Thứ Hai, 16 tháng 11, 2026

CỘI ME GIÀ - thơ Nhật Hồng Nguyễn Thanh Vân và Thơ họa

                                      

     CỘI ME GIÀ

Đất lạ quê người sông núi khác,

Cỏ hoa dường cũng đổi thay mầu.

Nắng mưa gợi nỗi buồn man mác,

Lòng kẻ tha hương chạnh mối sầu.


Ôi nhớ làm sao những bóng me,

Tàn che rợp mát buổi trưa hè.

Chiều lên lá ngủ chim làm tổ,

Trái chín chua nồi canh xứ quê.


Dẫu đi tám hướng trời xa thẳm,

Vẫn nhớ mầu xanh của lá non,

Em đứng bên cành me xanh thắm,

Miệng cười yêu mến với lưng thon.


Hái trái me non em chấm muối,

Mặn chua đầu lưỡi vị quê hương.

Hai ta thuở ấy lòng phơi phới,

Vào cuộc tình e ấp dễ thương!


Rồi anh trọ học trên thành phố,

Nghe được tin em sắp lấy chồng.

Vâng lệnh song thân mà trả nợ,

Lấy người khách lạ tuổi cha ông!


Em đến cội me già lúc trước,

Khóc than rồi hủy kiếp xuân xanh!

Vào nửa đêm Đông trời lạnh buốt.

Sợi dây oan nghiệt cướp hồn trinh!


Từ đó anh sầu trong đắng cay,

Bước chân phiêu bạt tháng năm dài.

Đến đâu hễ thấy tàn me cũng…

Nhớ bóng hình em tóc lược cài.


Nhớ hàm răng cắn trái me non,

Xinh xắn làm sao khóe miệng tròn,

Nhăn má đồng tiền nhăn mắt liếc,

Vì mùi chua của vị me non!


Bây giờ anh cũng đang phiêu bạt,

Mãi tận trời xa xứ Mỹ Châu,

Lây lất tấm hình hài tóc bạc,

Nhiều đêm ngồi nhớ lệ rưng sầu!


Anh cũng cố tìm bóng cội me,

Để hình dung lại những đêm hè,

Hai ta hò hẹn tình trong trắng,

Chỉ dám cầm tay, hôn… lá me.


Nhưng ôi chửa thấy cội me nào?

Cho thỏa tấm lòng anh ước ao.

Hái lá me non ăn chấm muối,

Mà thương mà nhớ dáng năm nào!


Có phải quê người sông núi khác,

Cỏ cây dường cũng khác quê nhà.

Ôi cội me – hồn em ký thác…

Làm sao tìm được xứ người ta!

Nhật Hồng Nguyễn Thanh Vân 


Thơ Họa:

     THĂM CỘI ME GIÀ

Hương sắc hoa me thoang thoảng thôi

Mầu vàng mơ lạt trên làn môi

Thủa đầu, trái nõn còn tươi lịm

Thời cuối quả chua đã chín mùi

Cô bé ngày xưa chơi lá rụng

Cụ bà  năm mới ngó xuân trôi

Người đi từ thủa cây chưa cỗi

Nay đợi phù sa đắp đất bồi ….

      Hawthorne. 2 - 11 - 2026

CAO MỴ NHÂN

 

TƯỞNG NIỆM CUỘC TÌNH

         -------------------

Viễn xứ xa Quê phong cảnh khác

Cỏ cây sông núi cũng đa mầu...

Hằng năm Texas Xuân Hạ Thu Đông

Lâu lắm không về dạ luyến sầu...

              xxx

Nhớ đến Quê nhà Ngoại có Me

Bải Trường về Ngọai để vui Hè

Trưa hè ra gốc me che mát

Hái trái me non chấm muối mè.

             xxx

Các bạn gái trai chung xóm nhỏ

Vui đùa hái trái lá me non

Kỷ niệm những Hè Nhà Ngoại đó,

In sâu tiềm thức bạn cùng thôn.

            xxx

Trận chiến tăng dần Anh nhập ngũ

Xa nhau từ đó... Gốc me già.

Thôi học ra trường rời nơi củ

Ngã rẽ cuộc tình vào cuối Thu...

             xxx

Sáu năm gặp lại nhớ trong lòng,

Hậu Nghĩa tình cờ dáng oai phong.

Hạnh ngộ vui mừng khôn kể xiết

Anh là Thiếu Úy ...Nợ non sông...

            xxx

Tôi làm thơ ký bên Hành Chánh,

Hậu Nghĩa quê nhà có Me xanh.

Anh bận hành quân nơi Vồng Váng,

Trận Pháo Vô tình...Ghi sử xanh...

              xxx

Hay tin Anh mất... thật chua cay...

Yêu nhau chờ đợi tháng năm dài.

Thế sao?...Anh nở ra đi mãi...

Để lại mình em biếng lược cài.

            xxx

Anh ra đi ...đời em phiêu lãng

Tàu lênh đênh...sóng vổ ngập tràn...

Đến bến Tự Do ...Bàn tay trắng.

Xuôi ngược dòng đời...Nỗi đau mang.

          xxx

Ngày tháng qua mau Em lấy chồng,

Đã cùng vượt biên qua xứ Mỹ.

Texas,mùa hè oi bức nóng,

Gợi nhớ người thương ...những tháng nồng.

           xxx

Nhớ người xưa, nhớ gốc me già

Kể nhau nghe... đến lúc trăng tà.

Chuyện tương lai ...mình thành đôi lứa,

Chuyện hành quân... gian khổ nhớ nhà.

            xxx

Ôi nghịch cảnh... đâu biết được nào?...

Đời Vô thường... chẳng thể ước ao.

Chỉ tưởng niệm cuộc tình cao đẹp.

Để thương,để nhớ bóng anh hào...

            xxx

Giờ đây hoàn cảnh... đã sang ngang.

Dù có chồng ... vẫn nhớ bóng Chàng.

Nơi Gốc me già, Chàng với Nàng...

Một tình yêu đẹp nhất đời Nàng.

Mỹ Nga

   02/11/2026  ÂL, 22/09/ Bính Ngọ.

 

   MỘNG TÀN PHAI

Thuyền đã cặp bờ nơi bến khác

Bầu trời, mặt nước vẫn xanh màu

Nhưng người xưa ấy, đời lưu lạc

Cuộc sống an vui hoặc khổ sầu ?


Có nhớ con đường rợp lá me

Từng chiều lá đổ rớt trên hè

Giảng đường đại học ngồi ghi chép

Cố gắng thành công rạng xóm quê.


Em nơi thành thị trời xanh thẳm

Anh ở miền Trung cảnh núi non

Tình đẹp bốn năm xây mộng đắm

Đồng môn, vai rộng kế vai thon.


Biển đẹp quê anh mằn mặn muối

Vườn em nguyệt quế ngát đưa hương

Bốn năm chưa được thăm miền ấy

Dù đã hẹn hò, trao mến thương.


Bên nhau dạo bước chiều qua phố

Tình cảm yêu thương đã chất chồng

Nhưng chửa dám thưa cùng phụ mẫu

Chưa về ra mắt với bà, ông.


Giữ trọn cuộc tình vẹn trắng trong

Tâm tình qua những lá thư xanh

Từng câu, từng chữ tràn thương nhớ

Chẳng dám một từ phạm nét trinh !


Dù không muối mặn với gừng cay

Tình cảm bốn năm đã đủ dài

Đảm bảo cuộc tình luôn vững chắc

Mong ngày áo gấm, tóc hoa cài.


Nhưng lời hẹn biển với thề non

Thoắt chốc nhòa phai chẳng vẹn tròn

Tốt nghiệp ra trường, anh rẽ lối

Theo nhà xuất cảnh, mộng tàn non.


Từ đấy phiêu lưu đời lãng bạt

Đi từ xứ Mỹ đến trời Âu

Anh chưa một bận về quê mẹ

Để lại cho em mối hận sầu !


Em vẫn đạp xe dưới bóng me

Những ngày xuân thắm, những trưa hè

Những chiều thu quạnh miên man gió

Những tối đông hàn rụng lá me.


Mắt hết long lanh tựa thuở nào

Hồn không còn rộn ước và ao

Da mềm, môi thắm đà khô héo

Lòng tắt niềm vui tự lúc nào !


Dẫu biết lòng người đà đổi khác

Chẳng còn lưu luyến nước non nhà

Nhưng lòng em chẳng ngừng thương nhớ

Nhớ mãi một người chẳng nhớ ta !

   Sông Thu

( 03/11/2026 )












Thiên Tình Sử của Hồ Xuân Hương, Nguyễn Du (tiếp theo): Bài số 23: Độc Tiểu Thanh ký Nguyễn Du / (Ngân Triều biên soạn)

 

                  
Thiên Tình Sử của Hồ Xuân Hương, Nguyễn Du (tiếp theo):
Bài số 23:
Độc Tiểu Thanh ký
Nguyễn Du

Nhờ ba năm lưu lạc (1786-1799) thành nhà sư Chí Hiên đi muôn dặm chu du Trung Quốc, Nguyễn Du nói thạo tiếng Trung Quốc, nên khi ra làm quan được mấy tháng từ Tri Huyện Phù Dung, Nguyễn Du được thăng lên Tri Phủ Trường Tín đặc trách tiếp sứ Thanh sang phong vương vua Gia Long. (Nguyễn Án được bổ làm Tri Huyện thay Nguyễn Du ở Phù Dung)… Đường công danh thăng tiến, nhưng người vợ họ Đoàn qua bốn lần sanh, chỉ để lại một con Nguyễn Tứ và qua đời. Mùa Thu năm 1804, Nguyễn Du xin nghĩ bệnh một tháng. Từ Thường Tín, Nguyễn Du về thăm lại Cổ Nguyệt Đường bên Hồ Tây, đến nơi thì vườn cảnh đã hoang vu thiếu bàn tay chăm sóc của Hồ Phi Mai.
Từ khi lấy anh thầy Lang xóm Tây làng Nghi Tàm, chẳng bao lâu anh thầy Lang mất, nàng lại trở về với mẹ, Cổ Nguyệt Đường dạy học, rồi yêu Mai Sơn Phủ, mối tình để lại những bài thơ nồng nàn thắm thiết, thề thốt.. trong Lưu Hương Ký. Mai Sơn Phủ cũng người ở Vinh (Vịnh Phố) trở về quê để cậy cha mẹ cưới hỏi, chàng về quê thì biệt tăm trong chiến tranh, trong trận đánh cuối cùng vua Gia Long và Tây Sơn. Hồ Xuân Hương lánh nạn lên Vĩnh Phú thì gặp một học trò cũ của cha, là Tổng Cóc Nguyễn Công Hoà, Xuân Hương nhận làm lẽ, nhưng vợ cả ghen tuông, nàng đang đau ốm, có thai 6 tháng, thân phận như nàng Tiểu Thanh.
Bên song cửa Cổ Nguyệt Đường, Nguyễn Du viết bài Độc Tiểu Thanh Ký gửi Xuân Hương, Hồ Phi Mai:
Vườn cảnh Cổ Nguyệt Đường nơi Tây Hồ đã thành gò bãi hoang vu vì thiếu bàn tay chăm sóc của nàng,
Bên song cửa, xao xuyến và chua xót đọc lại một trang sách sót lại của nàng.
Người con gái tài năng xuất chúng, (có thần), cho dẫu sầu đời chết đi, chắc là hồn nàng vẫn còn oán hận.
Văn chương vô mệnh dù đốt cháy vẫn còn tàn dư.
Mối hờn xưa nay chỉ có biết hỏi trời, vì đâu những người phong lưu tài sắc lại có cái án oan nghiệt như thế.
Chẳng biết hơn ba trăm lẻ nữa,
Người đời ai còn khóc tố như ?
Ba trăm năm lẽ nữa, kể từ nàng Tiểu Thanh đến thời điểm sáng tác bài thơ nầy, ba trăm năm lẽ sau ai sẽ khóc nàng Xuân Hương Hồ Phi Mai. (Hai chữ tố như trong bài này tra tự điển Thiều Chửu: Tố là tơ trắng, nghĩa bóng là người có phẩm hạnh cao khiết; như là như cũ, như vậy, giống như.
Nghĩa hai câu cuối là: không biết rồi đây ba trăm năm lẽ nữa, ai sẽ khóc người phẩm hạnh cao quý như nàng Tiểu Thanh.
Ảnh minh họa: Bên bờ Hồ Tây ngày xưa, Google
*
1- Bản dịch của Lê Thước
Gửi bởi Vanachi ngày 11/06/2005 17:40

Hồ Tây cảnh đẹp hoá gò hoang,
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.
Son phấn có hồn chôn vẫn hận,
Văn chương không mệnh đốt còn vương.
Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi,
Cái án phong lưu khách tự mang.
Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa,
Người đời ai khóc Tố Như chăng ?
*
2- Bản dịch của Quách Tấn
Gửi bởi Vanachi ngày 11/06/2005 17:41

Hồ Tây hoa kiểng giải gò hoang,
Cửa hé trang thư chạnh điếu nàng.
Hận luống vương thêm hồn phấn đại,
Tro chưa tàn hết nghiệp văn chương.
Thanh thương khó hỏi oan chồng chất,
Phong nhã đành chung nợ văn chương.
Rồi Tố Như nầy ba k nữa,
Trần gian ai kẻ sụt sùi thương.
*
3- Bản dịch của Thân Bá Trường Sơn
Gửi bởi Vanachi ngày 11/06/2005 17:41

Tây Hồ hoa cảnh thảy thành hoang,
Trước cửa tờ thư khóc điếu nàng.
Son phấn có hồn chôn vẫn hận,
Văn chương không mệnh đốt còn mang.
Sầu hận xưa nay trời khó hỏi,
Nỗi oan phong nhã khách còn vương.
Ba trăm năm nữa trong thiên hạ,
Thiên hạ còn ai khóc Tố Như ?
*
4- Bản dịch của Nhất Uyên
Đọc Tiểu Thanh ký

Tây Hồ vườn cảnh đã hoang vu,
Bên cửa viếng nàng một áng thư.
Son phấn có thần chôn vẫn hận,
Văn chương vô mệnh cháy còn dư.
Mối hờn kim cổ trời khôn hỏi,
Cái án phong lưu khách lụy sầu.
Ba trăm năm nữa trong thiên hạ,
Còn Nàng ai khóc một niềm đau.
Thơ chữ Hán Nguyễn Du, Thanh Hiên thi tập, Nhất Uyên dịch thơ.
*
5- Bản dịch của Vũ Tam Thập
Gửi bởi Vanachi ngày 11/06/2005 17:42

Hồ Tây cảnh đẹp hoá gò hoang,
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.
Son phấn có thần chôn vẫn hận,
Văn chương không mệnh đốt còn vương.
Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi,
Cái án phong lưu khách tự mang.
Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa,
Người đời ai khóc Tố Như chăng ?
*
Chú thích:
Hoa uyển, 花 苑có bản chép mai uyển theo thơ Tốn Phong trước nhà Xuân Hương có trồng nhiều mai trắng. Tốn Phong còn gọi nhà nàng là Mai đình. Tại Tây Hồ Hàng Châu trước nhà Tiểu Thanh cũng có rừng mai rộng bát ngát, thi sĩ Lâm Bô đời Tống vào rừng mai thưởng hoa đi lạc không biết đường về.
Tố Như, 素 如, tên tự của Nguyễn Du 阮 攸; Sinh ngày 3 tháng 1 năm 1766– mất năm 1820, tên tự Tố Như 素 如, hiệu Thanh Hiên 清 軒, biệt hiệu Hồng Sơn Lạp Hộ 鴻 山 獵 戶, Nam Hải điếu đồ 南 海 釣 屠, là một nhà thơ nổi tiếng, nhà văn hóa lớn thời Lê mạt, Nguyễn sơ ở Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới. Ông được người Việt kính trọng tôn xưng là " Đại thi hào dân tộc".
*
6- Ngân Triều cảm đề, bài Độc Tiểu Thanh Ký

Tây Hồ dâu bể hóa gò hoang,
Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.
Duyên kiếp phũ phàng, nào oán hận,
Văn chương lửa hận, vẫn còn oan.
Xưa nay uẩn khúc, trời khôn hỏi,
Cái nghiệp oan gia, khách tự mang.
Chẳng biết sau hơn ba kỷ nữa,
Còn ai thương cảm Tố Như nương?
*
Sau khi nhận được bài thơ Độc Tiểu Thanh Ký của Nguyễn Du. Hồ Xuân Hương dứt khoát dứt tình với Tổng Cóc. Bài thơ làm nàng thức tỉnh, nàng không thể nào tủi buồn, uất hận vì phận làm lẽ mà chết như nàng Tiểu Thanh. Không thể kéo dài cuộc sống:
Chịu đấm ăn xôi, xôi lại hẩm
Cầm bằng làm mướn, mướn không công.
Vì Tổng Cóc yêu thương như chuột vọc:
Tiếc dĩa hồng ngâm cho chuột vọc,
…Một tháng đôi lần có cũng không.

…Chàng Cóc ơi, Chàng Cóc ơi, thiếp bén duyên với chàng thế là đủ rồi. Thiếp xin dứt tình với chàng từ đây như nòng nọc đứt đuôi. Dù chàng có cho thiếp nghìn vàng, thiếp cũng như con cóc bị bôi vôi không bao giờ trở lại với chàng. Cóc hay vào nhà trốn vào xó bếp hay gầm giường, đuổi đi, hay bắt bỏ ra xa cũng quay đầu trở lại, chỉ có bôi vôi vào đầu là đi biệt luôn không dám trở lại nữa.
*
KHÓC TỔNG CÓC
Hồ Xuân Hương

Chàng Cóc ơi! Chàng Cóc ơi! (1)
Thiếp bén duyên chàng có thế thôi. (2)
Nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé, (3)
Nghìn vàng không chuộc dấu bôi vôi. (4)
*
Chú giải:
Tổng Cóc tên thật là Nguyễn Bình Kình, ở làng Gáp nay là Tứ Xã, Lâm Thao- Phú Thọ. “Bài thơ tài tình lắm trong câu chữ (cóc, bén (nhái), nòng nọc, chuộc (chẫu chuộc), bôi vôi…) nhưng để lại biết bao điều võ đoán. Cả trăm năm trước, bài thơ đã bị nhiều người hiểu lệch. Trước hết bài thơ gợi cho người đọc, nghĩ đến vợ khóc chồng vừa quá cố. Sự thực đâu phải vậy! GS Lê Trí Viễn có phân tích và cho rằng bài thơ vừa bộc lộ nỗi đau xót vừa thể hiện sự tiếc rẻ, thậm chí một sự ân hận nếu không nói là hờn oán. Có vẻ như bài thơ giận người bỏ đi. Thương cho mình hơn là khóc cho người. Bài thơ không ra lời tang mà như lời tự thương tự tiếc, không giận người mà chỉ tủi cho mình”. (Nguyễn Cẩm Xuyên-Hồ Xuân Hương, huyền thoại và sự thật-Tạp chí KTNN số 663 ngày 10/01/2009).
Ảnh chụp Bản chữ Nôm:

Hỡi chàng ôi hỡi chàng ôi
Thiếp bén duyên chàng có thế thôi
Nòng nọc đứt đuôi từ đây nhé
Nghìn vàng khôn chuộc dấu bôi vôi

(Bản khắc 1921)
Hồ Xuân Hương, trở về Cổ Nguyệt Đường, dù mang thai 6 tháng, sợ dư luận dị nghị, nàng ra phố Nam, mở tiệm bán sách, bút giấy mực, cạnh trường ông nghè Phạm Quý Thích gần đền Lý Quốc Sư. Mượn tiền Phạm Đình Hổ và bè bạn, Xuân Hương đã mở quán sách này. Tốn Phong đến thăm Xuân Hương sau hai lần hỏng thi khoa 1806 và 1813. Tốn Phong đến gặp Xuân Hương tại hiệu sách, sau khi nàng đã sinh con:
Mai lạnh vẫn thường than nỗi khổ,
Chốn dời Mai mới nở thêm cành.

(bài 15)
Tiếc thay đứa con gái sinh ra là mất, nàng không nuôi được. Năm ấy nàng 35 tuổi, sắc đẹp mặn mà làm Tốn Phong ca tụng tít trời xanh.
Quán sách nàng là nơi các học trò ông nghè Phạm Quý Thích lui tới, để ngắm bà chị. Trong đám học trò thường đến hiệu sách của nàng có cậu bé lên tám bị mắng là:
Dê cỏn buồn sừng húc dậu thưa,
Có lẽ là Phương Đình Nguyễn Văn Siêu về sau sẽ cùng Cao Bá Quát nổi tiếng qua lời khen của Vua Tự Đức:
Văn như Siêu, Quát vô tiền Hán,
Thi đáo Tùng Tuy nhất thịnh Đường
文 如 超 适 無 前 漢
詩 到 從 綏 一 盛 唐
Tạm dịch:
Văn như Siêu và Quát, mà so với văn đời Tiền Hán thì văn thời Tiền Hán cũng không có giá trị gì;
Đến thơ của Tùng Thiện Vương và Tuy Lý Vương thì là số một so với thơ của thời Thịnh Đường”.
Sở dĩ, cho là của Tự Đức là hai câu trên nói theo khẩu khí đế Vương, gọi xách mé tên tục Phó bảng Nguyễn Văn Siêu, 阮 文 超. (1799-1872) là “Siêu”; cử nhân Cao Bá Quát, 高 伯 适 ,(?-1854) là “Quát” thì chỉ có Đức Kim Thượng (Vua đương thời) mới dám gọi “thần Siêu, thánh Quát” như thế; còn bình thường tôn trọng đều gọi “Nguyễn Phương Đình” và “Cao Chu Thần”.
Tùng ở đây là Tùng Thiện công, Nguyễn Phúc Miên Thẩm, 阮 福 綿 審,(1819-1870) và Tuy là Tuy Lý công, Nguyễn Phúc Miên Trinh, 阮 福 綿 寊,(1820-1897). Sau hai vị này được truy tặng là Tùng Thiện Vương, 從 善 王 và Tuy Lý Vương, 綏 理 王, (1936) đều là con Vua Minh Mạng, và vai vế vào hàng chú của Vua Tự Đức.
***
Tranh minh họa có Gemini hỗ trợ:
Chẳng biết sau hơn ba kỷ nữa,
Còn ai thương cảm Tố Như nương? (NT)


                         











Chủ Nhật, 15 tháng 11, 2026

Thiên Tình Sử của Hồ Xuân Hương & Nguyễn Du (tiếp theo) Bài số 22: Chí Hiên tặng (2) Nguyễn Du / (Ngân Triều biên soạn)

                        

Thiên Tình Sử của Hồ Xuân Hương & Nguyễn Du (tiếp theo)

Bài số 22:
Chí Hiên tặng (2) - Nguyễn Du
Bài Chí Hiên tặng II. Nguyễn Du không trách móc nữa mà bày tỏ lòng mình:
Rủi may nào sá gì, nghĩ rằng cùng tắc thông, thông tắc biến, biến tắc hóa theo Kinh Dịch…
Ra Bắc phen này (1796) mong làm nổi việc,
Nghĩ lại việc vào Nam (1794) cũng hoài công, Hà Tỉnh chẳng ai theo, chẳng thể lập cứ địa chống Tây Sơn, cũng chẳng thể vượt biển vào Nam theo chúa Nguyễn Ánh…
Bạn thơ cũ nay đâu, ngồi uống trà một mình, uống bao nhiêu bình nước rồi ấm trà đã nhạt.
Quán trọ đêm qua năm canh không ngủ được vì manh áo quá mong manh, trời đã vào lập đông…
Trông ra sông hồ mù mịt sương khói từ biển thổi vào.
Người xưa Cổ Nguyệt Đường lòng như tấm gương trong nào thấy đâu?
*
Chí Hiên tặng II, Nguyễn Du:
Rủi may nào sá nghĩ cùng thông,
Chưa dễ tri âm tỏ nỗi lòng.
Ra Bắc phen này mong nổi việc,
Vào Nam ngẩm trước cũng hoài công.
Bạn thơ năm hết mâm trà lạt,
Quán khách canh chầy mảnh áo mong.
Gớm nhẽ trông ra mù khói bể,
Nguyệt đường bao nã thấy gương trong
*
Bản chữ Nôm, Ngân Triều soạn:
㩡 𢆧 芾 咤 𢣂 窮 通
諸 𠴭 知 音 祖 𢚶 𢙱
𦋦 北 畨 尼 懞 挼 役
𠓨 南 𡄎 𠓀 共 壞 工
伴 詩 𢆥 盡 𣙺 茶 𤁕
舘 客 更 迡 𤗖 𥜌 𤘁
憾 洱 矓 𦋦 模 𤌋 𣷭
月 堂 包 那 𧡊 𨩍 𤄯
*
Ngân Triều cảm đề Bài Chí Hiên Tặng (2)
Rủi may nào sá tắc cùng thông,
Chưa phải tri âm để tỏ lòng.
Ra Bắc phen này lòng đã quyết,
Vào Nam, giúp Chúa, sự hư không.
Nhạt trà bằng hữu còn đâu nữa,
Đêm rét đơn y, ngủ chẳng xong.
Bể cả sông hồ sương khói mịt,
Đâu nào Cổ Nguyệt, tấm gương trong?
*
Nguyễn Du tìm đến nhà Đoàn Nguyễn Tuấn, bên bờ sông Nhị, Đoàn đang làm quan cho Tây Sơn, nhà cao cửa rộng, chẳng kém gì các biệt thự các vị quan to thời trước:
Trên bờ sông Nhị nhà chen gần,
Đã chiếm cả thành hết cảnh Xuân,
Cầu gác Đông Tây cao ngất dựng.
Ở Quỳnh Hải, Đoàn Nguyễn Tuấn gả em gái út cho Nguyễn Du và giao gia trang, năm 1797. Từ đây Mùa Xuân Quỳnh Hải, Quỳnh Hải nguyên tiêu, sau khi nếm trải phong trần, góc biển chân trời ba mươi tuổi, con thuyền lênh đênh của Nguyễn Du mới an phận cập bến hạnh phúc:
*
Quỳnh Hải Nguyên Tiêu
Nguyên dạ không đình nguyệt mãn thiên,
Y y bất cải cựu thuyền quyên.
Nhất thiên Xuân hứng, thùy gia lạc?
Vạn lý Quỳnh Châu thử dạ viên?
Hồng Lĩnh vô gia huynh đệ tán,
Bạch đầu đa hận tuế thời thiên.
Cùng đồ liên nhữ dao tương kiến,
Hải giác thiên nhai tam thập niên.
*
瓊 海 元 宵
元 夜 空 庭 月 滿 天
依 依 不 改 舊 嬋 娟
一 天 春 興 誰 家 落
萬 里 瓊 州 此 夜 圓
鴻 嶺 無 家 兄 弟 散
白 頭 多 恨 歲 時 遷
窮 途 憐 汝 遙 相 見
海 角 天 涯 三 十 年
*
Rằm tháng Giêng ở Quỳnh Hải
Nguyên tiêu lồng lộng khắp trời,
Trăng như người cũ, tuyệt vời không phai!
Trời Xuân ập xuống nhà ai?
Mấy ai tận hưởng trăng này xa xôi?
Tan nhà, huynh đệ chia phôi,
Bạc đầu căm giận tuổi đời ruỗi mau.
Trăng ơi! Đêm vẫn nhìn nhau,
Tấm thân tam thập lao đao cuối trời.
Ngân Triều dịch.

Ở đây Nguyễn Du chấm dứt cuộc đời Mười năm gió bụi có vợ con, dạy học, dạy văn và võ, hoàn tất Truyện Kiều.
Năm năm Quỳnh Hải (1797- 1802) Nguyễn Du đã giàu có, nên khi Vua Gia Long kéo quân ra đất Bắc đánh bắt vua Tây Sơn, Cảnh Thịnh. Nguyễn Du từ Quỳnh Hải dẫn thủ hạ, học trò và tráng đinh Quỳnh Hải, đem theo lương thực, ngựa, bò, heo dâng sớ đón rước nhà vua. Đến Phù Dung trấn Sơn Nam thì gặp Vua Gia Long, vua phong ngay cho làm Tri Huyện Phù Dung. Sự kiện này tương tự như Phi Tử thời Chiến Quốc, người đất Phù Ngưu dâng ngựa lên Vua Chu Hiếu Vương được phong chức Phù Dung nước phụ chư hầu. Từ đó Nguyễn Du có tên Phi Tử, Nguyễn Hành trong Minh Quyên thi tập bài Đi săn có nhắc đến bút hiệu này.
Nguồn: Đi tìm Cổ Nguyệt Đường và mối tình Hồ Xuân Hương và Nguyễn Du, TS Phạm Trọng Chánh.
***
Tranh minh họa có hỗ trợ của Gemini:
(1) Bể cả sông hồ sương khói mịt,
Đâu nào Cổ Nguyệt, tấm gương trong? (NT)
(2) Trăng ơi! Đêm vẫn nhìn nhau,
Tấm thân tam thập lao đao cuối trời.
Ngân Triều dịch thơ.












ĐỢI CHỜ - Thơ Sông Thu và Thơ Họa

                                  

           ĐỢI CHỜ

Tiếng động khô khan vọng trước thềm

Tưởng chừng ai đó bước chân êm

Mở then, hụt hẫng... chao, làn gió !

Vịn cửa, ngậm ngùi... ôi, bóng đêm !

Buốt giá len vào khe áo mỏng

Cô đơn tràn ngập trái tim mềm

Ngước nhìn khung ảnh treo trên vách

Trĩu nặng tâm tư một nỗi niềm...

  Sông Thu

( 31/10/2026 )


Thơ Họa:

    NHỚ NHUNG AI

Bâng khuâng thao thức đứng bên thềm,

Gió vuốt vèo môi mê mát êm.

Năm tháng qua xa nay nhớ lại,

Thời gian thao thức vọng ngày đêm.

Tình mình chỉ thoáng tơ tờ mỏng,

Ước vọng tan nhanh mảnh héo mềm.

Một phút não lòng trơ thắt thẽo,

Tim bung nhịp điệu nhắc bao niềm.

                            *

Bóng người ẩn hiện nhớ thương thêm.

HỒ NGUYỄN

 (31/10/2026)

 

     ĐÊM HOÀI NIỆM

Đêm khuya nhè nhẹ bước ra thềm

Tưởng dáng ai, dường bước nhẹ êm

Mở cổng, xôn xao… kìa ngọn gió

Giở then, lạnh lẽo… ấy màn đêm

Ngỡ ngàng… nỗi nhớ lòng u uẩn

Khắc khoải… chờ mong dạ yếu mềm

Xúc cảm cô đơn vừa trỗi dậy

Tình xưa hoài niệm giữ riêng niềm

Songquang

  20261031

( Đêm lễ Holloween đất khách)

 

          TÂM TƯ

Tâm tư, lặng lẽ đứng bên thềm

Nhìn nhạn lưng trời lướt gió êm

Thả nổi, ưu phiền theo bóng tối

Buông trôi, quạnh quẽ gởi màn đêm

Xót xa, thương cảm thân tơ yếu

Day dứt, buồn nao dáng liễu mềm

Vô thức bước đi về một hướng

Nơi tràn kỷ niệm với vui niềm.

     LAN

(01/11/2026)

 

     NIỀM RIÊNG

Biết là tiếng gió thoảng qua thềm

Vẫn tự dối lòng… ai bước êm

Bởi nửa tim đau chờ giấc sáng

Nên phần chiếu lạnh hỏi trời đêm

Ngày xưa đối bóng bờ môi ấm

Mộng cũ cầm tay ánh mắt mềm

Thoắt một cơn mưa trôi vuột mất

Phập phồng bong bóng giữ sâu niềm…

Đông A

1/11/26

 

     NGÓNG ĐÊM

Chợt nghe tiếng nhẹ động ngoài thềm

Ngỡ tưởng như ai khẽ bước êm

Không bóng người qua bên ngưỡng cửa

Chỉ làn gió thoảng giữa màn đêm

Vùi thân vò võ nơi quê khách

Thấy xác cô đơn tấc dạ mềm

Buồn cảm ru hồn trong buốt giá…

Nghe lòng man mác biết bao niềm.

CAO BỒI GIÀ

  31-10-2026

 

        ĐÊM  THU

Vàng bay mấy lá thoáng qua thềm

Cứ ngỡ người về nhẹ bước êm.

Chỉ thấy sương mờ rung ánh nguyệt

Nào hay dế lạnh khóc hồn đêm.

Im lìm hoa lá vườn thu quạnh

Xơ xác đầu ai mái tóc mềm.

Ngày tháng trôi trôi sầu dạ khúc

Cô đơn dằng dặc biết bao niềm.       

  Mailoc

10-31-2026

 

         VỌNG NGÓNG

Mình ên, trăng sáng, đứng ngoài thềm

Lóng ngóng theo làn gió nhẹ êm

Một thoáng ơ hờ nhìn liễu rủ

Đôi lần rạo rực ngắm sao đêm

Trông qua đỉnh núi xanh ngàn thẳm

Ngó lại dòng sông trắng lụa mềm

Cảnh vẫn im lìm không tiếng động

Tâm tư biển sóng dậy bao niềm

Lý Đức Quỳnh

   1/11/2026 


      RIÊNG MÌNH

Đêm khuya lặng lẽ bước ra thềm

Gió Hạ mùa hanh thật mát êm

Nỗi khổ sầu thương đang lãng vãng

Sau lần hò hẹn gặp từng đêm

Gió ơi ! Mi ác thổi lời hứa

Để lại cho ta thân úa mềm

Trằn trọc thâu canh nhoà ngấn lệ

Riêng mình gối chiếc nhớ bao niềm !..

 Yên Hà

1/11/2026

 

         MƯA ĐÊM

Mưa đêm trở lạnh lá rơi thềm...

Gió tạt bên hiên... khua nhẹ êm...

Ngỏ vắng đèn khuya hiu hắt bóng,

Một mình thao thức nhớ nhung thêm.

Canh thâu mới biết đêm dài ngắn

Nghe tiếng thời gian... Tim nhũn mềm.

Thầm nghĩ đêm trường sao chẳng ngủ?...

Xã buông tất cả... Khổ đau niềm...

Mỹ Nga

   01/11/2026  ÂL, 21/09/ Bính Ngọ

 

        NIỀM RIÊNG

Khuya nghe gió lướt thướt qua thềm

Bóng trúc đong đưa tựa bước êm

Mơ ngỡ chân ai lay cỏ héo

Nào ngờ cái vạc xạc ăn đêm

Bên song rèm cũ trăng chênh chếch

Dưới mái hiên xưa lá úa mềm

Ngày tháng qua nhanh sầu ở lại

Niềm riêng gặm nhấm nỗi riêng niềm

Kiều Mộng Hà

 Nov.01.2025

 

     TRÔNG CHỜ

Hoài thương vọng tưởng dáng bên thềm

Yểu điệu nhu mì bước dịu êm

Mộng mị tiếng cười tươi mỗi sáng

Tương tư giọng nói ngọt hằng đêm

Người đi dạ nhớ sầu mi úa

Kẻ ở tim se héo ruột mềm

Lặng lẽ chiều buông hồn quạnh quẽ

Tâm can  xao xuyến biết bao niềm

   Hưng Quốc

Texas 11-1-2026

 

    TỐI NAY EM ĐẾN

Nghe như có tiếng động ngoài thểm,

Rón rén e dè bước rất êm.

Bật lửa châm đèn nhìn bóng tối,

Gió lùa mở cửa thấy màn đêm.

Chiều nay nắng quái trời khô ráo,

Bữa ấy mưa rào áo ướt mềm.

Ba ngày trôi qua chừng cả tháng,

Tối nay em đến chạnh bao niềm.

Đỗ Quang Vinh

   1-11-2026 


DAY TRỞ NIỀM RIÊNG

Cửa mở, trăng soi lạnh mé thềm

Xạc xào phảng phất gió đưa êm

Sầu miên nũng dạ mờ nhân ảnh

Hoài niệm nhòa sương sũng giọt đêm

Luyến mái tóc mây hong sắc mượt

Vương tà áo lụa nuột tơ mềm

Người xưa, cảnh cũ... cồn nhung nhớ

Day trở trong tâm nỗi khổ niềm!?

Nguyễn Huy Khôi

      02-11-2026 


VẦNG TRĂNG THU MUỘN 

                      m

Tặng nàng thơ ướt lệ trăng thu

Thao thức nhìn sương khói mịt mù

Chờ đợi bao năm cùng tuế nguyệt

E là cổ nguyệt đã thiền tu …

                       m

Thế là trăng đã rớt vô thềm

Người vội cài then cửa rất êm

Sợ bóng Hằng Nga soi ánh mắt

Nghe hồn nghiên mực đọng màn đêm

Chị thầm hỏi bé ôm chăn  ngủ

Em vội che tay giấu gối mềm

Lệ đổ bao giờ mà ướt át

Khiến vầng cổ nguyệt xót xa niềm  …

     Hawthorne. 2 - 11 – 2026

CAO MỴ NHÂN


  DẤY NẶNG NIỀM

 Ngỡ lá thu rơi nhẹ vướng thềm

Ấy mùi hương thoảng rõ là êm

Động lay ký ức bâng khuâng giấc

Đảo khuấy lửa tình thờ thẩn đêm

Nỗi nhớ len vào tim nhỏ bé

Niềm đau chao đảo mắt nhung mềm

Đã lâu rồi nhỉ không nằm mộng

Kỷ niệm tràn về dấy nặng niềm !

PHƯỢNG HỒNG 


     CÒN ĐÂU

Đâu nữa chiều buông trước cửa thềm

Hoàng hôn phủ nhẹ gót chân êm

Cùng nhau đón gió bên hiên vắng

Đôi bóng vai kề… đợi tiếng đêm

Nhớ lại thời gian qua thắm thoát

Ra đi ngàn dặm… dạ đau mềm

Mỗi lần tiếng động ngoài khung cửa

Cứ tưởng người xưa đã trở về…

THIÊN LÝ