởng Đại Học Huế kiêm Giám Đốc Viện Hán Học) sau khi ngài từ chức khoảng 1964...

 Tôi được biết  Chị Nguyễn Thị Cam, vào mùa Thu năm 1960, ngay khi Chị mới thi đậu vào Khóa thứ II Viện Hán Học (1960-1965)...
 Chị là cựu học sinh trường Nữ Trung học Gia long. Năm 1960, chi thi vào Khóa II Viện Hán Học Huế với chương trình học 05 năm, tốt nghiệp sẽ là Giáo sư Trung học. Chị được chị em Miền Nam ra Huế học, quý mến và thương yêu phong tặng chức "Chị Cả"  của nhóm. Chị Cam ăn nói chững chạc, hòa nhã, luôn tỏ ra có trách nhiệm với mọi người. Từ các vị giáo sư cho đến bạn học cùng lớp cùng trường, ai cũng thương mến chị, và xem chị như là đại diện Khóa II của Viện Hán học, vì ngoài việc chăm chỉ học hành, chị còn là người tham gia công việc chung của lớp, của trường suốt 05 năm cho đến khi tốt nghiệp (1965).
    Ra trường, chị được bổ dụng về dạy trường Thạnh Hòa (Kiên Giang). Nơi đây chị gặp anh Võ Văn Minh đồng nghiệp và kết duyên cầm sắt. Sau đó chị cùng chồng vê dạy trường Trịnh Hoài Đức (Bình Dương), tiếp theo chuyển đến trường Hoàng Đạo (Kontum). Nơi đây anh Minh được đảm nhiệm chức Trưởng Ty Giáo Dục Kontum.

  Vào Tháng Ba 1975 chị phải bỏ nhà cửa, bỏ tài sản ở Kontum chạy về Sài Gòn sống chung với cha mẹ trong ngôi nhà cấp bốn. Sau ngày 30/4/1975, chồng của chị bị "Đi tù Cải Tạo" vì thuộc Chính Quyền VNCH. Thời gian này chị vô cùng vất vả. Chị vừa phải nuôi chông "tù cải tạo" vừa phải nuôi hai người em cũng bị "tù cải tạo" và 6 người con còn nhỏ, đứa thì đang tuổi cắp sách đến trường, đứa còn nằm ngữa.
    Sau mấy năm tù, anh Võ văn Minh  được tha về... Chị đã thu vén và gom góp tiền bạc cho anh vượt biên. Cuộc vượt biển thành công, anh định cư tại Hoa Kỳ... Khoảng 1989, khi có chương trình "ODP" anh  Minh đã bảo lãnh cho vợ con qua Mỹ theo diện đoàn tụ gia đình. Bây giờ các con của Anh Chị   đã học thành tài, có việc làm tốt và ổn định tại tiểu bang California.

Từ năm 1994, 1995, tôi (NLT) và gia đình được đinh cư tại Hoa Kỳ (Nam California) theo diện Cựu Tù Nhân Chính Trị... Tại Mỹ tôi hân hạnh gặp lại cụ Võ Như Nguyện từ Pháp qua thăm con cháu sau mấy mươi năm xa cách. Cụ cho tôi địa chỉ của Võ Hồng Phi. Từ đó, chúng tôi đã liên lạc được với Chị Nguyễn Thị Cam... Chị Nguyễn Thị Cam và Võ Hồng Phi là hai người tích cực liên lạc được nhiều anh chị em ngày xưa và chúng tôi đã tổ chức được nhiều lần gặp gỡ Cụ Nguyện , cũng như đón tiếp GS Nguyễn Văn Dương từ VN qua thăm... Chị Cam luôn luôn là cột trụ của anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học hải ngoại. Những dịp vui, buồn trong gia đình anh chị em, đều có mặt đông đủ... Tôi rất hân hạnh được trở thành người đại diện anh chị em cựu sinh viên Viện Hán Học hải ngoại.

Cách nay khoảng sáu tháng (tức vào tháng 9/2025) anh Võ văn Minh chồng của Chị Nguyễn Thị Cam qua đời... Thời gian đó, Tôi bị bệnh nặng, phải vào bệnh viện, giải phẫu... mới về nhà, tiếp tục chữa bệnh nên không tham dự đám tang anh Võ văn Minh  được... Thế rồi lại được tin Chị Cam đau nặng và qua đời  ngày 18/3/2026. Thật bàng hoàng và đau buồn vô cùng.

 Tôi (NLT) đang đau nằm một chỗ, không thể đến tiễn đưa chị nên tôi viết mấy lời tiễn bịệt Chị.

 Nguyện cầu anh linh của Chị được tiêu diêu cõi Phật... vợ chồng đoàn tụ... gặp lại cha me, ông bà, tổ tiên đã khuất...  Anh chị em chúng tôi vô cùng buồn thương vì mất đi một người bạn, người Chị đạo đức... Hình ảnh "Chị Cam" vui vẻ, năng nổ hiện hữu mãi trong lòng của chúng tôi.
Xin vĩnh biệt chị.

(Nguyễn Lý-Tưởng thay mặt cho anh chi em Cựu Sinh Viên Viện Hán Học Huế tại Hải Ngoại bái biệt chị)

Nhớ Xưa- Ngày Tết Tết Thầy ( vhp.Hạ Vũ)

       Nhớ Xưa- Ngày Tết Tết Thầy 

                                   vhp.Hạ Vũ

      Nhớ xưa... nhưng không xưa lắm, mới hơn nửa thế kỷ thôi, mà tôi tưởng chừng như mới hôm nào.

      Ngày đó chúng tôi là một nhóm nam nữ gốc gác Miền Nam "tiên phong" ra Huế học Viện Hán Học trực thuộc Đại Học Huế được thành lập do mỹ ý của Tổng Thống Đệ Nhất Cộng Hòa Ngô Đình Diệm.  Những năm đầu chúng tôi còn gắng dành dụm tiền để về ăn Tết với gia đình.  Những năm sau vì tình hình an ninh không được tốt: Xe đò, xe lửa bị "mấy ảnh" vì sống trong rừng với khỉ nhiều quá nên buồn chán, bèn ra ngoài để được gặp loài người, thường "ưu ái" tặng cho mấy "trái lựu"... (đạn) hoặc mìn nên chúng tôi sợ "ăn" vô bị mắc nghẹn... chết yểu hoặc "ngộ độc" phải cưa chân, cưa tay làm "giai nhân độc cước" hay "giai nhân độc thủ," đành không về Sài Gòn ăn Tết với gia đình mà ở lại Huế, tự tổ chức vui Tết với nhau.  Nói là "Vui Tết" chứ thật ra "Buồn Tết."  Nhưng chúng tôi có niềm an ủi lớn từ các thầy và gia đình các thầy đem lại.   

          (Linh mục Cao Văn Luận đọc diễn văn khai mạc Niên Khóa 1961-1962)

     Cái Tết đầu tiên mà chúng tôi xa nhà, nếu nhớ không lầm, là vào năm học thứ ba.  "Cư dân Xóm Trong" của tôi chỉ có ba người mà Ngân thì "bay" về Sài gòn với gia đình trước đó vài ngày rồi, chỉ còn lại Ngọc Minh và tôi.   "Xóm Ngoài" cũng chỉ còn vài ba người gồm luôn cánh chim đầu đàn là chị Hai Cam. Hai "xóm nhà lá" này cùng một số nam sinh viên gốc Miền Nam ngụ tại Đại Học Xá Nam Giao họp nhau tổ chức ăn Tết.  Đúng ra chỉ tổ chức được một buổi tối Giao Thừa "Tống Cựu Nghinh Tân" mà thôi, còn những ngày khác mỗi người "tự biên tự diễn."

      Huế những năm đó ăn Tết không tưng bừng pháo nổ, không "ngựa xe như nước áo quần như nêm," (Truyện Kiều của Nguyễn Du) không rộn rã, ồn ào, náo nhiệt như Sài Gòn.  Huế trầm lặng. Huế ấm cúng. Huế của gia đình. Ngày Mùng Một, bà chủ nhà dẫn hai con đi chúc Tết người thân thuộc.  Minh và tôi buồn muốn khóc, nhưng sợ xui bèn "ngậm cười" nơi...  Bến Ngự(!)  Sau một lúc hối hận vì đã không về Sài Gòn ăn Tết với gia đình, tôi đưa đề nghị:

- Người ta Mùng Ba Tết Thầy, mình cứ "Tết Thầy" cả ba Mùng luôn đi.

Ngọc Minh đáp:

- Mình biết tim đen của Phi rồi.  Muốn "ăn chực" thì cứ nói thẳng đi.  Mình có bánh mứt... làm quà cáp hay không mà ra điều... Tết Thầy... Học trò có tình có nghĩa dữ... a... a...!!!

Tôi cố chống chế:

-  Thì Chúc Thầy... Các thầy biết tụi mình học trò nghèo, Tết xa nhà buồn, mang quà đến còn bị rầy thêm. Tình nghĩa là quan trọng nhất.

Minh đưa thêm một thắc mắc:

Hôm nay Mùng Một, coi chừng "xông nhà" đầu năm... không hạp thì phiền lắm đó. 

- Thầy mình Tây Học mà, không tin dị đoan đâu. 

 Minh lý giải:

- Ờ... ờ... Tên Minh của tui có nghĩa Sáng Rực.  Mặt trời và Mặt Trăng ráp lại với nhau thì còn gì sáng bằng.(1)  Vậy nếu là người "xông nhà" thì tốt quanh năm à nghen.

(Chú thích 1: Theo chữ nho Minh  明 là do hai chữ Nhật 日 & Nguyệt  月 ghép lại).

Tôi chọc:

- Chứ không phải Ngọc Minh 玉 冥 là viên ngọc giả cho nên mờ mờ (2)

(Chú thích 2: minh 冥 còn có nghĩa là mờ mịt, tối tăm trong chữ u minh).

 Minh phản kích:

- Thôi, mình không đi chung với Phi đâu.  Hai đứa Phi Minh(3)  bước vô nhà Thầy thì "chẳng sáng sủa" cả năm.

(Chú thích 3: Phi 非 : có nghĩa chẳng phải ví dụ: phi  lý 非  理 .  Phi còn có nghĩa là trái, phản nghĩa với phải như trong chữ thị phi 是  非 .)

 Tôi cự nự:

- Bậy!  Phi  飛  của mình có nghĩa là bay. Cụ Bột dạy sử Trung Quốc cho nghĩa tên Hồng Phi  鸿  飛 của mình là "cánh hồng bay bổng tuyệt vời."  Cụ bảo: Chim hồng là loại chim bay cao và xa, ý chỉ người có chí lớn.

Minh cười ha ha ha... xong "phán": 

- Đúng rồi.  Cụ Bột già vậy mà thấy rõ chí trên đầu của bạn.  Thế thì nó phải lớn lắm rồi, ai chả biết!!!

Tôi đưa đề nghị:

- Thôi đi!  Đầu năm đầu tháng, nói bậy bạ không hà. Tính chuyện ba ngày Tết này đã.  Trong mấy ngày Tết, O bán Bún Bò dạo mỗi tối, "ân nhân cứu đói" của bọn mình, bận ở nhà vui Xuân với gia đình, không đi bán mô.  Bọn mình đói rả họng.  Chúng ta ra "xóm ngoài" xem có tổ chức ăn uống chi không để ăn ké.

- Mới ăn Tất Niên hôm qua rồi, tổ chức gì nữa.  Chị Hai Cam sợ gãy móng tay khi làm bếp, không nấu nướng từ lâu rồi. Bọn mình mặc áo đẹp vào, rũ nhóm ngoài cùng đi chúc Tết các thầy.

 Thế là chúng tôi lôi áo đẹp ra mặc.  Trong lúc tôi còn đang loay hoay thay xiêm đổi áo, thì nghe Minh reo:

- A! Chị Hai Cam "Xóm Ngoài" tới kìa.  Không biết cam này ngọt hay chua đành phải nuốt đây? (4)

(Chú giải 4: Cam 甘 có nghĩa là ngọt, cũng có nghĩa là đành chịu).

Chị Hai Cam bước vô hỏi:

- Hai đứa định đi đâu đó, cho tháp tùng với.  Mấy đứa ngoài đó đi chùa Thiên Mụ rồi. Chùa này mình đã đi nhiều lần nên chán.  Ở nhà buồn quá bèn tìm hai đứa để tán dóc cho vui.

Minh hí hửng đáp:

- Có chị tới thì tốt quá: Ngọt Ngào đi trước, Rực Rỡ tiếp theo, Chí Lớn vào cuối.

Chị Hai ngơ ngác hỏi:

- Minh nói gì dzậy?

Tôi giành nói:

- Đi xông nhà các thầy: Cam đi số 1, Minh số 2, Hồng Phi số 3 đem ấm cúng, vinh quang vào nhà các thầy.

- Có đem thiệt không đó hay ăn Tết chực?

Tôi nhỏ giọng:

- Thôi mà chị... Mình mang tư tưởng tốt và lời chúc đẹp vào nhà thầy là được rồi.

                     

   (Thầy Phan Văn Dật (thứ 2 từ trái) & Môn sinh VHH)

Cả ba lên xe đạp vào Thành Nội, đến chúc Tết Thầy Giám Học trước. Nói tới Thầy họ Phan này là phải nói tới sách, e rằng sách của Thư Viện Huế cũng không bằng.  Chỗ nào trong nhà cũng có sách, toàn là sách quý hiếm, phần lớn được viết bằng chữ Pháp và chữ Hán. Học trò hay bất cứ bạn bè nào cần là Thầy sẵn sàng cho mượn.  Sau 1975 Thầy bị đứa học trò thời học Quốc Học với Thầy, thuộc loại "nằm vùng" và là một trong ba tên đồ tể khét tiếng ác ôn năm Mậu Thân 68 ở Huế, lừa lấy gần hết, Nhờ đó bây giờ anh ta trở thành nhà Nghiên Cứu Huế.  Thật xót xa cho Thầy!

     Thấy chúng tôi tới chúc Tết, thầy vui vẻ thân ái bảo người nhà dọn ra đủ thứ bánh, kẹo, mứt, bánh chưng, dưa món... Ba đứa tuy bụng đói mà cứ giữ kẻ, ăn như "mèo liếm."  Khi ra về tiếc hùi hụi: "bánh chưng ngon quá, phải chi ăn thêm miếng nữa cho đỡ thèm!"

Chị Hai Cam an ủi:

- Nữ thực như miêu mà... không lẽ thực như hổ thì làm sao "yểu điệu thục nữ" để "quân tử hảo cầu!" cho được!  Thôi, đừng tiếc nữa, lo đi tiếp.

                      (Thầy Cô Võ N Nguyện và cựu môn sinh VHH -2000)

Chúng tôi tiếp tục lên đường, tiến về Bao Vinh, hướng nhà thầy Phó Giám Đốc họ Võ.  Vừa  bước vào cổng nhà cũng là lúc Thầy và Cô cùng đứa con nhỏ chuẩn bị "xuất hành đầu năm."  Ba đứa nhìn nhau ngầm ý: kiểu này là đói!  Chúng tôi vội vả chúc Tết.  Chưa nói hết câu thì cô hỏi:

- Các O nì, có muốn đi chùa lễ Phật và xin lộc đầu năm không? Muốn thì vô xe, còn ba chỗ trống đủ cho ba O.

Ba cái miệng đồng reo:

- Dạ, muốn... muốn... muốn...

Miệng nói, chân mau mắn theo Thầy Cô vào xe, chỉ sợ Thầy Cô đổi ý.  Ở Huế lúc đó cả tỉnh chỉ có một vài người có xe hơi nhà.  Thầy Phó Giám Đốc là một trong số đó. Chúng tôi được ngồi xe hơi nhà với gia đình thầy cảm nhận ấm cúng vây quanh và sung sướng vì thấy mình được coi như con cháu trong gia đình.

Thầy tự lái xe lên chùa Châu Lâm.  Theo Thầy Cô, ba đứa lễ Phật hết bàn này đến bàn khác.  Sau đó, trong khi Thầy Cô đàm đạo với sư Trụ Trì thì ba đưá chúng tôi dạo quanh chùa mà quên mất nỗi "buồn vào hồn..." có tên... "Nhớ Nhà."  Chùa này vào ngày Mồng Một Tết, khách thập phương đi lễ không đông lắm, và phần đông không ai ở lại ăn Cơm của Chùa, do đó chúng tôi ăn cơm chùa no bụng.  Cơm chay, không cao lương mỹ vị sao mà ngon chi lạ!  Lúc về nhà thầy, chúng tôi được Cô gói cho vài cái bánh chưng.  Thế là ngày Mồng Một Tết được lộc của Chùa và của Thầy.  Hên suốt năm.

               (Cha Thích và các môn sinh VHH)

          Trên đường về lại chỗ trọ, chúng tôi đến chúc Tết Cha Thích.  Đến nhà Cha không lúc nào là không có bánh kẹo.  Vườn sau nhà của Cha là Vườn Trẻ cha lập.  Cha thuê một cô mẫu giáo để trông coi và dạy dỗ một số trẻ em.  Do đó bánh kẹo không hề thiếu ở nhà Cha.  Vườn Trẻ có nhà Thủy Tạ với hoa và cây kiểng rất đẹp mắt, vừa để thư giản vừa làm chỗ chơi cho đám con nít.  Cha sáng tác các bài nhạc cho thiếu nhi. Lúc rảnh rổi cha chơi với trẻ và dạy cho các cháu và cả cô giáo hát.  Bài:

Cái nhà là nhà của ta

Công khó ông cha lập ra

Cháu con phải gìn giữ lấy

Muôn năm với nước non nhà

 mà chúng tôi vẫn thường hát trước đó, mãi đến khi ra Huế học mới biết tác giả là Cha Thích.  Bài này Cha đem cả vào Viện Hán Học để cho đám sinh viên chúng tôi tuy "già đầu" nhưng trái tim còn... con nít hát cho vui mà bớt nhớ nhà, bớt sự căng thẳng trong học đường.

   Cha có chiếc xe vận tải nhỏ, thuê tài xế đưa rước trẻ em cho Nhà Trẻ và chở Cha đi khi có việc cần.  Cha cho biết vào ngày Mùng Hai đi nhà thờ La Vang, nếu chúng tôi muốn đi thì sáng hôm sau đến sớm.  Thế là chúng tôi nhao nhao xin Cha cho theo.  Vài anh chị em cùng quê Miền Nam nghe tin cũng xin đi cùng, ngồi chật xe.  

      Nhóm chúng tôi không có ai theo đạo Công giáo nên không biết kinh kệ gì hết.  "Lạy Chúa con là người ngoại đạo, nhưng tin có Chúa ngự trên cao"  cho nên vào nhà thờ, thấy ai làm gì cũng làm theo một cách kính cẩn.  Đức Mẹ La Vang linh thiêng nổi tiếng nên chúng tôi không ai dại gì mà không xin Đức Mẹ đủ thứ chuyện, kể cả chuyện tình gió đã thổi bay.

        Tết năm đó chúng tôi: Mồng Một có cơm Chùa, Mồng Hai được cơm Chúa.  Chúng tôi được hồng ân của cả hai tôn giáo, vì đạo nào chúng tôi cũng thành tín cả.  Bởi vậy suốt 5 năm học chẳng những Chúa và Phật phù hộ cho ăn học tử tế, sức khỏe dồi dào, mà còn có cuộc sống an lành.    

         Hôm sau lại tiếp tục... "Mùng Ba Tết Thầy" rồi Mùng Bốn, Mùng Năm cũng Tết Thầy luôn, và tiếp tục... nhận "lộc" từ gia đình các thầy.

        Thầy - trò chúng tôi là như thế.  Có lẽ không có ngôi trường nào có được tình thầy-trò như vậy. Người Thầy vừa là Sư vừa là Phụ.  Cảm ơn ngôi trường độc nhất của Việt Nam Cộng Hòa được sinh ra do Tổng Thống Ngô Đình Diệm và chết theo Tổng Thống họ Ngô này, chỉ "sống" được vỏn vẹn 6 năm:  Viện Hán Học Huế (1959 - 1965).

 

vhp.Hạ Vũ

Tết Ất Mùi 2015

Món Quà Giáng Sinh Năm Xưa - Vhp.Hạ Vũ

     

                             

         Món Quà Giáng Sinh Năm Xưa   
                                       
 Bà Hồng dẫn hai đứa cháu: một gái, một trai vào một trung tâm thương mại lớn ở Orange County để mua quà Giáng Sinh.  Đứa cháu gái đang tới tuổi dậy thì, cho nên bắt đầu biết chưng diện, cứ năn nỉ bà dẫn đến những cửa hàng nữ trang.  Đã đến cửa hàng thứ năm rồi mà cháu chưa chọn được món nào vừa ưng ý mà lại phải vừa túi tiền của bà.  Chợt bà nghe cháu gái reo:
-Bà, cái "necklace" này "so pretty"!  Cháu "like it".
Lối nói "nửa nạc nửa mỡ" này đã được bà nhắc nhở nhiều lần, mà cháu bà không thay đổi, có lẽ vì cháu tìm từ tiếng Việt để diễn đạt ý tưởng của mình khó khăn, nên dùng tiếng Mỹ cho nhanh.  Bà giả vờ nói:
-Necklace là cái gì, bà không hiểu, cháu phải nói tiếng Việt Nam bà mới biết.
-Thì... là... cái sợi dây mình "mặc" ở cổ.
-Cháu phải nói cho đúng là: sợi dây chuyền đeo nơi cổ.
Con bé lập lại, rồi nắm tay bà dẫn tới quầy trưng bày, chỉ một sợi dây chuyền.  Nhìn sợi dây này, tim bà chợt đập loạn nhịp.  Sợi dây này sao giống sợi dây chuyền quà Giáng Sinh ngày xửa ngày xưa của bà, chỉ khác một chút là sợi dây này làm bằng vàng trắng, còn sợi của bà bằng vàng 14K.  Sợi dây chuyền kỷ niệm đó đã đem đến niềm vui nỗi buồn cho bà.  Bà đã gắn bó với nó một thời gian dài và đã chôn nó sau vườn vào một ngày pháo đỏ rộn sân nhà...      
 Một quá khứ vừa buồn vừa đẹp ngủ yên mấy chục năm, bừng sống dậy...                            
                                  ***     
Năm đó, cô gái Sài Gòn là Hồng ra Huế học năm cuối Viện Hán Học có thêm mục chi tiêu mới: viết thư qua Mỹ cho Đông, một anh "người dưng khác họ" của nàng, đang thụ huấn nghiệp vụ lái máy bay.  Thế nên nàng phải tiết kiệm tối đa, lại nhịn ăn sáng, quà vặt để có tiền mua tem mà gởi thư.  Thư từ cho nhau phải mất thời gian dài mới đến.  Nơi quê người, nhớ quê hương, Đông đành làm người thua cuộc trước cái đỏng đảnh của Hồng.  Anh viết thư thường xuyên dù có hay không  thư của nàng.  Những lá thư tình chưa ngỏ đã cho nàng một cảm giác ngọt ngào chi lạ.    
 Đông kể chuyện đời sống khác lạ, văn minh, tươi đẹp nơi quê người.  Anh vẽ tương lai đẹp đẽ với ngày về góp phần bảo vệ Tổ Quốc, chặn làn sóng đỏ, để cho người dân xây dựng đất nước và nàng an lành góp công sức đào tạo thế hệ trẻ cho Tổ Quốc. Nàng kể cho anh nghe nơi quê nhà đang như dầu sôi lửa bỏng. Sinh viên, đồng bào Phật tử Huế xuống đường chống Tổng Thống Ngô Đình Diệm về vụ Phật Giáo.     
Cha mẹ nàng đã thư từ khuyên lơn hầu như năn nỉ nàng đừng tham gia xuống đường với lý do gia đình ở quá xa, lỡ nàng có chuyện gì không may hay tù tội, ông bà làm sao lo cho được. Đông cũng khuyên nàng cẩn thận, coi chừng bị lợi dụng. Cả đám nam nữ sinh viên gốc Miền Nam không ai  tham  gia  biểu tình hoan hô đả đảo cùng với sinh viên Huế, nàng nghĩ lý do này là một lý do quan trọng trong các lý do cá nhân khác.
                      
                                         ***    
Năm đó không có Lễ Khai Giảng vào mùa tựu trường. Nàng đang cùng với đám bạn đứng lóng nhóng ở sân trường, thì Cẩm Vân kéo nàng ra một góc vắng nhỏ giọng:
- Thầy Phó Giám Đốc của chúng ta bị bắt vào tù cùng với toàn thể Khoa Trưởng các Phân Khoa Đại Học Huế.  Nghe đâu hồi tháng 8 - 1963 vừa qua  các vị cùng với các giáo sư đại học ra tuyên cáo chống Chính Phủ vụ Phật Giáo và đồng loạt từ chức để phản đối.  Còn Linh Mục Viện Trưởng Cao Văn Luận thì bị bãi chức.  Tất cả các phân khoa của Đại Học Huế tạm thời đóng cửa và trường của chúng ta cũng vậy.
Cẩm Vân lớn nhất trong đám nữ sinh viên gốc Sài Gòn nên được "phong chức" chị Hai và "Cố Vấn Tối Cao" cho đám em khác họ này.  Nàng liền xin ý kiến:
- Mình làm sao bây giờ, chị Hai?  Về Sài Gòn hay ở lại đây chờ?
- Từ từ, chờ xem sao đã.
Nàng góp ý với chị:
- Đám sinh viên đang xuống đường phản đối vụ bắt giam này.  Chắc lần này bọn mình phải tham gia, chứ không lẽ...
- Ừ, phải tham gia để ủng hộ các thầy của mình.  Mặc kệ, tới đâu hay tới đó.          
Thế là nhóm sinh viên nam nữ gốc Sài Gòn cùng đám sinh viên của Viện Hán Học nghỉ học, xuống đường rùm beng.  Đại học Huế đang đứng chênh vênh trên miệng hố.  Toàn thể sinh viên như rắn mất đầu, không biết tương lai đi về đâu. 
 Hai tháng trôi qua...  Tiếp theo là cuộc Đảo Chánh xảy ra ngày 1-11-1963 lật đổ Chính Phủ Đệ Nhất Cộng Hòa.  Hôm sau Tổng Thống Ngô Đình Diệm cùng bào đệ Ngô Đình Nhu bị thảm sát.  Cuộc Đảo Chánh thành công.  Các thầy được thả ra.  Đại Học Huế mở cửa trở lại.  Sinh viên lại tung hô vang trời.  Riêng nàng lặng lẽ mặc áo dài trắng ba ngày, để tang cho Tổng Thống Ngô Đình Diệm, cha đẻ của Viện Hán Học. Nàng không dám thố lộ cho ai biết, trước khí thế hăng say của người dân xứ Huế.          
 Trong mấy tháng xuống đường ủng hộ các thầy, không phải thức đêm học hành, nàng được rảnh rỗi mặc sức cho tình thư như bươm bướm bay.  Khi Đại Học mở cửa trở lại, lễ Giáng Sinh cũng sắp đến.  Không khí ngày lễ ở Huế năm ấy trầm lắng, không rộn ràng như mọi năm.  Vừa xong một lớp ở Văn Khoa, nàng vội vàng phóng xe về nhà để xem có thư không. Niềm vui của những sinh viên xa nhà là đọc thư gia đình và thư người yêu.  Khi nàng vừa bước vào nhà, Cẩm Vân đưa cho nàng tờ Giấy Báo Lãnh Quà:
- Có quà từ Mỹ nè!  Sắp hết giờ làm việc rồi, chạy ra Bưu Điện gấp  đi.
          Chưa kịp nghỉ ngơi, Hồng lên xe đạp vọt lẹ.  Bưu Điện vào những ngày gần lễ lớn lúc nào cũng đông, nhưng vì gần hết giờ làm việc nên nàng không phải chờ đợi lâu.  Sau khi nhân viên kiểm tra gói quà xong, nàng gói lại cẩn thận, lòng phơi phới vì được quà của Đông. 
       Trên đường về nhà trọ, nàng nhớ lại kỳ nghỉ hè vừa rồi, nàng và Minh Tuyết đi xe đò về Sài gòn. Đất nước chiến tranh, giao thông đường bộ không an toàn và xe đò không chạy vào ban đêm nên hai đứa chúng tôi tạm ghé Nha Trang ở nhờ nhà một người bạn gốc Nha Trang ra Huế học Văn Khoa chung lớp với Minh Tuyết, và sẵn dịp ngắm cảnh thiên nhiên cùng những di tích nổi tiếng đẹp nơi này.    
      Sáng sớm hôm sau Chúa Nhật, chúng tôi thả bộ dọc bờ biển vừa hứng gió mát vừa đi đến quân trường Không Quân, nơi Quân, người anh họ thân thiết của  Hồng, đang thụ huấn quân sự.  Dọc đường các sinh viên sĩ quan trong quân phục thẳng nếp cùng với các tà áo dài muôn màu sắc bay phấp phới song hành trông tình tứ lãng mạn làm sao!  Cổng quân trường đã có nhiều người hùng đang lượn qua đảo lại chờ giai nhân.  Thấy anh mình từ xa, Hồng vừa cười, vừa líu lo kêu tên, vừa nhảy chân sáo tiến tới định nắm lấy tay anh, bỗng... nàng khựng lại.  Bên cạnh anh, một anh chàng dong dỏng cao, đầu húi gần như trọc, da sạm nắng gió Nha Trang, đang nhìn nàng với ánh mắt cười cười một cách thú vị.  Một cú giáng bất ngờ!  Anh ta không chờ giới thiệu, lên tiếng trước:
-  Chào cô bé, tôi tên Đông, hân hạnh được quen biết với Hồng. Tôi là bạn thân với anh cô, nên  mạn phép gọi cô là em.            
   Một cú giáng thứ hai!  Hồng tròn mắt nhìn anh ta, nàng vừa ngạc nhiên vì anh biết tên nàng, có lẽ anh Quân của nàng làm "mai dong" đây, vừa giận trong lòng vì không những anh dám gọi mình là cô bé, mà còn đòi gọi là em nữa chứ.  Hồng  xẵng giọng trả lời cộc lốc: 
- Không dám!
  Trả đủa được một, nhưng Hồng vẫn còn ấm ức vì anh ta vẫn dẫn đầu một bàn.  Hồng quay sang anh Quân, hạ giọng ngọt ngào hơn ngày thường:
-  Anh Quân nè, đây là Minh Tuyết người bạn ăn cùng mâm, ngủ cùng giường... ơ ... ơ, không phải... cùng bộ ván gỗ... thì đúng hơn, với em suốt mấy năm nay.
 Anh chàng Đông vẫn với nụ cười mỉm trên môi, lịch sự xen vào chào trước.
- Chào cô Minh Tuyết, hân hạnh được làm quen với cô.
Thật là dễ giận, gọi Minh Tuyết là cô rất lịch sự, còn nàng là cô bé.  Anh ta lại dẫn đầu hai bàn nữa rồi!

 Sau màn chào hỏi ra mắt nhau, anh Quân ý tứ đi gần Minh Tuyết để Đông lúc nào cũng kè kè bên cạnh Hồng.  Hai anh dẫn hai nàng ăn sáng, sau đó đi thăm viếng Hải Học Viện, Hòn Chồng Hòn Vợ, Tháp Chàm... Trong suốt hành trình du ngoạn trong ngày, Đông đã khéo léo kể chuyện quân trường cho hai cô nghe.  Chuyện Đi Dây Tử Thần của anh gay cấn, hồi hộp... đã thổi bay mất cơn hờn mát trong Hồng.  Tiếng cười dòn tan của nàng cùng nét mặt hổi hộp, ánh mắt lo âu theo dõi câu chuyện đã xóa tan bầu không khí xa lạ lúc đầu. 

   Khi chia tay, anh Quân và Minh Tuyết trao đổi địa chỉ.  Hồng nói thầm: "Ôi chao!  Anh tôi cũng khéo tán gái dữ!  Không biết khi dự tuyển sĩ quan cho Không Quân, các anh có phải qua một cuộc khảo sát tâm lý không mà sao ông nào cũng được "lòng dân" hết vậy nè!"  Bên cạnh Hồng,  Đông xuống giọng:

- Cho anh xin địa chỉ của em.            
Được dịp, Hồng vớt lại một bàn:
- Không biết.  Xin phép anh Quân của em í.
- Keep in touch (Giữ liên lạc), nghe em. 
Chua choa ơi, lại xổ tiếng Anh. Tuy học Anh Văn là sinh ngữ hai, nhưng Hồng không đến nỗi tệ để không hiểu được nghĩa câu nói đó.  Nàng "thừa thông minh" để hiểu được cả ẩn ý của anh chàng nữa.  Nàng vớt thêm một bàn để thủ huề, liền ra vẻ ngu ngơ hỏi:
- Anh Đông nói gì, em không hiểu.  Em học chữ Nho và sinh ngữ  Pháp mà.
Có lẽ anh ta hiểu con gái nói có là không, nói không là có, nói vậy không phải vậy,  nên anh lại cười cười đáp:
-  Để anh Quân giải thích cho em.

Anh ta lại dẫn đầu, tỉ lệ 5-4. 

   Và rồi chia tay...           

 Hôm sau chúng tôi lên xe về Sài Gòn nghỉ hè. Không bao lâu, Hồng nhận được thư thăm hỏi của Đông.  Lần đầu tiên phải đỏng đảnh làm cao một chút, chờ Đông viết lá thư thứ hai nàng mới chịu hồi âm.  Nhất định phải thủ huề.  Không biết Minh Tuyết như thế nào, cô nàng kín tiếng không nói và Hồng cũng không hỏi.  Chuyện riêng tư của mình, nàng cũng giấu biệt bạn.  Thế rồi mấy tháng hè thư qua thư lại, cũng chỉ được dăm ba cái, vì thư qua đường bưu điện không bao giờ nhanh.  Mùa tựu trường  của hai nàng cũng là lúc các anh lên đường sang Mỹ thụ huấn phần chuyên môn lái máy bay.  Vì vậy, khi xe đò ngừng chạy đêm, nghỉ tại Nha Trang, nàng xao xuyến, bâng khuâng nhớ người...                                    
                                    *****       
Lãnh quà xong, từ Bưu Diện về, vừa bước vào nhà, cả bọn xúm lại đòi xem.  Chị Hai lên tiếng trước:       
 -Hồng này, mở ra mau, đừng sợ bọn mình xem rồi bị mất màu.          
 Ngọc hóm hỉnh xen vào:
- "Em" còn đang thưởng thức hương vị tình yêu đang quẩn quanh quấn quýt bên mình.  Anh chàng này có cái tên nghe sao như có mùa Xuân với màu vàng rực rỡ của hoa mai lẫn màu vàng thơ mộng của lá mùa Thu đang len lén vào hồn... ai dzậy.
Một người chen vào nói:
 -Xuân đâu mà Xuân, Đông mà.  Đã tên Đông, gặp mùa đông bên Mỹ, chỉ còn có nước nằm co ro đắp mền, ngâm "bạch tuyết thi," làm gì có hoa mai mà ngắm. 
Ngọc cãi lại:
- Đông là hướng Đông.  Hướng Đông  tượng trưng cho mùa Xuân.
Chị Hai xen vào:
- Đông Tây Nam Bắc, Xuân Hạ Thu Đông gì cũng được cả.  Đừng cãi lung tung nữa, để nó mở ra xem.             
Rồi cả đám hát ghẹo:
-  "Mắc cỡ gì mà chẳng chịu lẹ giùm..." 
Hồng đành mở hộp quà trước sự nôn nóng và tò mò của các bạn.  Một sợi dây chuyền vàng nhỏ rức với mặt hình phụ nữ bán thân màu trắng ngà nổi bật trong hộp trang sức nền nhung đỏ thẩm.  Hồng đang xúc động nói thầm: "Cám ơn anh, sao anh khéo chọn món quà thế" thì có tiếng cười rúc rích của Ngọc vang lên.  Vẫn là Ngọc, người lúc nào cũng vui tính, có óc khôi hài, nói như  reo:
- Sợi dây chuyền này nằm trên chiếc cổ nõn nà của... em thì... chao ôi... tuyệt...! Câu nói này làm cho Hồng thêm thích thú.  Sợi dây chuyền vừa xinh đẹp, vừa lạ mắt, chưa chắc đám con gái trong lớp và ngay cả đám con gái trong xóm có được một sợi giống như vậy, vì nó được mua ở Mỹ mà dạo đó rất hiếm người được xuất ngoại.  Đang sung sướng ngắm nghía món trang sức, Hà, khóa đàn em, tò mò hỏi:
- Anh chàng Không Quân này là người yêu của chị phải không?  Bí mật dữ nghe!  Em ở chung nhà với chị bao lâu rồi mà không biết.
Nàng e lệ đáp nhỏ:
-Không phải là người yêu đâu.  Bạn thân của ông anh Không Quân của chị đấy.  Anh ấy chỉ coi chị như em thôi mà.
Ngọc, lại là Ngọc, lém lỉnh cắt lời:
- Chao ôi!  Anh mi cũng khéo kiếm người để... làm anh của mi dữ hí.
 Chị Hai nói xen vào:

-   Này, xạo vừa vừa thôi nhé.  Coi như em mà tặng món quà như thế này.  Vậy chứ ông anh của Hồng tặng quà gì cho Hồng nào?  Hay cũng tặng quà cho "người dưng khác họ"... coi như em gái, kẹt một chút là... lỡ "đem lòng nhớ thương?"  Kể cho bọn mình nghe duyên kỳ ngộ của "nàng" đi.           

 

Buộc lòng Hồng phải kể sơ qua chuyện nàng gặp gỡ Đông khi đi thăm anh Quân của nàng vào dịp nghỉ hè vừa qua ở Quân trường Nha Trang.  Nàng thầm khen anh thật sành tâm lý.  Con gái ai mà chẳng thích nữ trang chứ.  Hồng đang xúc động vì được món quà như ý, lại thêm mấy lời chọc ghẹo của bạn bè làm nàng  bối rối và ngẩn ngơ, chị Hai Cẩm Vân lại hạch hỏi: 

-Này, làm gì mà ngẩn tò te vậy?  Mấy anh chàng Không Quân như những cánh bướm chỉ lượn vành mà chơi.  Không ai chung thủy cả.  Cẩn thận nghe... em.  Ai ngu thì chết.

Ngọc cầm sợi dây chuyền đeo vào cổ nàng, dí dỏm nói:

- Chàng khéo chọn thật, vừa với cổ của nàng.  Từ giờ trở đi nàng mang theo chàng bên người.  Hai ta trở thành "chim liền cánh cây liền cành."  Ha ha ha... tình tứ quá!

Hồng năn nỉ:

- Tội cho mình quá, Ngọc à.  Thật sự là anh ấy đâu đã mở lời hay nói xa gần về tình yêu đâu mà bồ với bịch.  Tình cảm giữa anh ấy và mình chỉ giới hạn ở mức bạn bè thôi.  Xin đừng làm um sùm, mình "ốt dột" (mắc cỡ)  lắm.  Mình hứa chừng nào có thư tỏ tình sẽ báo cho bạn biết và nhờ làm cố vấn viết thư trả lời. 

- Nếu không phải là bồ thì có ngon, hãy trả sợi dây "định tình" này lại cho chàng đi.

 Chị Hai phản đối:

- Ông bà mình nói:

      "Bắc thang lên hỏi Ông Trời, 
     Tặng quà’ cho gái có đòi được không?" 
 Ngu sao mà trả.  Đừng trả nghe, Hồng.  

Thế là nàng đã đeo sợi dây chuyền này hằng ngày và hãnh diện được những cặp mắt tò mò của bạn bè cùng lớp len lén nhìn, bên cạnh cũng không thiếu ánh mắt lém lỉnh của những người bạn thân chung nhóm.  Nàng thầm nói:  “Cám ơn anh, anh Đông!”                                    

                                      ***    
Hai người tiếp tục thư từ qua lại cho tới khi nàng ra trường nhận sự vụ lệnh bổ nhiệm dạy học tại Kontum, một tỉnh lỵ giáp ranh ba biên giới: Việt Nam, Ai Lao, Cao Miên.  Nàng vội thông báo địa chỉ mới của nàng, nhưng muộn rồi.  Lá thư đó được hoàn trả, vì anh mãn khóa học đã về nước.  Anh nhận nhiệm sở và ra đơn vị hành quân.    

 Hai người chưa kịp trao đổi địa chỉ mới cho nhau thì tiếp theo nghỉ Tết và "biến cố" lớn trong đời nàng xảy ra.  Nhân dịp nghỉ Tết, nàng về Sài Gòn.  Anh cũng từ  đơn vị  lấy phép về Sài Gòn để thăm nàng.  Lần đó anh tặng nàng một lọ nước hoa Chanel 5 và một máy sấy tóc mang về từ Mỹ làm nàng cảm động vô cùng.  Anh thật sành tâm lý của con gái!  Ngày anh đến nhà,  nàng đang đi bát phố với bạn bè. Mẹ nàng bảo hai em nhỏ của nàng tiếp chuyện anh để chờ nàng về.  Anh  vừa kể chuyện vui vừa... đếm tiếng tíc-tắc của đồng hồ nhà nàng cả giờ.  Nàng đang vui mua sắm với bạn, không biết có anh đang sốt ruột đợi chờ. Ngồi lâu quá, bất tiện, anh ra về. Thương Xá Tax, Chợ Bến Thành đã hại nàng! Thế là hụt gặp mặt và hụt một dịp dung dăng dung dẻ với nhau sau bao nhiêu năm tháng gắn bó qua thư từ.  Điều này làm nàng ân hận mãi.  Có phải vì không duyên không nợ nên xui khiến "bất tương phùng?"  Nếu khoa học kỹ thuật phát triển sớm một chút, để nàng có thể sử dụng "email" và "cell phone" thì đâu có chuyện bẽ bàng đáng tiếc này!   

Hôm sau anh bay trở về đơn vị.  Nàng đã bỏ nhiều thời giờ nắn nót viết một lá thư cám ơn và xin lỗi, chờ có địa chỉ KBC của anh là nàng gởi đi.  Nàng nuôi hi vọng anh sẽ gởi một bức thư trách móc tới địa chỉ nhà cha mẹ nàng ở Sài Gòn thì lá thư này sẽ là con chim xanh tung cánh nối lại nhịp cầu.  Nhưng anh bặt thư từ.  Nàng thắc mắc, và tự vấn nhiều lần:  Có thể lần này anh sẽ có một mở lời, một ngỏ ý, vì điều kiện cho phép: cả hai không còn là sinh viên nữa?  Anh đang hụt hẫng, buồn giận vì nghĩ rằng nàng đi bát phố với người yêu, và anh chậm một bước?  Hay... anh cũng chỉ là "con bướm lượn vành mà chơi" như lời cô bạn Cẩm Vân cảnh cáo ngày nào?  Không! Không!  Nàng có niềm tin mãnh liệt là mình chiếm một vị trí quan trọng trong trái tim anh.  Và, anh cũng chiếm một chỗ đứng không khiêm tốn chút nào trong  trái tim nàng. Nàng cũng hiểu rằng anh đã bỏ nhiều tâm tư vào hai món quà này vì nàng.  Chỉ có tình cảm mới khiến người ta làm được như vậy.  Anh chỉ hờn giận nàng mà thôi.  Nàng hi vọng chỉ một hai tháng sau nguôi giận, anh sẽ viết thư cho nàng.
      Anh không tìm nàng thì nàng tìm anh.  Nàng đã nhờ  anh Quân của nàng tìm địa chỉ KBC của chàng để gởi lá thư mà nàng đã bỏ nhiều tâm tư và thời gian viết đi viết lại nhiều lần mới xong.  Người anh của nàng một phần vì bận việc quân, một phần vì bận việc tình cảm với "người dưng khác họ" nên nửa năm sau... nàng chết lặng khi nghe anh nàng báo tin chàng đã hi sinh trong một phi vụ tiếp tế, để lại cho nàng một bức thư viết còn dang dở.  Tai nàng lùng bùng với lời anh Quân của nàng xin lỗi: "Anh... đã vô tâm, vô ý... đã hẹn lần hẹn lữa, không tích cực tìm hỏi địa chỉ KBC của nó cho em. Anh đã đánh mất thời gian quý báu ngắn ngủi của hai người.  Anh chỉ biết có anh mà quên mất nó cũng như anh: tính mạng mong manh treo đầu ngọn súng.  Anh thật tệ!  Anh xin lỗi, xin lỗi, xin lỗi..."   

   Nàng ân hận tự trách, rồi trách Trời trách Đất.  Không biết bao nhiêu đêm nàng thì thầm với anh:  "Xin lỗi anh, em đã không biết anh đến tìm gặp em ngày đó.  Nếu biết, em đã bỏ mặc đám bạn bè rồi.  Sao anh đi luôn?  Sao  anh gấp gáp bỏ em, bỏ tuổi thanh xuân, bỏ cuộc đời, để em không có được một cơ hội nói lên lời xin lỗi và cám ơn anh?  Có phải anh để em mắc nợ anh, một món nợ ân tình không thể nào trả được ở kiếp này, vì anh muốn em phải trả cho anh ở kiếp sau?"  

    Khi anh ngủ yên trong lòng đất mẹ, nàng mới biết đơn vị của anh là vùng II Chiến Thuật, phi đoàn của anh đóng ở Pleiku.  Kontum - Pleiku gần nhau gang tấc nhưng hai người lại xa cách muôn trùng!  Nàng quay ra trách Ông Trời: Đã không duyên không nợ thì cho anh và nàng gặp gỡ làm chi, để mỗi lần nghe tiếng trực thăng bay trên bầu trời là nàng đưa mắt dõi theo, bất kể lúc đó nàng đang thao thao trước mấy chục học trò hay nàng đang nằm ru giấc ngủ.  Nàng trách Ông bất công với những người trai nước Việt cùng thế hệ với nàng.  Ông đã nhẫn tâm xuống tay, sớm cắt đi mạng sống của những thanh niên ưu tú nước Việt trong đó có anh, khiến nàng trải qua rất nhiều đêm rơi nước mắt cho mối tình đầu đời vừa chớm nở, đã vội vã ra đi. 

     Và... nàng đã nâng niu gìn giữ sợi dây chuyền đó, tất cả thư từ đã gởi và  thư dang dở của Đông, cùng lá thư không kịp gởi của nàng cho đến ngày vu quy.  Thư nàng đốt.  Dây chuyền nàng chôn cùng với nước mắt ở cạnh gốc cây mai của gia đình.  Bây giờ thì nàng đang tiếc nuối:  Sao lại chôn?!  Sao không giữ nó cho đến cuối cuộc đời?!

                                   ***
Đang thả hồn về quá khứ, cháu bé lay tay nàng nói:
-Bà!  Con thích "cái" dây chuyền này. 
-Được rồi. Yên chí, cháu sẽ có một sợi.
Bà bảo cô bán hàng gói hai sợi.  Đứa bé ngạc nhiên hỏi:
-Sao lại hai sợi, bà mua cho "my Mom" nữa hả?
-Không.  Bà mua cho bà, cháu à.         

         Vhp.Hạ vũ

(Bổ sung 11-15-2025)