Thứ Năm, 2 tháng 4, 2026

Ta Với Đêm - Vu Sơn

 Ta Với Đêm

Còn khoảng vô thường… 
ta với đêm
không gian giam hãm… 
chút êm đềm?
phả sương phiên khúc 
chưa…
đồng hóa
một thảo nguyên nằm…
nghi vấn thêm 

Trăng khuya  say ngủ... cuối giang hà
chếnh choáng  
gío đùa…
loạn bóng hoa
thăm thẳm trùng dương 
hoài… sóng sánh
ru hời tiếng hát vọng… ngàn xa?

Chờ mãi
lá về đem gía băng
dáng đêm 
rơi lặng lẽ cung hằng 
quạnh hiu vay mượn qua 
ngày tháng
vẫn thế 
lộ trình… nghiêng thoáng giăng 

Mai mốt 
giọt buồn nhỏ xuống thơ
đừng quên phương hướng 
... lặng như tờ
hồn vương thềm gío hoang
ngơ ngác
vực thẳm 
khôn cùng 
ướt... đọng mơ

Đêm vắng tình cờ…
mưa ngắn thưa
hồng ân... 
cứu rỗi?
buổi giao thừa
lan nhanh
nhang khói ngầm da thịt 
ngôn ngữ 
phong trần 
phai nhạt chưa?

Vu Sơn













BÓNG THỜI GIAN - Thơ Sông Thu và Thơ Họa

                                   

 BÓNG THỜI GIAN

Làm sao níu được bóng thời gian

Đừng để trôi đi quá vội vàng

Cho tuổi thanh xuân dài bất tận

Cho thời hạnh phúc kéo miên man

Ánh nhìn đôi mắt luôn ngời sáng

Nhịp đập con tim mãi rộn ràng

Hy vọng, niềm tin hoài rạng rỡ

Con đường phía trước rộng thênh thang.

  Sông Thu

( 24/03/2026 )


Thơ Họa: 

     THỜI GIAN ĐỔI

Bao vì Tinh Tú trong Không gian

Quay tít Thái Dương với Nguyệt vàng.

Một kiếp Phù du... Xuân bất tận...

Đời Người ngắn ngủi cứ lan man,

Cơ Trời Bí Nhiệm đâu sao tỏ...?

Níu kéo Thời gian khó rõ ràng.

Thời khắc đổi... Không gian khó đổi,

Thanh Xuân hy vọng... Có thênh thang?...

Mỹ Nga

  24/03/2026  ÂL, 07/02/  Bính Ngọ

 

   MANG GÌ VỀ BẾN GIÁC

Trăm năm ngắn ngủi, hỡi! Nhân gian

Ta sẽ mang chi đến suối vàng?

Vất vả bon chen ôm não luỵ

Nhọc nhằn đấu đá kết sầu man

Tay xui quần quật đà rời rã

Mắt đượm lo toan hết rỡ ràng

Biết đủ thì lòng hoài thoải mái

Nên mầm thanh thản mãi leo thang.

     LAN

(24/03/2026)

 

THUẬN LẼ NHƯ NHIÊN

Cõi tạm nhẹ hều chốn thế gian

Ngày veo tên bắn... quý hơn vàng?

Xuân dần phai nhạt... hoài mơ huyễn

Thì vãn tái hồi... uổng mộng man?

Nhung nhớ nuối thời thơ với thẩn

Ngậm ngùi lạt thuở rộn cùng ràng...

Cư trần chẳng đặng duyên tri ngộ

Mượn tứ thi Đường "thế" thuốc thang.

Nguyễn Huy Khôi

     24-3-2026

 

 HỎI ÔNG TRỜI

     ( họa 4 vận)

Muốn sống trăm năm hả thế gian ?

Để cho sánh được với trăng vàng

Đừng bon chen lắm thân lo gánh

Chớ vất vã nhiều xác phải mang

Tuổi lão chất chồng đà rõ rệt

Cái già xồng xộc đã chàng ràng

Thì xin cứ hỏi trời cho biết…

Trí não an nhàn chẳng thuốc thang

Songquang

 20260324

 

        GỌI XUÂN VỀ

Buồn rầu cần phải đổi không gian

Để khỏi nghe xa xót, võ vàng

Nỗi nhớ tháng năm  là khổ lụy

Niềm thương giây phút cũng mê man

Thế nên thời khắc như thù hận

Đừng đợi mốt mai sẽ rỡ ràng

Son phấn tri âm thân cận nhất

Gọi Xuân về nhé, chớ lang thang …

Rancho Palos Verdes  24 - 3 - 2026

CAO MỴ NHÂN 

 

 LẨM CẨM TUỔI CHIỀU

Hiện hữu trăm năm cõi thế gian

Bóng chiều cũng đổ hết son vàng

Tiến thêm ngao ngán đời mai một

Ngoái lại thương thương thuở rỡ ràng

Ngẫm cảnh thân già lòng lẩn thẩn

Ngồi ôn chuyện cũ trí lan ,man

Tháng năm dần cạn, còn bao nữa…

Hỏi thử về trời mấy nấc thang?

CAO BỒI GIÀ

   24-3-2026

 

    KIẾP THẾ GIAN

Nhanh thoát cũng rồi kiếp thế gian,

Ra đi để lại bóng hiu vàng.

Thanh xuân tuổi ngọc đâu còn nữa,

Hạnh phúc niềm vui vút thoáng man.

Trân trọng giữ gìn lưu lóa sáng,

Hiên ngang hãnh diện tánh thôn ràng.

Nữ nhi trọn nết thân hòa ái,

Danh tiếng không cần rộng kéo thang.

                          *

Trung kiên hực sáng ánh hào quang!

HỒ NGUYỄN

  (24-3-2026)

 

    BẾN TRẦN GIAN

Ta ngồi đợi giữa bến trần gian

Vớt mảnh pha lê nắng rộm vàng

Rạo rực cùng dòng trôi lướt thướt

Cồn cào với nhịp vỗ mơn man

Chờ trông, mãi rụng từng mong ngóng

Luyến tiếc, hoài lưu những buộc ràng

Cổ độ, dài đêm nhìn vọng tưởng

Đồng dao trở lại “Bắc Kim Thang”

Lý Đức Quỳnh

    26/3/2026


    NGƠ NGÁC CHIỀU

Kiếp người một thoáng chốn nhân gian

Trần khách bâng khuâng tuổi võ vàng.

Vô ngã vô thường suy rốt ráo

Thiên đường địa ngục nghĩ lan man.

Sân si ước vọng đà buông bỏ

Chữ ái tình thương vẫn buộc ràng.

Ngơ ngác mắt già chiều nhạt nắng

Trên trời mây trắng vẫn lang thang !

   Mailoc

03-24-2026

 

   DẤU ẤN THỜI GIAN   

Tháng ngày dấu ấn của nhân gian

Giọt sữa tiếng oa quý tựa vàng

Tuổi rưỡi tập gần đi chậm chạp

Để rồi luyện viễn nhảy lan man

Bao đôi du ngoại thời rôm rả

Bao cặp tân hôn kiểu rỡ ràng

Hạnh phúc tràn trề đường rộng mở

Hoàng Tuyền đang độ hỏng cầu thang

   03 – 2026

Tran Nhu Tung 


       CÕI MỘNG

Đơn phòng chứa đựng đầy không gian

Đời khác chi thu chiếc lấ vàng

Đợi gió đưa chiều bay tản mạn

Chờ sương ủ cuống rớt lan man

Buông đi sẽ bỏ lòng ghi giữ

Quên hết âu lo chuyện buộc ràng

Năm tháng cạn dần ngày ngắn ngủi

Rồi theo cõi mộng nẻo thênh thang.

2026-03-25

  Võ Ngô

 

THỜI GIAN MẤY CHỐC

Thích sát nhân là loại thảo gian (1)

Chẳng hay sinh mạng quý hơn vàng.

Con người biết nghĩ yêu tình nghĩa,

Thú vật vô tri sống dã man.

Rước hoạ vì manh tâm thấy rõ,

Chiêu tai bởi ác ý ràng ràng (2)

Thời gian mấy chốc, mau tu tỉnh!

Dẫu muốn lên trời không có thang!

Đỗ Quang Vinh

    25-3-2026

Chú thích:

(1) gian  = cỏ may. Vd: thảo gian nhân mệnh 草 菅人 命 = coi mạng người như cỏ rác

(2) * chiêu tai 招 災 chiêu tai= rước lấy tai họa

      * ràng ràng = rành rành = hết sức rỏ ràng, ai cũng thấy, vd: chứng cớ rành rành

 

SINH LÀ KÝ TỬ LÀ QUY 

Sinh ký tử qui, giữa thế gian

Bóng câu cửa sổ vội chi vàng

Cái già xồng xộc ai trai gái ?

Tuổi trẻ chóng qua kẻ nữ “man” * ?

Cầu thủ đá banh luôn tỏa sáng

Đại gia phú hộ cứ chàng ràng

Bồng lai tiên cảnh em mơ mộng

Đến hẹn lại lên” bắc cái thang…

Mai Xuân Thanh

Silicone Valley March 25, 2026

 

     BÓNG THỜI GIAN

Hoàng hôn lặng lẽ tím không gian

Ráng đỏ chiều xưa nhạt nắng vàng

Má tựa, mây trời trôi lững thững

Vai kề, tóc gió quyện mơn man

Xuân đầu hạnh ngộ chưa quên lãng

Hạ cuối phân ly vẫn buộc ràng

Kỷ niệm ân tình thêm khắc khoải

Tuổi già cô quạnh bước lang thang

ThanhSong ntkp

 CA. 25/03/2026

 

NÍU BÓNG THỜI GIAN

       Họa bốn vần

At tài “níu bóng” chốn nhân gian

Mời tới nơi đây nhận lượng vàng

Trái đất vòng quay đà ổn định

Tháng ngày thể chất chẳng lan man

Nói tuy dễ dãi không tùy tiện

Làm ngại khó khăn phải buộc ràng

Tuế nguyệt bao trùm toàn thế giới

Nhiều tiền mau kiếm được dài thang.

    03 - -2026

Tran Nhu Tung

 

        BÓNG XẾ

Chờ đây thuyền cặp bến trần gian

Tới lượt mời lên đến suối vàng

Định sẵn Nam Tào ghi sổ sách

Ngày giờ năm tháng phước phần mang

Hên xui tự vấn thế hành sự

Tốt xấu đã phân khá rõ ràng

Bóng xế hồn thăng miền cách biệt

Là là sóng gió... lướt thênh thang !..

 Yên Hà

26/3/2026

 

    BÓNG THỜI GIAN

Nắng chiều nhàn nhạt trải không gian

Tuổi hạc hanh hao nét võ vàng

Răng rụng uống ăn tỳ bịn rịn

Mắt mờ đi đứng não mơn man

Hôm nào minh mẫn không nhầm lẫn

Nay lại lơ ngơ chẳng rõ ràng

Thôi vậy đường đời ai chả thế

Buồn chi thơ thẩn bước lang thang

Hưng Quốc

       Texas 3-26-2026 


     DÙ TUỔI TÁC

Dẫu sống bao ngày ở thế gian

Dù cho tuổi tác trở thu vàng

Tâm hồn rộn rã hòa trăng nước

Suối mộng yên lành rõ nấc thang

Nụ nở tươi cười luôn thắm đượm

Tình khai đẹp đẽ chẳng chàng ràng

Việc làm hữu ích lòng thanh thản

Chân lý rạng ngời nghĩa cử mang…

Đức Hạnh

 26032026 


        ĐỜI NGƯỜI

Tâm trạng con người chốn thế gian

Lúc dường tỉnh táo, lúc mê man

Đời như vở kịch nhiều phân cảnh

Kiếp tựa đường đèo lắm bậc thang

Qua đoạn quanh co đầy đá nhọn

Đến nơi phẳng lặng ngập hoa vàng

Vui buồn phút cuối đều qua hết

Thanh thản buông rơi những buộc ràng.

  NhưThiền

( 28/03/2026 )

 

   VỊNH ÔNG "YAHAMA"

Tuổi hạc còn thèm của thế gian

Trở về quê kiếm Động Hoa Vàng

Từ xa cứ ngỡ tình ngay thật

Gặp mặt toàn là chuyện trái ngang

Lão tưởng như mình còn tráng kiện

Em vờ tựa én mới ra ràng

Đau lòng hỏi Cụ Giời nâng đỡ

Được nhắn:"tìm ta, mua cái thang"

Nông gia hai lúa

miệt vườn NJ USA

 

TRUNG THỰC VÀ TỬ TẾ

Hãy sống thật lòng, chẳng dối gian

Trắng thì để trắng chớ tô vàng

Chưa yêu, tránh nói lời mơn trớn

Lỡ ghét, cũng đừng giọng dã man

Chửa xứng người thương, không níu giữ

Chưa là bạn thiết, tránh ôm ràng

Chân thành, tử tế... đời yên ả

Thân, trí an lành khỏi thuốc thang.

Thanh Giang

( 28/03/2026 ) 


TÌNH CẢM VẤN VƯƠNG 

Khó tránh làm sao những buộc ràng

Khi đang sống tại cõi trần gian

Thân quen, mấy chốc thành tri kỷ

Gắn bó, không lâu kết bạn vàng

Trí đẫm ân tình, tim rộn nhịp

Lòng tràn hạnh phúc, bước leo thang

Vấn vương chữ ÁI nào đâu xấu

Miễn dạ chân thành chẳng dối man.

Nguyễn Đông Anh

    ( 29/03/2026 ) 


NHỮNG NẤC THANG ĐỜI

Mỗi chặng đường đời, một nấc thang

Đã đi, phải tới, chẳng chàng ràng

Bên trên, trời thẳm mây lờ lững

Phía dưới, vực sâu nắng võ vàng

Đứng lại...chân run, người lảo đảo

Leo lên...thế vững, gió mơn man

Chân hoài tiến mãi không dừng bước

Nấc cuối ra ngoài cõi thế gian.

Lưu Lan Hương

  ( 31/03/2026 ) 


















                











 











Tin Buồn Viện Hán Học

 

                          Phân Ưu

 


Cựu đồng Môn Viện Hán Học Huế vô cùng thương tiếc khi nhận được tin buồn này.


Tang lễ:

Tổ chức tại Peek Funeral Home - Chapel #5

Ngày Thứ Bảy 18/4/2026 Từ 9:00 AM - 10:00AM

Thăm viếng từ 10: AM đến 2:00 PM

Hỏa táng từ 2:00 PM đến 3:00PM 

Nguyện cầu hương linh chị Nguyễn Thị Cam sớm vãng sanh nơi miền cực lạc.


Đồng chịu chung nỗi buồn mất mát lớn lao này với quý quyến.

Cựu SV VHH Huế Hải ngoại và Quốc nội.








Thứ Tư, 1 tháng 4, 2026

TẠM BIỆT THÁNG 3 - Thơ Songquang và Thơ Họa

       

TẠM BIỆT THÁNG 3

Tháng Ba khép lại một mùa Xuân

Đã khiến cho ta chút ngại ngần

Phượng đỏ chờ mong lòng thắc thỏm

Mai vàng tiễn biệt dạ phân vân

Chói chang nắng rọi trên vòm lá

Lác đác mưa về giữa khoảng sân

Sắp đến sang hè ve rộn rã

Trường xưa bạn cũ nhớ muôn phần

Songquang

 20260331


Thơ Họa:

TẠM BIỆT THÁNG BA

Tạm biệt tháng Ba hết tiết Xuân

Cuối mùa ấm áp mới tần ngần

Hạ sang phượng vĩ đơm bông búp

Nhạc trỗi tiếng ve vọng vũ vân

Hơi nóng đầu hè khô nhánh lá

Mưa buồn trước cửa ướt nền sân

Kỳ thi mãn khoá thầy cô nghỉ

Bạn học chia tay nhớ bội phần…

Mai Xuân Thanh

Silicone Valley March 31, 2026

 

   XUÂN ĐI HẠ ĐẾN

Đông tàn thời tiết chuyển sang Xuân

Kế tiếp Xuân đi Hạ đến gần.

Cây Phượng Sân Trường hoa trổ đỏ

Hè về nhìn phượ̣ng thoáng phân vân...

Chia tay Lưu Bút... Cùng hoài niệm

Vẳng tiếng ve sầu khóc trước sân.

Lưu luyến bạn bè chung một lớp,

Thầy Cô tạm biệt... Bạn xa dần...

 Mỹ Nga

  31/03/ 2026  ÂL, 14/02/ Bính Ngọ

 

NUỐI BƯỚC THỜI GIAN

Tháng ngày thấm thoắt sắp tàn Xuân

Mây lãng trời cao trắng trắng ngần

Bụi trúc xanh um tràn phủ giậu

Cây đào héo úa rụng đầy sân

Nhận ranh mùa tiết lòng hoai nuối

Ngắm bước thời gian dạ vướng vân

Giật thót trăm năm đà sắp cạn…

Liệu ta vui dạo được bao phần

CAO BỒI GIÀ

   31-3-2026


SÁNG MÙA XUÂN (Canada)

Giờ đây trời đã bước vào Xuân

Làn tuyết mất đi sự trắng ngần

Róc rách suối nguồn len dốc đá

Lưa thưa đồi núi chắn phù vân

Sáo đen tìm bắt trùn trên cỏ

Hoa đỏ trồi lên đất trước sân

Đàn trẻ đứng ngồi chờ Bus rước

Mẹ cha cũng đợi để chia phần.

2026-04-01

  Võ Ngô

 

THÁNG BA LAI VÃNG

Mai đào úa rụng, buổi tàn Xuân

Cúc lẻ đơm hoa nở trắng ngần

Nắng đượm thêm nồng trên biếc thủy

Sương mờ đã nhạt dưới phù vân

Người thưa ngõ vắng then cài cổng

Khách hết ta còn bóng rọi sân

Phượng lá ngời xanh, ve tịnh khẩu

Tháng Ba lai vãng cũng yên phần

Lý Đức Quỳnh

   1/4/2026 


   NHÀ HÀNG XÓM

Thơ thẩn nhìn ai đứng tiễn Xuân

 Hỏi ra lòng dạ lại tần ngần

 Tháng Ba quên bẵng ngày sinh nhật

 Viễn ảnh thương hoài núi Hải Vân

 Mới đó nửa trăm năm biệt họ

 Vừa đây gần thế kỷ cách sân

 Hai nhà sát cạnh mà xa lạ

 Tiệc rượu sao không gọi dự phần …

     Hawthorne  31 - 3 - 2026

CAO MỴ NHÂN

 

     MÙA HÈ KỶ NIỆM

Thoáng chốc đà qua hết tiết Xuân

Lung linh nắng rọi, ánh trong ngần

Xanh tươi vòm lá phô chồi nụ

Cao vợi bầu trời điểm áng vân

Nhớ sắc tường vàng nơi lớp học

Thương màu phượng đỏ ở vườn sân

Hè về... kỷ niệm dần quay lại

Hình ảnh trường xưa đẹp bội phần.

  Sông Thu

( 01/04/2026 )

 

    NIỆM THỨC

        (Hoán vận)

Tiết đổi thay mùa, Hạ tiễn Xuân

Mai Đào xao xác rụng đầy sân

Cúc xòe bông thắm phô vàng xuộm (*)

Sen mở đài thơm rộ trắng ngần...

Tuổi đuổi xuân đi... vèo cát bụi

Ngày vơi bóng ngả... thoảng phù vân

Chợt va mắt biếc chồi non nở

Cứ ngợ trẻ ra được mấy phần?

Nguyễn Huy Khôi

     01-4-2026

(*) Cúc indo nở vào mùa hè.

 

      VƯỜN  XUÂN

Thảm cỏ xanh rờn trải nắng Xuân

Sương đêm hoa ngậm giọt trong ngần .

Chân trời rạng rỡ vầng hồng nhật

Đồi núi mơ màng dải bạch vân.

 Mơn mởn bầu non đơm khắp nhánh

Mỹ miều cúc dại nở đầy sân.

Lòng dưng man mác tháng Tư tới

Vận nước buồn thương xót số phần !

   Mailoc

03-31-2026

 

TƯ TÂY CÒN XUÂN LẮM

Tư tây giữ trọn cuối trời Xuân

Tên tháng tùy nơi lệch chớ ngần . . .

Đêm ấp đò bông còn thoải thoải

Ngày choàng thứ kép cứ van vân

Nắng chiều gọi sưởi qua mành trúc

Mưa sớm cho nhìn ướt mặt sân

Tiết Việt năm nay tuồng quái dị

Dường như thuận lợi vượt đôi phần,

     04 - 2026   

Tran Nhu Tung 






























Đời Thủy Thủ III - Vũ Thất , CHƯƠNG 37: HƯỚNG VỀ GIỚI TUYẾN

 

                                                                       

Đời Thủy Thủ III - Vũ Thất
CHƯƠNG 37: HƯỚNG VỀ GIỚI TUYẾN

Võ Bằng rời buổi họp tại Trung Tâm Hành Quân Hải Quân Vùng 1 thì mặt trời đã nằm trên đỉnh Trường Sơn. Vịnh Đà Nẵng như tấm lụa xanh trải rộng.
Về tàu, anh cho lệnh họp sĩ quan thông báo công tác.
Rạch Gầm được giao nhiệm vụ tuần dương trong sáu ngày, từ cửa Tư Hiền đến cửa Việt. Các đơn vị hải quân hoạt động phối hợp gồm các khinh tốc đỉnh và chiến thuyền. Đơn vị bạn gồm các Chi Khu Gio Linh, Triệu Phong, Hải Lăng, Phong Điền, Quảng Điền, Hương Điền, Phú Vang.
Đại úy Graham bệnh, không dự chuyến công tác này.

Hồi mười giờ rưỡi, Rạch Gầm ngang qua đèo Hải Vân. Mây trắng phủ đỉnh đèo. Vịnh Chân Mây còn lãng đãng sương mù từ từ hiện ra. Mặt vịnh tĩnh lặng, thanh bình. Bãi cát trắng chạy vòng cung dài tám cây số, phân chia màu xanh của rừng, của biển, tạo nên vẻ đẹp hoang sơ, lãng mạn bất chấp không khí chiến tranh.
Hạm Trưởng Võ Bằng đang say sưa ngắm phong cảnh tuyệt vời thì tiếng của quan sát viên vang lên:
– Trình Hạm Trưởng, có một tàu đánh cá đang quay đầu chạy ra khơi hướng một giờ.
Võ Bằng nâng ống dòm quan sát mục tiêu, rồi ra lệnh:
– Hai máy tiến 4. Lái hướng Bắc.
Chiến hạm tăng tốc, mũi chếch dần về bên phải và giữ hướng 0 độ.
Chiếc ngư thuyền đổi hướng về tay trái. Chiến hạm đuổi theo. Võ Bằng đọc số trước mũi: TT và tám con số. Số đăng bộ của tỉnh Thừa Thiên. Anh dùng loa kêu gọi ngừng máy.

Chiếc ghe tuân lệnh. Trên boong có ba người đàn ông, tất cả mặc quần đùi, ở trần.
Võ Bằng ra lệnh hạ sĩ quan trực:
– Trung Sĩ Liêm, thủ khẩu 20 ly. Toán xét ghe sẵn sàng.
Anh nói qua loa phóng thanh:
– Yêu cầu ghe cập vào chiến hạm.
Toán khám xét lên chiếc ghe, dồn ba người ngồi gom lại ở mũi. Một thủy thủ canh chừng với khẩu M16.
Võ Bằng giao tàu cho Hạm Phó Tiến, xuống boong trước. Anh yêu cầu chủ ghe qua gặp.
Ông ta ở khoảng tuổi năm mươi. Khỏe mạnh, da cháy nắng.
Anh hỏi:
– Giấy tờ đâu?
Chủ ghe đưa bọc nhựa. Võ Bằng nhận nhưng không xem, hỏi tiếp:
– Sao thấy tàu lại bỏ chạy?
Ông gật đầu, đáp nhỏ, giọng Huế:
– Thưa, đâu có bỏ chạy, chúng tôi đi đánh cá.
– Đánh cá ở ngoài khơi?
– Dạ, trong bờ không có cá lớn.
– Các anh ra đây từ mấy giờ?
– Dạ, từ sáng sớm.
– Xuất phát từ đâu?
– Dạ, từ phá Tam Giang.
– Sao không đánh cá trong phá?
– Như tui nói, không có cá lớn.

Võ Bằng mở bọc nhựa.
Thẻ Căn Cước: Cảnh Sát Trưởng Quận 1, Huế, ký tên đóng dấu. Giấy hành nghề đánh cá: Quận Trưởng Quận 1, ký tên đóng dấu. Sổ ghe đăng bộ: Ty Ngư Nghiệp ký. Một tờ giấy giới thiệu, nội dung viết ngắn gọn: “Yêu cầu quý đơn vị dành mọi thuận lợi cho ngư thuyền hành nghề. Rất cám ơn.” Ký tên: Nguyễn An Cư, Trưởng Ty Ngư Nghiệp.
Võ Bằng đọc xong, ngẩng lên, chăm chú nhìn người chủ ghe:
– Anh quen biết ra sao với ông Trưởng Ty Ngư Nghiệp?
– Dạ, bà con. Ông ấy hùn hạp làm ăn chung.
Võ Bằng nhìn ông ta thật lâu. Chuyện các quan chức hùn hạp không lạ. Đồng lương quá thấp, phải kiếm thêm bằng hình thức hợp pháp là chuyện bình thường. Anh không hỏi thêm.

Đúng lúc anh định trả lại giấy tờ, cho ghe đi thì có tiếng Trung Úy Tuấn la to từ ngư thuyền:
– Thưa Hạm Trưởng, tìm thấy một máy truyền tin PRC10, giấu kỹ trong khoang.
Máy được chuyển tới Võ Bằng. Anh cho gọi nhân viên vô tuyến.
Võ Bằng giữ giọng bình thường, hỏi chủ ghe:
– Đánh cá… mà có máy vô tuyến?
Ông ta không trả lời. Võ Bằng gằn giọng:
– Ai đưa cho anh máy này? Ông Trưởng Ty?
Chủ ghe lặng thinh.
Võ Bằng cho lệnh mở máy PRC10. Vô tuyến viên vặn nút. Tiếng rè rè phát ra. Máy còn tốt. Chợt có giọng phụ nữ trong trẻo vang lên:
– Nghe đây.
Võ Bằng thấy mồ hôi trên trán chủ ghe. Tiếng nói lại phát ra:
– Nghe rõ. Nói đi.
Võ Bằng giật mình. Tiếng nói nghe quen quá. Như tiếng nói của Mai Chi. Anh đưa ống liên hợp cho chủ ghe:
– Anh trả lời.

Người chủ ghe bất ngờ lao tới hút mạnh vào vai Võ Bằng. Thân anh va vào dây an toàn, suýt bật ngửa văng xuống biển.
Anh hô to:
– Bắt nó!
Hai thủy thủ đứng gần phóng theo, nhưng đã muộn. Người chủ ghe thoát về phía mũi, nhảy ùm, mất dạng. Hai người bên ghe cũng bật dậy, nhảy theo. Anh lính gác chĩa súng bắn trọn băng đạn.
Mọi người nhốn nháo chưa biết làm gì thì Võ Bằng quát:
– Toán xét ghe về tàu ngay.
Anh ngửa mặt, la to:
– Đài chỉ huy. Cho lùi tàu.
Chiến hạm tách khỏi ghe, khoảng cách xa dần. Năm phút sau, không gian vẫn im lắng. Điều anh sợ không xảy ra: ghe không gài chất nổ. Anh nhìn mặt biển chờ ba ngư dân nổi lên. Chỉ thấy chủ ghe, hai người kia biệt tăm, biển nhuộm đỏ một khoảnh.
Võ Bằng cho vớt lên, trói chủ ghe vào trụ sắt ở mũi. Anh trình báo sự việc về Bộ Tư Lệnh Vùng. Chỉ thị nhận được nhanh chóng: bàn giao ghe, máy móc, tài liệu và người cho Duyên Đoàn 13. Điểm hẹn tại cửa Tư Hiền.
Một tiếng sau, việc bàn giao hoàn tất.
Trung Úy Tuấn nhận phiên hải hành, tiếp tục tiến về cửa Việt.

***

Bữa cơm trưa diễn ra trễ nửa tiếng, trong không khí nhộn nhịp bàn tán sự việc xảy ra. Chủ ghe tự sát, chứng tỏ đang đảm nhận công tác thật quan trọng. Điều rõ ràng nhất, kết luận chung, là ghe đó hoạt động cho Việt Cộng. Máy PRC10 dùng để báo cho các tàu xâm nhập khi cửa Tư Hiền và cửa Thuận An bỏ trống tuần phòng. Hoặc chuyển tin tình báo. Võ Bằng lan man nghĩ về giọng nữ từ máy truyền tin. Có phải của Mai Chi không? Nếu phải thì sao?
Thiếu Úy Quang hỏi nhỏ:
– Họ liên lạc với ai?
Hạm Phó nhún vai:
– Thì với người ở đầu máy bên kia.
Giọng Hạm Phó nghiêm trang nhưng ai cũng cười.
Võ Bằng thân mật:
– Kỳ họp hành quân tới, tôi sẽ hỏi cặn kẽ rồi cho anh em biết. Bây giờ, qua đề tài khác.

Như chờ dịp, Thiếu Úy Ngô Quang lên tiếng tức khắc:
– Thưa Hạm Trưởng, nếu tôi nhớ không lầm, cửa Tư Hiền, ngày xưa mang tên cửa Tư Dung, là nơi công chúa Huyền Trân từ giã nước Đại Việt về làm vợ vua Chiêm Thành Chế Mân?
Võ Bằng nhìn quanh:
– Ai biết thì trả lời.
Thiếu Úy Lũy:
– Rất đúng. Cửa Tư Hiền là một trong hai cửa biển của hệ thống đầm dọc theo bờ biển dài gần 70 cây số mà tàu chúng ta đang ngang qua. Đó là phá Tam Giang, đầm Hà Trung, đầm Thủy Tú, đầm Cầu Hai. Cửa biển kia là Thuận An.
Thiếu Úy Quang nôn nóng:
– Người Huế có khác, quá rành rẽ. Nhưng vẫn ngoài chủ đề. Tôi muốn biết có phải cửa Tư Hiền, trước kia có tên là cửa Tư Dung?
Thiếu Úy Lũy nhởn nhơ kể tiếp:
– Khi vùng đất này còn thuộc Chiêm Thành, cửa Tư Hiền mang tên Ô Long. Đến năm 1306, vùng đất là quà cưới công chúa Huyền Trân của Chế Mân, cửa Ô Long đổi tên thành Tư Dung để ghi nhớ nơi công chúa xinh đẹp dừng chân nghỉ ngơi trên đường về Chiêm Thành. Nhưng nhiều năm sau, dưới triều vua Thiệu Trị, nhà vua đổi thành Tư Hiền mang nhiều ý nghĩa hơn: nhớ hiền tài.

Võ Bằng hỏi:
– Thiếu Úy Quang thỏa mãn?
Quang cười:
– Thưa Hạm Trưởng và quý huynh, nhắc đến phá Tam Giang, tôi nhớ hai câu ca dao: “Thương em, anh cũng muốn vô, Sợ truông Nhà Hồ, sợ phá Tam Giang”. Hai địa danh đó có ý nghĩa gì?
Giọng Huế của thiếu Úy Lũy xác nhận thẩm quyền của người trả lời:
– Ở Huế, ai cũng biết ý nghĩa của nó. Truông nhà Hồ là một lối đi trong rừng Vĩnh Linh, Quảng Trị, thường có bọn cướp chận đường. Còn phá Tam Giang là nơi giao nhau của ba dòng sông, thường có sóng lớn gây nguy hiểm cho thuyền bè. Tuy nhiên lại là nơi ngắm hoàng hôn đẹp nhất.
Thiếu Úy Quang hỏi:
– Anh Lũy chắc đã có dịp ngắm nhiều lần?
Lũy lắc đầu:
– Chưa. Chỉ mới ngắm qua hình.
Lại nhiều tiếng cười rộ. Rồi lặng im ăn uống.

Lúc tráng miệng, Võ Bằng nói:
– Nhân nhắc đến Huyền Trân công chúa, chúng ta thử bàn về sự kiện vua Việt gả con cho vua Chàm để đổi lấy châu Ô, châu Lý. Các anh em nghĩ thế nào?
Hạm Phó Tiến hăng hái lên tiếng:
– Thưa Hạm Trưởng, tôi thấy vua Trần Nhân Tông… tàn nhẫn với con quá. Dân tình đã có câu ta thán: “Tiếc thay cây quế giữa rừng. Để cho thằng Mán, thằng Mường nó leo!”
Trung Úy Tài:
– Tôi đồng ý với Hạm Phó. Xem ra thật… nhục quốc thể!
Võ Bằng mỉm cười:
– Cả hai anh đều đúng, xét về mặt đạo đức. Nhưng xét về mặt chính trị, một hy sinh cá nhân mà có được một dải đất mênh mông, thì là một việc rất nên làm. Thử tưởng tượng, nếu không có sự hy sinh của công chúa, ta đem quân đánh chiếm hai châu này, tức hai tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên ngày nay, có phải tốn biết bao xương máu binh sĩ? Đây chính là lý do nhiều nơi dân chúng lập đền thờ công chúa Huyền Trân. Các anh có đồng ý không?
Không ai trả lời nhưng đều gật gù.

Võ Bằng uống cạn ly đá lạnh, lại lên tiếng:
– Còn chuyện tình Huyền Trân – Trần Khắc Chung, các anh em nghĩ sao?
Hạm Phó Tiến lại xông xáo:
– Tôi thấy chả có gì gọi là mối tình… Các nhà văn, nhà viết tuồng chỉ bịa chuyện cho lâm ly để câu độc giả, khán giả mà thôi!
Thiếu Úy Lũy:
– Xin Hạm Phó chứng minh.
Hạm Phó Tiến trầm ngâm như sắp xếp ý tưởng, rồi nói:
– Có nhiều minh chứng:
Thứ nhất, xét việc tướng tài Trần Khắc Chung đại diện nước Đại Việt đi Chiêm Thành. Trên danh nghĩa là chia buồn cái chết của vua Chế Mân nhưng mưu đồ là tìm cách đưa Huyền Trân về nước, tránh bị hỏa táng theo chồng. Rõ ràng là một sự kiện thậm vô lý. Việc hỏa táng hẳn phải diễn ra trong vòng mươi ngày sau khi Chế Mân chết. Trong khi đó thời gian Chiêm Thành cho người đi Thăng Long báo tin bằng ghe chèo cần ít nhất ba tháng. Cộng thêm ba tháng Trần Khắc Chung lên đường đi chia buồn. Đâu lý do gì Chiêm Thành chờ sáu tháng mới hỏa táng?

Hạm Phó ngưng uống nước. Thiếu Úy Lũy nóng nảy:
– Xin tiếp.
– Thứ hai, theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, tục lệ Chiêm Thành khi vua mất thì hoàng hậu phải lên giàn hỏa thiêu. Sách ghi rõ chỉ chánh thất mới được vinh dự đó. Huyền Trân là vợ thứ ba. Cũng trong sách này có ghi chép: “Mùa thu năm 1308, công chúa Huyền Trân từ Chiêm Thành về nước. Thượng hoàng sai trại chủ Hỏa Châu cho thuyền đưa 300 người Chiêm trở về Đồ Bàn”. Câu đó chứng tỏ Huyền Trân không bị hỏa táng mà còn được Chiêm Thành cho ba trăm người tiễn đưa an toàn về đến tận Thăng Long.
Hạm Phó nhìn Thiếu Úy Lũy chờ ý kiến. Lũy cười:
– Xin tiếp tục.
– Thứ ba, Trần Khắc Chung năm đó đã là sáu mươi, Huyền Trân mới hai mươi, không thể có chuyện tư tình công khai giữa chốn ba quân. Hơn thế nữa, Huyền Trân đang chịu tang chồng, đang đau đớn xa đứa con hai tháng, vui thú gì nghĩ chuyện yêu đương!
Hạm Phó trao Thiếu Úy Lũy cái nhìn trêu chọc, rồi tiếp:
– Thứ tư, Huyền Trân là con của một vị vua anh minh, một thiền sư sáng lập môn phái, chắc chắn là rất khắt khe với luân thường, đạo lý. Nếu là một đứa con hư hỏng, công chúa đã không xin cha đi tu mang pháp danh Hương Tràng. Bà vừa tu hành vừa dạy dân dệt vải và làm thuốc chữa bệnh. Dân chúng đã hết sức tôn kính bà, lập đền thờ.

Thiếu Úy Lũy xoa tay:
– Bái phục Hạm Phó!
Võ Bằng gật đầu:
– Tôi hoàn toàn tán đồng ý kiến của các anh em. Cũng như tôi rất ưa thích ca khúc Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi của Phạm DuyBản này được nhiều người hát, nhưng chỉ có hai giọng ca Thái Thanh và Duy Khánh trình bày tâm sự Huyền Trân thấm thía nhất.
Có tiếng nhao nhao:
– Hạm Trưởng hát cho nghe đi.
Võ Bằng cười:
– Tôi đã nói chỉ có Thái Thanh và Duy Khánh…
Đợi tiếng phản đối chấm dứt, Võ Bằng tiếp:
– Có một bài ca khác, cũng nói lên tâm sự của dân Chàm mà tôi tin các anh em đều đã có dịp thưởng thức. Hẳn ai cũng biết, sau Chế Mân, dân Chàm có một vị vua tài ba lừng lẫy, từng mấy lần đánh chiếm Thăng Long, làm vua tôi Đại Việt chạy tán loạn. Nhưng cuối cùng lại bị một tướng trẻ có tên gần giống Trần Khắc Chung là Trần Khát Chân, giết chết. Đế chế Chiêm Thành suy tàn, kinh đô Đồ Bàn hoang phế. Cuối cùng hậu duệ Chế Linh cam đành rên rỉ Hận Đồ Bàn.

Mọi người cười rần. Không thấy ai thêm ý kiến, Võ Bằng chậm rãi nói:
– Câu chuyện công chúa Huyền Trân lấy vua Chế Mân, gợi tôi nhớ một chuyên vương giả khác, cũng một công chúa lấy một vị vua. Kết cuộc cũng giống nhau: buồn não nuột…
Trung Úy Tài nôn nóng:
– Xin Hạm Trưởng kể cho nghe.
– Năm 1786, quyền lực nằm trong tay chúa Trịnh, vua Lê Hiển Tông trở thành bù nhìn. Nguyễn Huệ tiến quân ra bắc với danh nghĩa “Phù Lê diệt Trịnh”. Sau thành công mỹ mãn, Nguyễn Huệ được vua Lê Hiển Tông gả công chúa Ngọc Hân. Chàng đưa nàng về Phú Xuân, Huế. Sống hạnh phúc bên nhau chỉ được sáu năm, Nguyễn Huệ đột ngột qua đời.
Có tiếng xuýt xoa. Hạm Phó Tiến lên tiếng;
– Nếu so sánh hoàn cảnh của hai công chúa sau khi chồng chết thì công chúa Huyền Trân may mắn hơn nhiều. Bà đi tu, giúp đời. Còn Công chúa Ngọc Hân chết trẻ – mới 29 tuổi – mà cũng không được yên mồ yên mả. Mộ của Ngọc Hân bị Gia Long phá hủy, hài cốt ném xuống sông. Hai con của bà bị xử trảm, thây ném xuống biển.
Thiếu Úy Lũy chen lời:
– Trường hợp Trần Khát Chân cũng rất thảm thương. Năm 1398, Hồ Quý Ly bắt vua Thuận Tông nhường ngôi cho con trai mới 3 tuổi để dễ bề khuynh loát. Cái xót xa là tuy nhường ngôi rồi, vua Thuận Tông vẫn bị Hồ Quý Ly giết chết. Trần Khát Chân thấy vậy, họp các tướng, bàn cách mưu sát Hồ Quý Ly. Việc bại lộ, Hồ Quý Ly thẳng tay giết Trần Khát Chân và 370 người gọi là đồng lõa. Sau đó, Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần.
Võ Bằng thở dài:
– Thôi, hôm nay đến đây là quá đủ. Còn gì thắc mắc, bàn tiếp vào bữa cơm tối.
Anh rời phòng ăn, về phòng riêng, đánh một giấc, sẵn sàng cho một đêm giới tuyến, có thể sẽ thức trắng…

Vũ Thất

(Còn tiếp)

* 30 độ so với trục tàu.