Thứ Năm, 13 tháng 8, 2026

TÌNH THU - Thơ Liêu Xuyên và Thơ Họa


                            

    TÌNH THU 

Tình thu dịu ấm vấn vương lòng,

Tỉnh thức trần ai hỏi sắc không.

Trình tự đất trời bao khổ não,

Tác tan sông núi lắm mưa giông!

Tinh anh hứng khởi bừng tâm ý,

Tạo hóa tồn sinh chuyển vũ phong!

Tranh bá đồ vương toàn ảo ảnh…

Tình thu chất ngát gió mây hồng!

(Bài thơ nầy có thể đọc ngược)

 Liêu Xuyên


Thơ Họa:

      TÌNH THU

Tình thu đằm thắm lắng sâu lòng

Nâng gót lữ hành bước nhẹ không

Vui trọn ấm nồng khi đón nắng

Vợi sầu hoang hoải lúc qua giông

Ngược xuôi sông biển hồn phiêu thủy

Ngang dọc đất trời cánh lãng phong

Thấu lẽ vơi đầy như sóng nước

Mưa đêm tạnh sẽ rực mai hồng

Lý Đức Quỳnh

    3/8/2026 


     HƯƠNG THU

Hương thu dìu dịu ngẩn ngơ lòng

Hờ hững mây trời trải khoảng không

Hồ nước lung linh chào sáng nắng

Hàng dừa trầm mặc đợi chiều giông

Heo may nhè nhẹ lay hoàng cúc

Hoa cỏ rộn ràng đón lãng phong

Hồn khách thi nhân tràn cảm hứng

Hân hoan thả vận áng thơ hồng.

  Sông Thu

( 03/08/2026 )

 

      THU CHƯA

Sương thoáng bay qua phủ cõi lòng

Một vòm khô xào xạc trời không

Lửa xưa tàn lịm làn hơi ấm

Hương cũ tan theo lớp gió giông

Có phải thu về đan lá mộng

Hay là khói tản cuốn cành phong

Mà sao nắng chiếu vàng hư huyễn

Để chút sầu phai lạt má hồng  …

      Hawthorne  2 - 8 - 2026

CAO MỴ NHÂN 


      THU HỒNG

Thu sang chạnh nhớ, xót xa lòng,

Lữ khách hoài quê ngóng cõi không.

Thế sự xoay vần gieo bão tố,

Nhân tình biến đổi nổi cuồng giông.

Tâm an chẳng lụy vòng danh lợi,

Chí vững không sờn trận nghịch phong.

Được mất hơn thua rồi huyễn mộng,

Ung dung lặng ngắm áng thu hồng.

Huy Tâm Dương Thượng Trúc

  Thảo Nguyên Tím Houston Aug 03/2026

 

         SẮC THU

Sắc thu óng ả đẹp mê không

Sao lá úa rơi lại chạnh lòng?

Say cảnh sinh tình khi ngắm nguyệt

Sợ thơ gẫy ý lúc sa giông

Sen vàng e ấp soi làn nước

Sứ trắng lung linh dệt cảnh phong

Sóng gợn lăn tăn lay vạt cỏ

Sông Thu rực rỡ dưới quang hồng.

     LAN.

(03/08/2026)

 

           THU

Trời buông nắng mật xốn xao lòng,

Chuông thỉnh chuà làng vẳng đỉnh không!

Tí tách sương rơi đằm nụ mở,

Xạc xào gió cuốn tản mây giông.

Đường ong níu gót người phiêu ngoạn,

Lối nguyệt mê hồn khách lãng phong!

Cảnh sắc chan hòa thu quyến rũ,

Chồi non mơn mởn đón dương hồng!

Nguyễn Huy Khôi

        3-8-2026

 

  TÌNH NGƯỜI VIỄN XỨ

Tình người viễn xứ đau trong lòng

Đất khách hoài trông ai thấu không ?...

Quê Mẹ xa ngàn trùng nỗi nhớ.

Nhớ người, nhớ Mẹ cảnh mưa giông.

Tây Ninh Tòa Thánh nhiều thay đổi,

Người Đạo chinh nghiêng bởi cuồng phong.

Hai nẽo chánh tà không phân biệt,

Trung Thu  khấn Mẹ ban ân hồng...  "1"

   Mỹ Nga

     Ngày 03/08/2026 ÂL,23/06/ Bính Ngọ.

"1" MẸ :  DIÊU TRÌ KIM MẪU. Hằng Năm Rằm tháng 8 Trung Thu nơi Tòa Thánh Tây Ninh có Đại Lễ HỘI YẾN  DIÊU TRÌ CUNG tại ĐIỆN THỜ PHẬT MẪU. Tín đồ các nơi về dự cầu xin Mẹ chan rưới Hồng Ân.

Đức PHẬT MẪU Là Bà MẸ THIÊNG LIÊNG trong Tôn Giáo CAO ĐÀI.

 

          HỒN THU

Bàng bạc trời Thu thấy chạnh lòng

Bóng người tình cũ nhớ hay không?

Ban mai thuở ấy ngồi hong nắng

Buổi tối lúc nầy trốn bão giông

Bỏ hận đi tìm hoa thạch thảo

Bực mình bắt gặp trận cuồng phong

Bâng khuâng… cứ nghĩ hồn thu đã…

Bất chợt con tim ửng sắc hồng

Songquang

20260803

 

  TUYỆT VỜI SẮC THU

Cảnh sắc trời thu ngây ngất lòng

Mơ màng thần trí cõi hư không

Ướp vàng thung lũng chờ sương tỏa

Nhuộm đỏ  sườn đồi đón gió giông

Réo rắt hành vân vin sáo trúc

Du dương lưu thủy tựa cầm phong

Thả hồn phiêu bạt nhìn mây nước

Thấp thoáng xa đưa một bóng hồng

  Hưng Quốc

Texas 8-3-2026

 

   THU  LỘC  QUYỂN

Đường lên Lộc Uyển xuyến xao lòng.

Một nhánh thông gầy vẽ chữ không.

Xào xạc cây cành trong gió sớm

Lạc loài cánh nhạn giữa cơn giông.

Sương thu mờ ảo xây đồi núi

Suối nước rộn ràng cuốn lá phong.

Vang dội chày kình đường khách giục

Đầu non lấp ló ánh dương hồng .

   Mailoc

08-03-2026

 

     HƯƠNG THU

Nắng dịu dàng loang mát tấc lòng

Thu trời êm ả nhuốm ngần không

Từng làn gió hẩy la là bủa

Bấy chụm mây ùn rưng rức giông

Vận chuyển mùa giao chùng ánh lã

Thu về tiết khởi dợn heo phong 

Nom đời góc khuất nhường như vẫn

Dẫu luống chiều… đâu nhạt sắc hồng ! …

Mai Vân-VTT

      04/8/26.


BẦN DÂN CỰC KHỔ

(thuận nghịch độc)

         ***

[đọc xuôi]

Dân bần cực khổ, thấy đau lòng,

Thiết nghĩa tình thương, có sẵn không?

San của chia cơm, đâu chạy trốn!

Sớt tiền sẻ áo, khỏi dài dông (*)

Dàn hàng xếp lấn xô đùn đẩy,

Mất chỗ vào chen lách ủng phong (**)

Chan đắng cay, ngày ngày bán máu,

Ước mong tràn nắng đẹp tươi hồng.

 

[đọc ngược]

Hồng tươi đẹp nắng tràn mong ước,

Máu bán ngày ngày cay đắng chan.

Phong ủng (**) lách chen vào chỗ mất,

Đẩy đùn xô lấn xếp hàng dàn.

Dông dài (*) khỏi áo, sẻ tiền sớt,

Trốn chạy đâu! cơm chia của san.

Không sẵn có thương tình nghĩa thiết,

Lòng đau thấy khổ cực bần dân.

Đỗ Quang Vinh

    3-8-2026

Chú Thích:

Xin phép được chính tả lại GIÔNG thành Dông. Bài xướng nói Mưa Giông, viết GI là nói về điềm không may, như; “Đầu năm ra ngõ gặp gái, hay giông cả năm, còn DÔNG viết D là nói về thời tiết như trong Kiều có câu: “Lỡ khi dông tố phũ phàng”.

DÔNG còn nghĩa khác là DÔNG DÀI:

(*) Dông Dài mô tả hành động lông bông, kéo dài thời gian một cách vô ích.". Câu 4 vì vậy nói: “khỏi nói chuyện dông dài, khỏi cần sẻ áo, sẵn có tiền thì sớt bớt tiền đem cho.

(**) 蜂 擁 phong ủng = rất đông người, chen chúc, lũ lượt, ùn ùn như ong

(**) ủng phong => 擁 ủng = bao quanh, vây quanh tụ tập

 

MỘT THOÁNG SUY TƯ

Một thoáng suy tư... tự hỏi lòng

Một thời son trẻ, biết là không.

Môt niềm khắc khoải mong mưa tạnh

Một nỗi âu lo sợ bão giông.

Một sáng ấm êm ươm Hạ nắng

Một chiều man mát đượm Thu phong.

Một phương trời mới cho quê Mẹ

Một sự đổi đời đẹp sắc hồng...

DUY ANH

08/04/2026 






















Góc Việt Thi : TRỆ KHÁCH của NGUYỄN DU ( Đỗ Chiêu Đức biên soạn)

 Góc Việt Thi :  

                            TRỆ KHÁCH của NGUYỄN DU
                            


      Năm Canh Tý (1780), Nguyễn Khản là anh cả của Nguyễn Du đang làm Trấn thủ Sơn Tây bị khép tội mưu loạn trong Vụ án năm Canh Tý, bị bãi chức và bị giam ở nhà Châu Quận công. Lúc này Nguyễn Du được một người thân của Nguyễn Nghiễm là Đoàn Nguyễn Tuấn đón về Sơn Nam Hạ nuôi ăn học. Năm Quý Mão (1783), Nguyễn Du thi Hương ở trường Sơn Nam, đậu Tam trường (Tú tài). Ông lấy vợ là em gái Đoàn Nguyễn Tuấn và là con gái quan ngự sử Đoàn Nguyễn Thục. Ông cũng được tập ấm chức Chánh thủ hiệu hiệu quân Hùng hậu của cha nuôi họ Hà ở Thái Nguyên.
     Đến năm 1786, khi Tây Sơn Nguyễn Huệ ra Bắc lần thứ nhất dẹp chúa Trịnh, hai anh lớn là Nguyễn Khản và Nguyễn Điều bị bệnh chết, Nguyễn Du về Quỳnh Côi lánh nạn, ở đó suốt mười năm, thời gian này được gọi là thời kỳ "Mười năm gió bụi (1786-1796)". Năm 1791, một đại hoạ xảy ra: Nguyễn Quýnh, anh cùng cha khác mẹ của ông, người đồng chí rất thân yêu, nổi lên chống nhà Tây Sơn, đã bị bắt, bị giết, và làng Tiên Điền bị tàn phá, dinh thự nhà họ Nguyễn bị đốt hết. Năm 1795, vợ ông sinh được Nguyễn Tứ con thứ tư, người con duy nhất sống sót, thì bà qua đời. Nguyễn Du quá đau khổ vì vợ mất, lại ôm trên tay một đứa con mất mẹ còn rất nhỏ. Ông thực sự đã đến bước đường cùng : Ở lại, nương nhờ anh vợ thì không còn lý do, về quê mình thì dù anh Nguyễn Đề cũng làm quan cho Tây Sơn, nhưng đang đi sứ Trung Quốc chưa biết bao giờ về (đi sứ lần thứ 2, 1795). Nguyễn Du nấn ná ở lại Quỳnh Côi chưa đi ngay vì đợi cho con cứng cáp hơn, và có ý chờ Nguyễn Đề về để có chỗ dựa, trong tình thế quân Tây Sơn săn đuổi rất ráo riết những người chống đối (Vào năm 1796, Nguyễn Du dự định đi Nam, bị quận công Nguyễn Thận bắt giam ở Nghệ An, chính Nguyễn Đề đi sứ về kịp, đã cứu được em). Khi sắp rời hẳn Quỳnh Côi, trong khung cảnh êm ả của đồng bằng sông Hồng, nhưng cõi lòng tràn đầy bão tố, Nguyễn Du viết bài thơ TRỆ KHÁCH 滯客, bài thơ cuối cùng của thời kỳ Mười năm gió bụi. (Theo : Thi Viên được gởi bởi PH@ vào 10/06/2017).

     


           滯 客                               TRỆ KHÁCH
     滯 客 淹 留 南 海 中, Trệ khách yêm lưu Nam Hải trung,
     寂 寥 良 夜 與 誰 同。 Tịch liêu lương dạ dữ thuỳ đồng ?
     歸 鴻 悲 動 天 河 水,  Quy hồng bi động thiên hà thuỷ,
     戍 鼓 寒 侵 夏 夜 風。  Thú cổ hàn xâm hạ dạ phong.
     人 到 窮 途 無 好 夢,  Nhân đáo cùng đồ vô hảo mộng,
     天 回 苦 海 促 浮 蹤。  Thiên hồi khổ hải xúc phù tung.
     風 塵 隊 裡 留 皮 骨,  Phong trần đội lý lưu bì cốt,
     客 枕 蕭 蕭 兩 鬢 蓬。  Khách chẩm tiêu tiêu lưỡng mấn bồng.

* Chú thích :
    - TRỆ KHÁCH 滯 客 : Người khách còn trì trệ, nấn ná chưa chịu rời đi; Nguyễn Du tự ví mình khi vợ mất mà còn nấn ná ở lại nhà bên vợ.
    - YÊM LƯU 淹 留 : YÊM 淹 là Ngâm, là Ngập chìm trong nước. Nên YÊM LƯU 淹 留 là "Cố lưu lại thêm một thời gian nữa".
    - TỊCH LIÊU 寂 寥 : là Tịch Mịch 寂 寞 và Cô Liêu 孤 寥; Có nghĩa : Yên lặng vắng vẻ và Cô đơn chỉ có một mình.
    - THIÊN HÀ 天 河 : là Dòng sông trên trời, chỉ dãy Ngân Hà.
    - THÚ CỔ 戍 鼓 : Tiếng trống điểm sang canh của những người lính thú.
    - CÙNG ĐỒ 窮 途 : là Con đường cùng, là Bước đường cùng.
    - XÚC PHÙ TUNG 促 浮 蹤 : XÚC là Thôi thúc; PHÙ là Trôi nổi; TUNG là Tung tích, là dấu chân; nên XÚC PHÙ TUNG là "Thôi thúc những bước chân phiêu bồng trôi nổi còn chưa biết phải đi về đâu!".
    - PHONG TRẦN ĐỘI LÝ 風 塵 隊 裡 : là Trong hàng ngũ (trong đám) của những người phong trần chìm nổi trong gió bụi cuộc đời.
    - TIÊU TIÊU 蕭 蕭 : Ở đây chỉ (hai bên tóc mai) đã hoa râm, lốm đốm bạc.

* Nghĩa bài thơ :
                       NGƯỜI KHÁCH CÒN NẤN NÁ CHƯA RỜI
       Người khách trì trệ vẫn còn nấn ná mãi ở vùng đất Nam hải nầy; Trong đêm thanh cô đơn vắng vẻ chỉ một thân một mình không người cùng bầu bạn. Tiếng con chim nhạn bi thương bay về làm kinh động cả nước trên sông Ngân hà. Tiếng trống điểm canh của những người lính thú như thấm đậm thêm cái gió lạnh của đêm hè. Con người đã đến bước đường cùng thì không còn gì là mộng đẹp nữa; Trời đã xoay bể khổ trở lại nên lại thôi thúc bước chân trôi nổi của kẻ phiêu bồng. Trong đám của những kẻ lăn lóc phong trần gió bụi chỉ còn lại có da bọc xương và lòa xòa bên gối khách là hai làn tóc mai đà lốm đốm bạc mà thôi !

* Diễn Nôm :
                        TRỆ KHÁCH
                 Một khách biển Nam trì trệ mãi,
                 Đêm thanh vắng lặng biết ai cùng ?
                 Nhạn về khuấy động sông Ngân chảy,
                 Trống giục lao xao gió lạnh lồng.
                 Người đến đường cùng không mộng đẹp,
                 Trời xoay biển khổ chẳng đường trông.
                 Phong trần một kẻ xương da bọc,
                 Bên gối tóc mai đã trắng ngần !
      Lục bát :
                 Biển Nam trì trệ khách xa,
                 Đêm thanh vắng lặng ai là cảm thông ?
                 Nhạn về lay động sông Ngân,
                 Trống canh đêm hạ gió lành lạnh đưa.
                 Người cùng mộng đẹp dần thưa,
                 Trời xoay biển khổ chân đưa phiêu bồng.
                 Xương da trong bước phong trần,
                 Lơ thơ bên gối trắng ngần tóc mai !
                                       Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

       Qủa là tâm sự buồn thương yếm thế của một kẻ sĩ trong bước phong trần khi còn nổi chìm chưa đắc chí ở chốn quê người đất khách. Tâm tình của Nguyễn Du đã lắng đọng đến mức thấp nhất trong khoảng thời gian "Mười năm gió bụi" nầy. Nhưng rồi, sau cơn mưa trời lại sáng, bước đường tương lai sau nầy sẽ rộng mở hơn !...

      Hẹn bài dịch tới !

                                                                     杜 紹 德
                                                                 Đỗ Chiêu Đức