Trang vhp.Hạ Vũ
Té Đêm
Hí hửng nàng thơ hiện bỗng... "ầm"!Góc Cổ Thi :
Tiêu Sử- Lộng Ngọc
Tiêu Sử chàng ơi... trổi tiếng tiêu! 
ĐOẢN KHÚC TÌNH XƯA
Thoáng bóng chiều rơi nắng nhạt rồi
Tình xưa ngày tháng cứ dần trôi
Người đi chốn ấy miền xa xứ
Ta ở phương nầy bóng lẻ đôi
Cứ ngỡ thời gian dần lịm tắt
Nào ngờ kỷ niệm khó phai phôi
Một lần ước được vui tao ngộ
Không gặp... đành thôi! đã muộn rồi
Songquang
20260129
Thơ Họa:
VÌ CHƯNG
Tình xưa?...lòa năm tháng lâu rồi
Chạy ngược?... câu vèo... vẫn cứ trôi?
Lối hẹn sầu tênh!... thôi bướm cặp
Ngõ chờ ngao ngán!... bặt chim đôi?
Tóc xanh nay cũng đành phai sắc
Tim đỏ giờ đây đã nhạt phôi?
Kết cỏ ngậm vành vương ảo mộng
Vì chưng duyên phận lỡ làng rồi?!
Nguyễn Huy Khôi
29-01-2026
MUỘN MÀNG
Quá khứ dường e trở lại rồi!
Đâu ngờ mộng cũ chớ hề trôi
Hàn huyên nghĩa dệt chờ chung lối
Thỏ thẻ vai choàng ước hợp đôi
Thất hẹn ba tuần mong thứ lỗi
Sum vầy một tổ há chia phôi?
Thuyền ai rẽ bến xem chừng vội
Trách phận làm chi bởi muộn rồi!
Như Thu
01/29/2026
BÀNG BẠC MẦU XUÂN
Tình xưa bàng bạc đã lâu rồi
Xuân cũng phai dần ngày tháng trôi
Năm hết, cành đào vươn bóng lẻ
Tết về, chậu cúc xếp hàng đôi
Nhang vòng thả khói vương tàn lá
Trầm thẻ tan hương đọng nụ phôi
Pháo nổ lưa thưa ngoài xóm lạnh
Nhớ thương ánh lửa ấm xa rồi …
Rancho Palos Verdes 29 - 1 - 2026
CAO MỴ NHÂN
ĐƯỜNG ĐỜI ĐÔI NGÃ
Luyến tiếc làm chi chuyện đã rồi
Lòng người như nước chảy, mây trôi
Mới vừa sum họp đường chung một
Nay đã xa lìa bóng tách đôi
Chốn ấy, người say tình khắn khít
Nơi này, ta gặm nỗi chia phôi
Số phần đã chẳng cho cùng lối
Trách móc, than van... cũng muộn rồi !
Sông Thu
( 30/01/2026 )
TỪ ẤY XA RỒI
Cố nhân, từ ấy đã xa rồi
Năm tháng lạc loài sóng nước trôi
Cổ độ vời trông đò bóng lẻ
Hoang chiều chợt thấy yến oanh đôi
Tình xưa vỗ cánh rời tâm tưởng
Nhớ cũ dâng triều thoát mộng phôi
Một thoáng huyền mơ vào thực tại
Trên sông nguyệt lạnh khuất mây rồi…
Lý Đức Quỳnh
30/1/2026
BÂNG KHUÂNG THÁNG CHẠP
Man mác thời gian tháng chạp rồi
Buồn tênh hiên quạnh lắng ngày trôi .
Bên tường cúc trắng ra vài nụ
Trong nắng bướm vàng lượn mấy đôi.
Tuổi hạc tình quê càng thắm thiết
Xóm giềng ký ức chẳng pha phôi.
Mây Tần lãng đãng ôm lòng nhớ
Chúm chím đào mai sắp Tết rồi !
Mailoc
01-29-2026
( ngày 11/ tháng chạp/ năm Ất Tỵ 2025)
NỖI NHỚ VÂY QUANH
Gió bấc hiu hiu trở lạnh rồi
Chiều tà nhạt nắng áng mây trôi
Bơ vơ xót phận hờn đơn độc
Héo hắt bi tình trách lẽ đôi
Vẫn muốn quên đi đừng quyến luyến
Mà sao nỗi nhớ chẳng tàn phôi
Đọc dòng thơ cũ dư âm hiện
Nhưng bóng người xưa biệt nẻo rồi
Hưng Quốc
Texas 1-29-2026
BÓNG THỜI GIAN
Chiều buông nắng xế nhạt phai rồi
Mà bóng thời gian lặng lẽ trôi…
Nghĩa cũ mong chờ ai lẻ bạn
Tình xưa ngóng đợi bạn chung đôi
Người đi bỏ xứ đêm tăm tối
Kẻ ở xa quê sớm nhạt phôi
Mộng ước bên nhau mình hội ngộ
Mơ màng mọi sự bỏ buông rồi
MAI XUÂN THANH
Silicone Valley January 29, 2026
KÝ ỨC NGÀY XƯA
Đếm thầm ngày tháng đã qua rồi
Chép miệng ngỡ ngàng quá lẹ trôi
Hồi ấy ngọt bùi lời như một
Mới đây vui vẻ bước chung đôi
Nay người chốn cũ sầu thương chất
Giờ kẻ phương xa , viễn thật rồi
Kỷ niệm còn đong đầy ký ức…
Thời gian lặng lẽ ngấm chia phôi.
CAO BỒI GIÀ
29-1-2026
THƯƠNG THƯƠNG NHỚ NHỚ
Chuyện xưa cứ nghĩ đã xuôi rồi
Ấy thế mà sao vẫn chửa trôi?
Luôn ám ảnh đây như hiện hữu
Lại càng quấn quít thể song đôi
Môi kề ấm áp hoa đơm trái
Tay nắm vo vòng kén kết phôi
Bật giấc, Ôi trời chi khéo mộng!
Chuyện xưa cứ nghĩ đã xuôi rời.
Thái Huy
Jan/30/26
VẪN MỘNG MƠ
Chiều sang nắng héo sắc phai rồi,
Mây thả góc đồi kéo dáng trôi.
Thân độc kiếp trần xa viễn xứ,
Đơn côi duyên phận rẻ chia đôi.
Ra đi một nửa hồn tôi mất,
Người ở chia tình dạ nhạt phôi.
Thu bỏ lúc xưa mong tái họp,
Đông nay lạnh nhắc nhớ … thôi rồi!
*
Ngày họp tương phùng chỉ có tôi!
HỒ NGUYỄN
(30-01-2026)
KỶ NIỆM NGÀY XƯA
Kỷ niệm ngày xưa tưởng đã rồi
Không ngờ khơi lại ngược dòng trôi...
Cách xa ngàn dặm đà quên mất
Bất chợt găp nhau bước sóng đôi
Kể lể chuyện đời bao gió bảo...
Đắng cay mặn lạt lúc chia phôi.
Giờ già hai đứa tóc đều bạc
Đã thấy nhau rồi vui vẽ thôi...
Mỹ Nga
02/02/2026 ÂL,15/12/ ẤT TỴ
ĐOÀN VIÊN
Đến lúc chùm tia chuyển sắc rồi
Ngày đi đêm tới lặng lờ trôi
Xa nhau khắc khoải buồn thân phận
Ly biệt bùi ngùi xót lứa đôi
Cứ ngỡ ngày mai đây gặp lại
Ngờ dâu vạn dặm dài chia phôi
Nhủ lòng phải cố lên đi nhé
Mong phút đoàn viên đủ khổ rồi !
PHƯỢNG HỒNG
NHỚ XƯA
Những tấm hình xưa đã mất rồi
Thời gian tuần tự cũng êm trôi
Người đi mãi mãi miền miên viễn
Kẻ ở âm thầm… lẻ lứa đôi
Cứ tưởng trăm năm tình khắn khít
Đâu ngờ ân đoạn nghiã chia phôi
Thôi thì duyên nợ không tròn kiếp
Hình ảnh ngày xưa đã mất rồi !
THIÊN LÝ
HOÀI THƯƠNG MÃI NHỚ
Nhẫm tính đời ôi!… xế chạn rồi
Sao mà khắc khoải mãi nào trôi
Như lời hẹn ước thành duyên lứa
Lẫn đỗi mong chờ gánh nợ đôi
Thế lại tình yêu đảnh rẻ biệt
Ôm ngần nỗi khổ bởi chia phôi
Giờ đây một chiếc thương hoài bóng
Xao xót mình… tuy chuyện xửa rồi !..
Mai Vân-VTT, 04/02/26.
BÀI 2
CÁC CỔ ĐIỂN THỜI KHỔNG TỬ GIÚP ÍCH HIỂU ĐẠO KHỔNG
Bề rộng của không gian giống như chiều dài của thời gian. Chiều dài
của không gian cũng giống như bề rộng của không gian. Do đó, nếu
lấy ngôn ngữ ngày nay để xem ngôn ngữ ngày xưa, hoặc lấy ngôn
ngữ ngày xưa để xem ngôn ngữ ngày nay, thì trường hợp nào cũng
không thể hiểu được, mà chỉ giống như nghe tiếng chim hót của
dân tộc khác. Ở điểm này, (đối với người Nhật Bản chúng ta) thì văn
tự cổ đại của Trung quốc và văn tự cổ đại của Ấn Độ đều giống như
nhau (ý tác giả muốn nói đến cả hai trường hợp:học đạo Khổng và
đạo Phật).
Ngôn ngữ thay đổi dần theo thời đại. Do đó, ngôn ngữ diễn tả đạo
cũng thay đổi dần theo thời đại. Nguyên nhân chủ yếu đưa đến việc ý
nghĩa chân thật của đạo trở nên không rõ ràng là bởi lý do này.
Việc 100 đời sau truyền đạt truyện cổ đại giống như lời nói của họ
Việt Thường thông qua phiên dịch 9 lần mới chuyển sang được ra
tiếng Trung quốc (1). Trường hợp của nước họ Việt Thường thì chỉ
cách xa Trung quốc vạn dặm nhưng còn trong cùng thời đại. Trường
hợp này không thể so sánh với trường hợp của tăng Tam Tạng sang
đến Ấn Độ thỉnh các kinh điển cổ đại. (Bởi vì trường hợp này có sự
cách biệt to lớn của cả không gian và thời gian).
Các giải thích được đời sau thêm vào các giải thích cũ của đời trước,
cháu tiếp nối con, chắt lại tiếp nối cháu… cứ tiếp tục mãi đến lúc
nào đó không còn biết tổ tiên của mình trước đó là ai! Trải qua dòng
thời gian dài ngàn năm, phong tục cũng thay đổi, các sự vật cụ thể
của ngày xưa cũng không còn. Không thể chỉ tin vào các giải thích
(của người khác mà chính bản thân người muốn học phải tìm hiểu ở
nguyên văn). Thêm vào đó, cũng không thể đặt bản thân mình vào
thời đại của Khổng tử, cũng không thể thân mật với các học trò của
ông như Tử Du, Tử Hạ v.v… để cùng nghe giảng dạy.
Ngoài ra, sự xa cách của không gian và sự cách biệt của thời gian
thật ra có những điểm khác biệt, không hoàn toàn giống nhau.
Tuy nhiên, cái mà còn mãi (bất hủ) là văn (chữ viết) (nguyên văn: bất
hủ giả văn); nội dung được ghi lại của văn vẫn còn nguyên vẹn trong
kinh sách. Trong khoảng thời gian mà ngôn ngữ chưa thay đổi, các
sách khác như Quản Tử, Yến Tử Xuân Thu, Lão Tử, Liệt Tử v.v… có
cùng loại ngôn từ với sách của thánh nhân vẫn còn lưu lại đến hiện
tại. Mặc dù đạo của các tác giả này giảng giải, chủ trương không
giống như đạo của Nho gia nhưng không có lý do gì phải chán ghét
đến mức độ không thèm ngó đến. Nếu không phải để nghiên cứu nội
dung mà chỉ nghiên cứu về ngôn từ được dùng để giải thích nội dung
thì tinh thần trí óc chúng ta vẫn trong sáng (bất muội) không bị mê
hoặc (nguyên văn: bất muội giả tâm) (2).
Việc không thể hiểu như nghe tiếng chim hót không những do sự
khác biệt của lời (ngôn言) mà còn do thứ tự của các lời trong câu nói
(từ 辞) (ý nói còn có vấn đề văn phạm hoặc cách diễn tả, ngoài sự
khác biệt của tiếng nói, của ngữ vựng).
Bản thân tôi đã theo lời khuyên của ông Vu Lân(3) nghiên cứu cổ văn
từ để hiểu cổ đại, hết lòng học cổ văn từ cho thuần thục, và đã dành
nhiều thời gian để “đồng hóa” bản thân với cổ văn từ, từ cách diễn tả
đến tinh thần (của tôi) đều giống như người cổ đại. Sau khi đã đạt
được như vậy, thì ngày đêm đều có thể trò chuyện với người của
ngàn năm về trước. Điều này gọi là đặt bản thân mình vào thời đại
của Khổng tử, cùng thân mật với Tử Du, Tử Hạ v.v… cùng nghe lời
giảng dạy của phu tử. Điều này cũng gọi là gia nhập vào giới bạn bè
của cổ nhân, không cần phải mượn sức của Hòa huấn, cách phiên
đọc Hán văn bằng tiếng Nhật
Tóm tắt ý quan trọng
– Tổng hợp ý nghĩa của ngôn từ và cách diễn tả của các tác giả cùng
thời đại là cách thực dụng để có thể hiểu đúng học ngôn ngữ cổ đại.
Cụ thể, để hiểu lời của Khổng tử trong Luận Ngữ, lục kinh nên đọc
Lão Tử, Quản Tử, Yến Tử Xuân Thu, Liệt tử.
– Để có thể hiểu chính xác ngôn ngữ nước ngoài ngoài việc thông
thạo từ vựng, văn phạm còn phải biết dùng để diễn tả ý tưởng, tâm
tình như người bản xứ.
Nhận xét
(1) Theo thể nghiệm bản thân của người dịch, đọc nguyên văn bằng
Hán văn của Sorai người dịch nhận thấy nắm được chính xác nội
dung tác giả muốn truyền đạt hơn nhiều, và nhờ đó có thể phiên dịch
chính xác hơn khi chỉ đọc qua nội dung dịch bằng tiếng Nhật hiện
đại. Đặc biệt đối với những từ ngữ Hán mà tác giả trích dẫn hoặc mô
phỏng các sách cổ điển khác, tuy rất ngắn gọn nhưng hàm chứa
nhiều ý nghĩa trong đó. Cần phải tra cứu thêm mới có thể hiểu đúng.
Nguyễn Sơn Hùng
Dịch xong ngày 5/12/2025, Xem lại và bổ sung ngày 20/1/ 2026
Trở về trang chủ
Xem thêm cùng tác giả: Những bài viết và dịch của Nguyễn Sơn Hùng
Ghi chú
(1)Họ Việt Thường: Theo giải thích của Tài liệu tham khảo, vào đời
Chu, là dân tộc ở phía Nam của nước ta vào thời đó. “Theo Thượng
Thư Đại Truyện và Hậu Hán Thư thì vào năm 6 kể từ khi Chu Công
nhiếp chính, người nước Việt Thường đi bằng ba con voi đến dâng
chim trĩ trắng cho Chu Thành Vương. Hai bên đều không có ai biết
tiếng của nhau nên phải dùng cách phiên dịch gián tiếp qua nhiều
ngôn ngữ khác để nói chuyện.” (Theo Wikipedia tiếng Việt). Trong
sách Luận Hành của Vương Sung (27~97) ghi “Thiên hạ đời Chu thái
bình, Việt Thường hiến trĩ trắng”.
(2) Trong thơ của Lý Phàn Long viết cho Vương Thế Trinh có câu:
“不 朽 者 文、不 昧 者 心” (Bất hủ giả văn, bất muội giả tâm: cái mà
không mất là văn, cái không tối tăm là tâm)
(3)Vu Lân于 鱗 (tự của Lý Phàn Long 李 攀 竜, 1514 ~ 1570) là thi nhân
và văn nhân của Trung quốc đời Minh. Nhân vật chủ yếu của phái
cổ văn từ đời Minh gồm có 7 văn nhân được gọi là “tiền thất tử”: 李
夢 陽, 何 景 明, 徐 禎 卿, 康 海, 王 九 思, 辺 貢, 王 廷 相. Phái này được Lý
Phàn Long, Vương Thế Trinh 王 世 貞và các người khác kế tục.
Tài liệu tham khảo
