Thứ Hai, 26 tháng 10, 2026

Thiên Tình Sử của Hồ Xuân Hương với Nguyễn Du (tiếp theo)/ Bài số 12: Thu Dạ 1- Nguyễn Du (Ngân Triều biên soạn)

 

         

Thiên Tình Sử của Hồ Xuân Hương với Nguyễn Du (tiếp theo):
Bài số 12:
Thu Dạ 1
Nguyễn Du

Nguyễn Du phúc đáp bài Thu Dạ Hữu Hoài của Hồ Xuân Hương bằng bài Thu dạ I. trong Thanh Hiên Thi Tập.

Nhất Uyên dịch nghĩa và phiên âm:

Anh đã nghe tiếng dế trùng than khóc nơi tường đông,
Vì mây ở lại Thăng Long với em nên Hồng Lĩnh trời lạnh ngắt không một vầng mây.
Trời đầy sao sáng, sương móc trắng như bạc, tường đông dế gặp lạnh kêu buồn thảm, chua xót. (tiếp ý dế khóc bài Thu Dạ Hữu Hoài).
Bầu trời một màu, lạnh ngắt, không một làn mây.
Mây ở hết bên em rồi, anh chỉ là cánh chim đơn côi trong trời lạnh giá.
Thắm thoát thời gian qua nhanh, tuổi càng cao, tóc bạc vì nhiều suy nghĩ trông rất thảm thương.
Ở mãi nơi đây, núi xanh chưa chán người; người đi chơi xa bên trời, lòng ngao ngán,
Suốt năm nằm bệnh trên bến Quế Giang. (Sông Quế là một tên khác của sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh).
*
Vạn dặm tiếng Thu rung lá rụng, Nhất Uyên dịch
Thu Dạ I
Phồn tinh lịch lịch lộ như ngân,
Đông bích hàn trùng bi cánh tân.
Vạn lý thu thanh thôi lạc diệp,
Nhất thiên hàn sắc tảo phù vân.
Lão lai bạch phát khả liên nhữ,
Trú cửu thanh sơn vị yếm nhân.
Tối thị thiên nhai quyện du khách,
Cùng niên ngọa bệnh Quế giang tân.
*
Đêm Thu I
Đầy trời sao sáng bạc sương dâng,
Dế lạnh tường đông thảm thiết buồn.
Vạn dặm tiếng thu rung lá rụng,
Một trời khí lạnh vắng mây vương.
Già rồi tóc bạc lòng thêm xót,
Ở mãi non xanh chẳng chán chường.
Ngán nỗi bên trời lòng khách mệt,
Suốt năm nằm bệnh Quế giang tân.
Thơ chữ Hán Nguyễn Du, Thanh Hiên thi tập, Nhất Uyên dịch thơ
*
Bản chữ Hán, Ngân Triều soạn:
秋 夜 其 一

繁 星 歷 歷 露 如 銀
東 壁 寒 蟲 悲 更 辛
萬 里 秋 聲 催 落 葉
一 天 寒 色 掃 浮 雲
老 來 白 髮 可 憐 汝
住 久 青 山 未 厭 人
最 是 天 涯 倦 遊 客
窮 年 臥 病 桂 江 津
*
Dịch nghĩa
Sao dày đặc, trông rõ mồn một, sương trắng tựa bạc
Vách phía đông, dế gặp lạnh, kêu buồn thảm.
Suốt muôn dặm, tiếng thu giục lá cây rụng.
Bầu trời lạnh ngắt, không một vầng mây.
Đến tuổi già, mái tóc bạc, trông mà thương cho anh!
Ở mão nơi đấy, thế mà rặng núi xanh kia vẫn chưa chán người.
Buồn nhất là kẻ du khách ở nơi chân trời đã mỏi mệt,
Lại suốt năm đau ốm, nằm trên bến Quế giang này.
Nhất Uyên dịch
*
Bản dịch của Nguyễn Thạch Giang
Gửi bởi Vanachi ngày 11/7/2005 22:07
Sao sáng đầy trời sương tựa bạc,
Sâu rừng kêu lạnh giọng bi ai.
Một trời khí buốt xua mây lạnh,
Muôn dặm hơi thu giục lá rơi.
Ở mãi non xanh chưa chán khách,
Về già tóc bạc khá thương người.
Bên trời du khách chân đà mỏi,
Sông Quế quanh năm cứ ốm hoài.
*
Bản dịch của Đông Xuyên
Gửi bởi hongha ngày 29/04/2014 09:05
Sáng chòm sao điểm, trắng sương rơi,
Dế khóc tường Đông não nuột ai!
Muôn dặm tiếng thu gào lá rụng,
Một trời sắc lạnh, quét mây trôi.
Già rồi! Tóc bạc riêng thương lão,
Ở mãi…non xanh chửa chán người!
Mệt nhất là anh chàng đất khách,
Hết năm ốm biệt mè sông dài!
Nguồn: Tuyển tập thơ Hán-Việt (nhiều tác giả), Đông Xuyên tuyển dịch, NXB Cảo thơm, 1975
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng. Andrew Matthews.
(When you compare life to life, life always wins , Andrew Matthews).
*
Bản dịch của Trương Việt Linh
Gửi bởi vietlinh11 ngày 06/09/2014 10:23
Sao sáng đầy trời sương tựa bạc,
Tường Đông tiếng dế não nùng than
Một trời khí lạnh mây không vẩn,
Muôn dặm hơi thu lá rụng vàng.
Sống mãi non xanh sao chửa chán,
Già mang tóc bạc há đừng than.
Lãng du góc bể thân đà mỏi,
Đau ốm năm chầy bến Quế Giang.
*
Bản dịch của Nguyễn Văn Dũng
Gửi bởi PH@ ngày 26/04/2016 22:53
Trời đầy sao sáng bạc trắng sương,
Tường Đông trùng kêu quá thê lương,
Vạn dặm tiếng thu rung lá rụng,
Sắc trời lạnh ngắt chẳng mây vương.
Tuổi già đầu bạc ta xót bạn,
Người đã ở lâu, núi còn thương.
Chân trời mệt mỏi buồn nhất khách.
Quế Giang nằm bệnh suốt năm trường.
*
Bản dịch của Đất Văn Lang
Gửi bởi Đất Văn Lang ngày 31/08/2016 22:13
Sao mắc đầy trời sương giải bạc,
Tường Đông kén bướm ủ ê vàng.
Vạn dặm hồn thu khua lá rụng,
Khắp trời gió lạnh quét mây tan.
Tuổi già tóc bạc còn thương quá,
Ở lâu núi thẳm vẫn chưa nhàm.
Chân trời lữ khách buồn chân mỏi,
Nằm bệnh cả năm bến Quế Giang.
*
Bản dịch của Nhất Nguyên Phạm Trọng Chánh:
Gửi bởi Tôn Tiền Tử ngày 05/012015 06:38
Đầy trời sao ánh bạc sương dâng,
Dế lạnh tường Đông thảm thiết buồn.
Vạn dặm tiếng Thu rung lá rụng,
Một trời khí lạnh vắng mây vương.
Già rồi tóc bạc lòng thêm xót,
Ở mãi non xanh chẳng chán chường.
Ngán nỗi bên trời lòng khách mệt,
Suốt năm nằm bệnh Quế Giang tân.
*
Tiếng Thu rung lá bay muôn dặm,
Lạnh ngắt, mây đâu chẳng một vầng? Ngân Triều
*
Ngân Triều cảm đề,
Bài Thu dạ 1, Nguyễn Du:

Mồn một sao treo, sương tựa bạc
Vách Đông, dế lạnh, não nùng than.
Tiếng Thu rung lá bay muôn dặm,
Lạnh ngắt, mây đâu chẳng một vầng?
Tóc bạc, tuổi già trông rất thảm,
Ở lâu rặng núi chửa chê nhàm.
Chân trời lữ khách đà ngao ngán,
Đau ốm quanh năm bến Quế giang.
***
Ảnh minh họa có hỗ trợ của AI:



        











CÕI THẾ - Thơ Mailoc và Thơ Họa

                                    

   CÕI THẾ

       (NĐT)

Cõi thế triền miên cuộc đổi dời

Kìa sông sạt lở cát đầy vơi.

Hồng xinh mấy bữa sao tàn vội

Nguyệt tỏ vài hôm đã khuyết rồi.

Giũ bỏ u hoài năm tháng lụn

Vương buồn cảm ngẫm cánh bèo trôi.

Lòng mang chữ ái trần gian nghiệp

Vạn cổ sầu đeo mãi kiếp người !

  Mailoc

 10-12-2026


Thơ Họa: 

     CUỘC THẾ

         (NĐT)

Nhìn trông cõi thế lệ xoay dời

Chỗ đắp, nơi bồi xẻ cạn vơi

Tuổi hạc dần sang đầungã trắng

Thu vàng đổi tiết hạ đi rồi

Phiền vương cuống dạ nhiều trăn trở

Lấp lửng trong lòng những lạc trôi

Mốt chẳng còn bao mà nghĩ ngợi

Tròn vuông rõ mệnh kiếp con người.

CAO BỒI GIÀ

  13-10-2026

 

  QUA CUỘC BỂ DÂU

                ( NĐT)

Trông vời cuộc thế khẩn di dời

Núi lở sông bồi mãi cạn vơi

Bão cuộn nhìn qua nhà hỏng hết

Mưa tràn ngó lại cửa tan rồi

Dân tình khốn khổ buồn khôn kệ

Cảnh vật điêu tàn nẫu khó trôi

Nhũng đoạn từng cơn lòng thảm thiết

Nào ngơ mệnh số… hãy thương người!

Songquang

 20261013

( ghi nhớ ngày bão lũ ở Nepal)

 

        CỐ QUẬN

              (NĐT)

Từ khi cố quận phải di dời

Não khổ theo lòng thật khó vơi

Mãi nhớ khung trời xưa bỏ lại

Hoài thương mảnh đất cũ xa rồi

Cha gìn thửa ruộng mưa vầy trút

Mẹ giữ bờ đê nước lở trôi

Trưởng dưỡng niềm tin cùng tuế nguyệt

Hồn quê vút lộng giữa tim người

Lý Đức Quỳnh

   13/10/2016 


   PHÙ DU CÕI TẠM

         (ngũ độ thanh)

Phù du cõi tạm thoắt tan dời

Bão dập khôn lường sóng bể vơi

Hạ bỏng theo về chưa hề vãn

Xuân nồng thoáng hiện đã phai rồi

Khô tàn ẩn ức thời thơ dại

Héo cạn niềm mong đẫn nổi trôi

Lá rụng vèo rơi đùa tuổi lão

Sầu tênh lối quạnh... tiễn bao người?!

Nguyễn Huy Khôi

      14-10-2026

 

  KIẾP CON NGƯỜI

         ( Ngũ Độ Thanh )

Triền miên vật đổi với sao dời

Não cảnh nhân loài khó cạn vơi

Chửa trọn niềm vui cùng cõi thế

Đà mang nỗi khổ với con người

Tai nàn, hiểm họa luôn chờ sẵn

Khát vọng, lòng tin đã đổ rồi

Nhiễu loạn, tinh thần lâm bất ổn

Đời như mảnh vỡ mặc dòng trôi.

  Sông Thu

( 14/10/2026 ) 


    LỠ THƯƠNG

         (NĐT)

Dù cho vật đổi lẫn sao dời

Vẫn buộc neo tình khó thả trôi

Giữ lửa ân này chưa lúc lịm

Gìn ơn nghĩa ấy chửa hồi vơi

Như dòng thủy cuộn yêu hoài cát

Giống mạch triều dâng cảm mãi người

Dẫu có băng ngàn hay vượt biển

Lòng luôn bảo dạ lỡ thương rồi!

      LAN.

(14/10/2026)

 

     LỜI QUÊ RU

        ( 5 độ thanh )

À ơi, vật đổi với sao dời

Cũng tựa như là năm tháng vơi

Tuổi tác đôi mười mươi sẽ cạn

 Ngôn từ vạn thủa mấy không rồi

Tài hoa sóng gọi dòng sông chảy

Thế sự thân buồn nhân ảnh trôi

Có phải làng xưa còn mãi đợi.

Chờ coi viễn cảnh mộng bên người …

Rancho Palos Verdes.   14 - 10 - 2026

  CAO MỴ NHÂN

 

        QUÂN TỬ

              NĐT

Vô thường vật chuyển biến trong đời

Vượng khí tột cùng cũng phải vơi

Sinh. Tử vận hành đâu tránh được

Bệnh. Già hiển hiện khó thay rồi

Đổi đời một khắc sang thành khó

May mắn nhất thời chậm vẫn trôi

Đắc thế giữ lòng không ngạo mạn

Thánh nhân Quân tử tự hơn người

Kiều Mộng Hà

 Oct,14,2026

 

   TRẦN AI MỘNG ẢO

Trần đau cuộc thế đổi thay dời,

Tránh né sầu mơ khó lụn vơi.

Tần tảo thiệt hơn bao khổ đợi,

Tự tình cay đắng lắm nguy rồi!

Thân luôn chở não rầu danh lợi,

Tuổi mãi lo già lão kiếp người!

Tuân pháp Phật tu lòng hận gởi,

Trần ai mộng ảo gió mây trôi!

(Bài thơ nầy có thể đọc ngược)

  Liêu Xuyên

 

        CON NGƯỜI

          (ngũ độ thanh)

Trau dồi đức độ kẻo hư đời,

Giữ tật thường đong thiếu khảo vơi,

Chẳng có ai chìa tay đặng gỡ,

Cũng còn cách ẩn mặt cho rồi!

Tham tiền phỗng dịp may tuồn hết,

Biển lận tìm cơ nhỡ nuốt trôi.

Chẳng chịu mua cười gây tiếng dữ,

Ở sao hầu xứng phận con người!

Đỗ Quang Vinh

 14-10-2026

 

    QUẢNG LẶNG 

           (NĐT) 

Có phải thời gian lặng lẽ dời

Lòng xa xót nỗi , lệ nào vơi

Bao lần tự nhủ an lòng nhé

Mấy thuở khuyên mình đỡ dạ rồi

Thế sự thăng trầm gieo nỗi khổ

Trần gian khắc khoải lệ hoài trôi

Buồn vui lẫn lộn xoay cùng khắp

Quảng lặng bình yên sẽ của người .

PHƯỢNG HỒNG

 

         THỜI TIẾT

                (NĐT )

Lả lướt hồng mây đã vội dời

Sương chiều xám đục dạ nào vơi

Vườn hoa rủ cánh tàn rơi rụng

Lá đỏ cành phai trụi lũi rồi

Gió bão quay cuồng mưa nặng đổ

Quê làng lũ lụt cửa nhà trôi

Bao điều khổ cực dân lành hứng…

Mãn kiếp sầu đau bủa phận người !

THIÊN LÝ

 

       ĐƯƠNG ĐẦU

Vốn biết rằng sao đổi vật dời

Như sông đầy nước, lúc thì vơi

Thoắt xanh chớm đó… tàn xuân vội

Mới trẻ vừa kia… chống gậy rồi!

Đã nhận vay trời mầm nhựa sống

Sao cam làm phận cánh hoa trôi?

Cứ đi để nếm mùi giông bão

Khổ tận, cam lai thử thách người.

Đông A

15/10/26

 

          SỰ THẾ

Sự Thế trông xa chán ngán đời

Lợi danh Phú quý khổ đầy vơi

Cõi Trần chìm đắm trong hư ảo

Mạnh được Yếu thua định sẵn rồi.

Nguyên Tử phô trương quyền Bá Chủ

Chiến tranh diệt chủng thể tuồng chơi

Thiên tai bảo lụt sóng thần đến...

Động đất nát tan thãm kiếp người...

Mỹ Nga

 15/10/2026  ÂL, 05/09/ Bính Ngọ. 


      KIẾP NGƯỜI

             ( NĐT)

Cuộc sống trần gian mãi chuyển dời

Khi thì rộn rã lúc sầu vơi

Đầu Xuân mát mẻ đào nguyên tựa

Cuối Hạ oi nồng huyễn cảnh trôi

Lực khỏe khang cường minh mẫn đó

Tinh thần yếu nhược lãng quên rồi

Ngày vui chửa trọn đêm đà đến

Sướng khổ trời ban tặng mỗi người

    Hưng Quốc

Texas 10-15-2026 


         VŨ TRỤ

             ( NĐT)

Vũ trụ vần xoay… thế chuyển dời

Năm quần tháng quẩn vậy nào vơi

Hừng dương sáng rộ dần im ả

Lã nắng chiều vơi lịm hẳn rồi

Một cõi nhân trần đời chỉ bấy

Muôn loài vật cảnh kiếp vần trôi

Ngày lên tối chững nhường bao chuyện

Lại cứ lần đeo khổ não người !

Mai Vân-VTT

    17/10/26.

 

        SỐNG ĐỜI

Tạo hoá luật xoay cuộc chuyển dời

Thu thời lá rụng lạnh Xuân vơi

Đông mây xám nghịt mưa dầm đổ

Hạ nóng như thiu mong mát rồi

Trách đất than trời chi lỗi đạo

Thuận thiên mọi lẽ hợp chèo trôi

Sống đời cõi tạm vay rồi trả

Phần số rủi may từng hạnh người …

                         Yên Hà

                       17/10/2026 


















Chủ Nhật, 25 tháng 10, 2026

Vẫn Hồn Chiêm Bao - Vu Sơn

 Vẫn Hồn Chiêm Bao

Xin người một chút hương thừa
Ủ hồn gía lạnh ngập mưa giữa... lòng
Xin người ánh mắt biếc trong
Thắp đêm hoang phế rêu phong lối về
Xin người… chỉ thoáng đê mê
Ướt trăng thần thoại giăng kề vòng ôm
Và xin lần cuối... môi hôn
Ngàn sau dẫu lạc… vẫn hồn chiêm bao

Vu Sơn