Không nhiều bịn rịn, vậy mà mãi khi trời sáng tỏ tôi mới rời được nàng. Về đến tàu, tôi còn kịp thay quân phục trước giờ điểm danh.
Cùng Trung Úy Hải xuống lòng tàu, đứng đối diện hàng quân đã chỉnh tề, tôi đưa tay vuốt lại cổ áo. Trên cổ tay tôi còn vương mùi xà bông thơm của một phòng tắm không phải phòng tắm tàu này.
Ông Quản Nội Trưởng báo cáo quân số. Tôi nghe rõ từng con số mà không giữ lại được con nào trong đầu. Trung Úy Hải đưa tay ra – một cử chỉ bàn giao lặng lẽ, và tôi nắm lấy. Kể từ giây phút ấy, con tàu là của tôi, hai mươi bốn tiếng.
Tôi nhẩm trong đầu: ít nhất mười hai tiếng nữa mới được nằm dài trên chiếc giường thân thương. Đêm qua tôi đã tiêu hao năng lượng quá tận tình. Giờ chỉ mong hôm nay đừng có gì bất thường. Nếu có, chắc tôi sẽ không trụ nổi.
Tôi giữ cho dáng đi thật thẳng, bước vào nhà bếp xem việc dọn dẹp. Mùi thức ăn sáng còn quẩn trong đó, và tôi lại thấy tô phở bốc khói ở lề đường lúc bảy giờ sáng, cùng bàn tay nàng ôm lấy ly trà nóng cho ấm.
Rồi tôi đi một vòng từ lái lên mũi, ngó qua từng nhân viên đang gõ sét, sơn lót, tu bổ khí cụ. Tiếng con rùa chạy trên vỏ sắt dội vào sau gáy tôi từng nhát một. Tàu về bến, việc gì cũng cần chăm chút.
Gần chín giờ, tôi lên hạm kiều. Chiếc Vespa quen thuộc quẹo vào cầu tàu, hệ thống phóng thanh vang lên lời thông báo Hạm Trưởng sắp về tàu. Tôi cùng toán trực chào ông, rồi tôi theo ông xuống phòng làm việc cùng các sĩ quan khác báo cáo nhật vụ. Hôm nay ông không có việc gì đặc biệt dành cho tôi. Càng may, đêm qua ông không làm thơ – hoặc có mà quên đọc. Nghe ông bàn công việc, chữ nghĩa cứ trôi tuột qua tai tôi, còn hai mí mắt thì cứ tìm nhau. Ông mà đọc thêm thơ, e cả phòng sẽ được nghe tiếng ngáy của sĩ quan trực.
Hạm Trưởng vừa bước vào buồng riêng, tôi đứng dậy, lên đứng cạnh hạm kiều. Chỗ đó thoáng, quan sát được bao quát, có người trò chuyện, và quan trọng nhất là không bỏ lỡ việc tiễn Hạm Trưởng. Đón ông đã khó, tiễn ông còn khó hơn. Ông lên hạm kiều mà không thấy sĩ quan trực, ông vẫn cứ rời tàu. Gặp Hạm Trưởng dễ tính thì một tiếng cảnh cáo. Gặp người nguyên tắc thì không nhẹ phạt.
Đang nói chuyện với nhân viên trực, tôi nghe tiếng giày sau lưng. Hạm Trưởng cho biết nơi ông sẽ đến. Tôi chào tiễn, rồi ghi vào sổ: “1100H: Hạm Trưởng rời tàu, liên lạc Hải Quân Công Xưởng.” Xong, tôi lại xuống bếp coi nấu nướng, sang phòng ăn đoàn viên. Mọi thứ trật tự, sạch sẽ.
Đúng ngọ, anh chiêu đãi viên lên mời. Tôi chỉ muốn nằm dài. Nhưng bước vào phòng ăn, tôi thấy Quá và Tâm đã ngồi sẵn, cơm canh dọn ra mà chưa ai đụng đũa. Tôi hiểu bữa cơm này không phải để ăn.
Tâm lên tiếng trước:
– Ông Bằng ơi, bãi ủi thế nào?
Hỏi gì mà cắc cớ. Mấy chuyện này tả sao cho được, phải tự thám sát mà chiêm nghiệm chứ.
Thấy tôi chần chừ, Quá hối:
– Nói nhanh lên, mắc cỡ gì nữa!
Hai câu thơ đột ngột hiện ra, tôi tuôn luôn:
– Cỏ non xanh rợn chân trời. Cỏ gà lún phún leo quanh mép.
Tâm cười ngất:
– Hấp dẫn thật!
Quá trố mắt:
– Hấp dẫn cái con khỉ! Khó hiểu thì có. Không thể vừa “xanh rợn” vừa “lún phún”.
Tôi cười. Cơn buồn ngủ tiêu tan:
– Thưa Trung Úy, hai câu tả hai địa điểm.
Quá nhíu mày, rồi bật cười:
– Có lý. Hấp dẫn thiệt! Còn việc an toàn?
Tôi đáp tỉnh bơ:
– Vài bữa đái ra cà phê sữa, biết liền.
Quá đặt đũa xuống:
– Có lẽ tôi chờ không nổi, phải đến ngay tối nay.
Tâm huơ đôi đũa:
– Trung Úy nói nửa tháng mà.
– Nửa tháng là nói lúc chưa nghe hai câu thơ. Thôi, nhờ cụ mô tả địa hình địa vật rõ hơn.
Quá mượn tiếng “cụ” của ông Phó Đắc thay cho tiếng “anh”, tỏ vẻ thân tình. Tôi cầm ly trà lên, uống một ngụm dù không khát. Cô nàng chẳng dặn dò gì, nhưng có những chuyện tôi thấy không nên bày ra giữa bàn ăn.
Quá giục:
– Sao? Bắt đầu đi chứ!
Tôi chậm rãi kể, từ lúc đột nhập “mật khu” cho đến khi ra về, bỏ qua phần hẹn nhau buổi tối. Tâm khi thì vỗ bàn khoái chí, có lúc cười rộ, hoặc mặt nghệch ra. Quá thỉnh thoảng chỉ mỉm cười. Tôi vừa dứt, Quá phán ngay:
– Có thể là em mới. Mới từ quê lên chứ nữ sinh cái quái gì. Mánh của bà chủ để lấy giá cao thôi.
Tôi định cãi, rồi thôi. Cái phần đủ sức thuyết phục lại đúng là cái phần tôi muốn giấu. Tôi nói xuôi:
– Trung Úy đoán đúng, mới ở quê lên. Em mới.
Thật ra nàng chính cống dân Sài Gòn. Lúc gần sáng, nàng đã tỉ tê thổ lộ, hôm qua là ngày đầu tiên nàng đến ngôi biệt thự, và tôi là người khách đầu tiên.
Tôi chưa kịp phản ứng gì thì nàng đã kể tiếp, mỗi lúc một nhanh, như người đang gỡ một cuộn chỉ rối mà sợ ngừng tay thì không gỡ được nữa:
– Hai tháng trước, người tình sinh viên bỏ rơi. Cùng ngày đó chính quyền bố ráp chùa chiền, ba em bị đưa lên xe, tới giờ chưa về. Mẹ không có việc làm. Ba đứa em còn đi học. Em xin chạy bàn cho một nhà hàng. Có bà khách hỏi han, rồi mời em tới nhà bàn chuyện làm ăn. Em tới. Bà ấy nói thật.
Nàng ngẩng lên, và lần đầu tiên trong đêm, nàng nhìn thẳng vào mắt tôi:
– Em nghĩ, mình đã không còn trinh trắng thì tội gì không chọn chỗ kiếm nhiều tiền. Vừa qua được lúc ngặt vừa còn giờ đi học. Chừng nào ba em về, mọi chuyện trở lại như cũ.
Nàng duỗi thẳng người, hướng mặt lên trần nhà:
– Bà chủ dặn đừng bao giờ để lòng mình dính vô. Em nhớ lời bà ấy cho tới lúc…
Nàng bỏ lửng câu nói, thở dài:
– Đó là lý do em đi đêm với anh.
Tôi nằm im. Nàng với tay lên đầu giường, mở túi xách, rút một tấm thẻ đưa trước mặt tôi. Tôi cầm đọc. Thẻ sinh viên Y khoa năm thứ nhất. Hồ Ngọc Thúy. Một cảm giác lạ lùng len lỏi khắp người. Tôi ôm chặt nàng một lúc rồi ngồi bật dậy rút chiếc bóp, lấy hết tiền đưa cho nàng. Nàng gạt tay tôi mạnh đến nỗi mấy tờ giấy bạc rơi vung vãi trên giường. Nàng nhổm người nhặt từng tờ, vuốt cho phẳng, nhét trở lại vào bóp của tôi:
– Đêm nay tiền bạc không dính dáng…
Giọng Quá kéo tôi về lại bàn ăn:
– Nếu tôi muốn gặp “em mới” đó thì hỏi tên gì?
Tôi moi óc. Dĩ nhiên đó phải là một cái tên giả, nhưng bà chủ không giới thiệu, nàng cũng chẳng tự xưng. Tôi chỉ có cái tên trên tấm thẻ sinh viên, và cái tên đó chắc chắn không thuộc ngôi biệt thự.
– Tôi quên hỏi. Trung Úy cứ bảo bà chủ là bạn của Lê Vĩnh Tường.
– Còn nhiều cô khác không?
– Có thể lắm. Riêng trên lầu đã thấy bốn cửa buồng. Chỗ đó vắng vẻ, yên tĩnh và chơi đẹp. Hạm Phó không ưng cô này, bà chủ thay cô khác. Riêng tôi, ngay phút đầu đã muốn chọn bà chủ, nhưng bà cứ nhất định… bán cái.
Quá hỏi ngay:
– Bà chủ ngon cơm không?
– Hơn cả ngon. Rất tuyệt. Nhưng có vẻ chỉ dành riêng cho Hạm Phó Đắc.
Quá cười hỉ hả:
– Cựu Hạm Phó lấy vợ thì còn tân Hạm Phó độc thân. Hạm Phó nào cũng ngon như nhau thôi.
Chúng tôi cùng cười vang. Tôi gắp miếng rau muống xào, và hương vị ấy gợi tôi thèm tô hủ tiếu Thanh Xuân. Nay mai tôi sẽ đi con đường ngược lại: ghé Thanh Xuân trước khi gặp Linda.
* * *
Trưa hôm sau, bàn ăn có bốn quan: Quá, Tâm, tôi , và sĩ quan trực Hải. Quá kể chuyện hôm trước đến “mật khu”. Được vài câu, tôi biết cô gái Quá gặp không phải Hồ Ngọc Thúy. Từ đó lời nói như gió thoảng bên tai. Cũng không ai vỗ bàn. Không ai cười vang như hôm kia.
Ngày mai tôi lại được tự do nửa ngày với trọn một đêm. Trở lại “mật khu” gặp Hồ Ngọc Thúy? Hay đòi cho được bà chủ? Nghĩ tới đó, tôi thấy nguội. Chỉ phung phí nhân lực lẫn tài lực. Bà chủ, “em mới”, vẫn còn đó, dăm bữa tính sau. Trước tiên cứ theo chương trình đã định: ăn hủ tiếu rồi gặp Linda Sờ Nách. Mua vui cũng được một vài trống canh.
Khi bàn ăn chỉ còn Tâm và tôi, anh rót đầy ly cà phê rồi nói:
– Tuyết nhắn mày đến chơi. Tối mai.
Tôi ngẩng lên:
– Tối mai? Tối mai thứ sáu, đâu phải thứ ba.
Tâm hất mặt:
– Dành riêng cho mày.
Tôi nhìn Tâm không chớp. Mặt anh tươi, không một nét trêu chọc. Anh cười hồn nhiên:
– Ê, tao vô tội. Tuyết không thấy mày, nhờ tao nhắn. Tao làm theo. Chấm hết.
– Tao đã nói tao không muốn gặp lại nàng.
– Tại sao không?
Tôi khoát tay, ậm ừ:
– Tại vì… không đến là không đến.
Tâm nhìn ly cà phê:
– Sao mày không đích thân đến nói với Tuyết là mày không đến nữa?
Tâm nói đúng. Tại sao tôi không nói thẳng lời chia tay với Tuyết, như đã nói với Hiền? Tâm từng thổ lộ ý muốn cưới Tuyết, vậy sao tôi không cho Tuyết một lời dứt khoát, để nàng khỏi ray rứt, khỏi tự thấy mình là kẻ phụ bạc?
– Tao đến, với điều kiện mày cùng đi.
– Tao nghĩ mày nên đến một mình.
– Tuyết có nói rõ là chỉ muốn gặp riêng tao?
– Không. Tuyết chỉ nói nếu mày đến được, tối mai nàng sẽ chờ.
– Vậy mày phải đi với tao. Tao muốn nói lời dứt khoát với Tuyết trước mặt mày.
Tâm lắc đầu:
– Để làm gì? Có tao hay không cũng vậy thôi. Có lẽ nàng muốn gặp mày để báo cái tin như đã báo với tao: nàng không còn muốn làm vợ tao, mà cũng không muốn làm vợ mày. Người đẹp quyết định đổi từ tình yêu sang tình bạn.
Tôi không ngăn được tiếng cười. Thói thường, hết yêu một người thì chuyển thành bạn. Đằng này Tuyết yêu cùng lúc cả hai, rồi cũng cùng lúc chuyển thành bạn cả hai.
Và tôi chợt nhớ đến Hiền. Ờ, sao tôi với Hiền lại không thể là bạn. Việc gì tôi phải tránh né nàng.
Hai tháng rồi tôi không gặp lại Dũng và ba mẹ nàng — những người lúc nào cũng dành cho tôi sự chăm sóc, thương yêu. Thay vì đến snack bar, thay vì ngồi quán cà phê để tránh Hiền, tôi nên dành buổi chiều trở về mái nhà xưa.
Tôi nói với Tâm:
– Tối mai tao cần gặp Hiền. Mày nói với Tuyết, đã là bạn thì gặp lúc nào chẳng được.
* * *
Ngón tay tôi đặt lên núm chuông nhà Hiền, rồi dừng ở đó sẵn sàng nhấn lần hai. Nhà Hiền trước đây từng là nơi tôi trọ học suốt mấy năm. Vậy mà đứng trước cánh cửa cũ, tôi cứ ngại ngùng, mong người ra mở không phải là Hiền. Nếu là nàng, nếu nàng ôm tôi, tôi không chắc giữ được hai tay mình không ôm siết nàng.
Người mở cửa là mẹ Hiền. Bà nắm lấy hai cổ tay tôi, kéo vào trong, rồi mới buông ra để mắng:
– Sao lâu quá con không về? Cứ vài ngày là thằng Dũng, con Hiền hỏi thăm con.
Tôi nói lấp liếm:
– Con cũng muốn về, nhưng bữa đó tàu đi công tác bất thường, rồi lại cấm trại liên miên. Con nhớ hai bác lắm.
Bà thở dài:
– Thời cuộc lộn xộn quá. Vào chùa nghe sư giảng thì thấy chính quyền không thỏa mãn yêu sách Phật giáo. Về nhà mở radio thì chính quyền bảo đã cho Phật giáo treo cờ. Nhưng các thầy là người tu hành, bác tin ở các thầy.
Tôi không nắm vững tình hình nên chỉ im lặng. Bà tiếp:
– Thằng Dũng đang đi biểu tình. Hiền thì chở ba nó đi bác sĩ.
– Thưa bác, bác trai đau gì vậy?
– Ông ấy kêu đau ngực, khó thở, ho nhiều. Con ở lại ăn cơm nghe.
Tôi liếm môi, tỏ vẻ thèm thuồng:
– Con nhớ các món bác nấu lắm.
Bà đưa tay sửa lại cổ áo cho tôi:
– Con lên lầu nghỉ đi. Trông con gầy và đen quá.
Tôi cởi giày, đi lên thang lầu. Cầu thang nhà này chạy vòng theo bốn vách một khối vuông thẳng đứng, đỉnh khối trổ lên tận sân thượng, lợp mái mica trong suốt, nên ban ngày cả lồng thang sáng như một cái giếng trời. Tầng trệt, phía trước là phòng khách và phòng ăn, phía sau là bếp. Tầng hai của ba mẹ Hiền. Tầng ba, phía trước dành cho Dũng, phía sau là buồng Hiền — buồng ấy có một cửa sổ lớn mở vào lồng thang. Suốt mấy năm trọ học, dù ngày hay đêm, từ sân thượng nhìn xuống tôi vẫn thấy hết: nàng cúi đầu học bài, và có đêm, nàng ngả vào vai Thanh.
Cả sân thượng là giang sơn của tôi. Chiếm một phần ba là gian nhà tiền chế, kê một bộ phản đôi, một tủ quần áo và một bàn học bốn chỗ.
Một tháng trở lại, không có gì đổi khác. Vẫn chiếc chiếu quen thuộc trên bộ phản. Vẫn chiếc gối đầu, gối ôm vải trắng kẻ ô nâu. Vẫn mấy quyển sách cũ trên kệ. Chỉ có quyển tiểu thuyết Z.28 nằm trên bàn là mới lạ. Dũng đâu có đọc tiểu thuyết. Với Dũng, chỉ có Phật pháp.
Tôi ngồi lên bộ phản. Bây giờ tôi mới biết nó cứng. Tôi nằm xuống, xoay bên này rồi xoay bên kia, xương vai tìm mãi không ra một chỗ chịu. Mới hơn một tháng mà cái lưng đã đổi chủ. Nếu ngày ấy không chọn Hải Quân, giờ này tôi vẫn nằm trên tấm gỗ này, và vẫn chưa có nghề ngỗng gì.
Tôi mỉm cười, rồi chìm vào giấc ngủ.
* * *
– Hê Bằng! Đi đâu biệt tích vậy?
Tôi ngồi bật dậy. Chúng tôi ôm choàng lấy nhau. Áo Dũng ám mùi nhang, và lẫn trong đó một thứ mùi khét. Dũng buông ra, lắc đầu:
– Mày xuống tàu như mang theo luôn cái êm ả của Sài Gòn. Ngày nào cũng biểu tình, ngày nào cũng dùi cui xích chó. Tao vừa về từ chùa Xá Lợi. Cảnh sát dã chiến vẫn vây kín. Nhưng họ không bao giờ ngăn được biểu tình, không bao giờ chặn được các thầy tự thiêu. Đã cả chục thầy rồi, mày biết không?
Tôi biết có những vụ tự thiêu, nhưng không ngờ nhiều đến vậy. Tôi lặng thinh. Dũng ngồi xuống mép phản, gót chân nện đều xuống nền gạch:
– Đại học, trung học đều bãi khóa. Giáo sư từ chức. Vậy mà chính phủ vẫn dửng dưng, vẫn đàn áp, bắt bớ, giết hại. Mấy lần tao suýt bị bắt. Mà mày đi tàu thì biết cái gì – suốt ngày chỉ trời trăng mây nước.
Tôi phản đối:
– Dù không theo sát, tao cũng biết vụ lộn xộn này.
Gót chân Dũng nện mạnh hơn:
– Ai bảo đây là vụ lộn xộn? Mày nhìn sự việc thế nào mà ăn nói lơ mơ vậy?
Trước nay tôi với Dũng vẫn tranh luận về bất cứ điều gì không cùng ý, có khi dữ dội cho tới lúc vấn đề sáng tỏ, hoặc ít nhất soi được nhiều góc cạnh, nhưng chưa bao giờ giận nhau. Tôi nói:
– Tao dùng chữ lộn xộn là vì quả là lộn xộn. Chính quyền nói cho treo cờ, Phật giáo nói chỉ thấy bắt bớ sư sãi. Quan nói quan phải, sãi nói sãi hay.
– Phải dùng từ nghiêm túc cho một chuyện nghiêm trọng. Đây là cuộc đấu tranh chống kỳ thị tôn giáo, chống bắt bớ, bắn giết sư sãi. Một việc chính đáng, chứ không phải một vụ lộn xộn.
Tôi thành thật:
– Tao nghe nói Phật giáo bị Cộng sản giật dây.
– Đó là luận điệu của chính quyền. Họ chỉ muốn viện cớ để tiêu diệt Phật giáo.
– Tiêu diệt Phật giáo? Để làm gì?
Dũng đứng lên:
– Mày chả biết gì hết. Chính quyền này là chính quyền Thiên Chúa và muốn diệt Phật giáo.
Tôi hỏi tin ấy ở đâu ra; Dũng bảo ai cũng biết, trừ tôi. Tôi nói khó tin và cũng khó hiểu; Dũng bảo tôi bênh chính quyền. Tôi khẳng định:
– Dân mình đến chín mươi phần trăm, nếu không theo Phật giáo thì cũng theo Hòa Hảo, Cao Đài, hoặc thờ cúng tổ tiên. Chính phủ có gan trời cũng không dám đưa đạo Thiên Chúa lên quốc giáo. Nhưng bất kể ai đúng ai sai, tao mong vụ này sớm chấm dứt.
Chúng tôi còn lời qua tiếng lại thì có tiếng dép vọng từ thang lầu. Hiền đứng ở đầu cầu thang, khoanh tay. Nàng nhìn tôi nhưng không chào. Chiếc sơ mi trắng trông rộng hơn tháng trước.
Dũng đưa nắm tay lên trước mặt tôi, cười khì, rồi bước xuống lầu.
Tôi vẫy tay:
– Chào Hiền.
Hiền thong thả tiến đến, hôn nhẹ lên má tôi:
– Mừng anh trở về. Hiền luôn tin anh sẽ trở về.
Tôi bước lui một bước, hỏi ngay:
– Nghe nói Hiền đưa bác đi bác sĩ. Kết quả ra sao?
– Cảm thường thôi anh ạ. Thật hú vía.
– Để anh xuống chào bác.
– Ba mệt, đang ngủ. Mẹ đang nấu mấy món anh thích. Anh ở lại qua đêm nghe? Tối, Hiền hát tặng anh những bản anh thích. Vắng anh, Hiền thường hát gửi gió cho mây ngàn bay tới anh.
– Thanh là người đàn?
Hiền giãy nảy:
– Thanh! Lúc nào cũng Thanh! Hiền đã học bài học đắng cay về cái cách trả thù ngu dại của mình. Anh Dũng đàn cho Hiền hát.
Tôi không ngăn được lời xỉa xói:
– Đang nồng nàn mà cúp ngang xương, dễ vậy sao?
– Hiền nói Hiền bận nhớ anh.
Tôi kêu lên:
– Đừng làm thế, Hiền. Coi chừng lại học thêm một bài đắng cay nữa. Cái kiểu chọc cho người ta tức để yêu Hiền, đều cho kết quả ngược. Hãy thật lòng với nhau.
Hiền nhìn tôi, giọng êm đềm:
– Hiền lặp lại, rất thật lòng: Hiền yêu anh.
Tôi xua tay:
– Một tháng xa Hiền, tuần lễ đầu có nhớ, rồi quên dần. Hôm nay anh trở về, xem Hiền như em gái. Hãy coi anh là… anh.
– Không!
– Vậy thì đối với nhau bằng tình bạn.
– Hiền hứa không làm anh khổ nữa. Hiền hứa mang hạnh phúc cho anh.
Tôi nhìn các tia nắng tỏa sau một tòa nhà cao:
– Anh từng buồn khổ nên anh hiểu Thanh đang buồn khổ đến thế nào.
Hiền nhăn mặt:
– Còn Hiền buồn khổ thì anh thấy vui?
Tôi im một lúc rồi nói:
– Hiện giờ lòng anh đang bình yên. Anh muốn giữ sự bình yên ấy.
– Hay anh đang yêu ai khác?
Tôi cười buồn:
– Suốt tháng qua anh bận rộn tập quên Hiền.
Hiền bất ngờ vồ lấy tôi, hôn vào môi. Tôi gỡ hai tay nàng ra, nói thật nhỏ:
– Hiền ẩu quá. Dũng có thể thấy.
– Anh Dũng biết Hiền yêu anh. Ba mẹ biết Hiền yêu anh. Tất cả đều hài lòng khi thấy Hiền chọn anh.
Tôi lững thững bước về phía cầu thang rồi ngoái lại:
– Anh xuống chào bác.
Giọng Hiền hằn học:
– Đi luôn đi.
Tôi xuống thang. Từ dưới bếp, mùi cá kho tộ bốc lên, món ăn tôi thích nhất. Trên đầu tôi, cánh cửa buồng Hiền khép lại, không mạnh. Tôi lẩm cẩm nghĩ: “Hóa ra yêu đã khó, mà dứt ra còn khó hơn”.
Vũ Thất
(Còn tiếp)
