Thứ Sáu, 20 tháng 11, 2026

Giai Thoại Văn Chương: NHỮNG CÂU ĐỐI THÚ VỊ CỦA CÁC DANH LAM (1) (tiếp Theo) / (Đỗ Chiêu Đức)

  Giai Thoại Văn Chương  :  

      NHỮNG CÂU ĐỐI THÚ VỊ CỦA CÁC DANH LAM (1)
                              (Tiếp theo)

  

6. Chùa Đàm Chá ở Bắc Kinh 北 京 潭 柘 寺 BẮC KINH ĐÀM CHÁ TỰ :
      ĐÀM CHÁ TỰ 潭 柘 寺 ở ngoài cửa đông nam của Bắc Kinh dưới chân núi Đàm Chá sơn, là chùa có niên đại kiến trúc lâu đời nhất của kinh thành Bắc Kinh, do Long ĐÀM là Đầm Rồng và CHÁ Thọ là một loại cây dâu tằm ăn ghép lại mà thành tên núi và tên chùa. Chùa Đàm Chá được xây dựng từ năm Vĩnh Gia nguyên niên (397) đời Tây Tấn. Trong chùa có điện thờ Phật Di Lặc, ông Phật mà trên vai luôn vác cái bao vải (Bố Đại Hòa Thượng 布 袋 和 尚 là Hòa  Thượng túi vải) và mặt thì luôn luôn có nụ cười toe toét, với đôi câu đối thú vị như sau:
      布 袋 全 空 容 甚 物 ?    Bố đại toàn không dung thậm vật ?
      跏 趺 半 坐 笑 何 人 ?    Gia phu bán tọa tiếu hà nhân ?
      Có nghĩa :
               - Túi vải trống không chứa thứ gì ?
               - Xếp chân ngồi nửa cười ai đây ?

               
                
      "Túi Vải trống không" và "Xếp chân ngồi cười" là buông bỏ tất cả, cỏi lòng thanh thản, tứ đại giai không nên lòng không còn vướng bận gì cả luôn nhìn đời với một nụ cười từ bi bác ái... Ta hãy đọc tiếp thêm một đôi câu đối sau để thấy được lòng bao dung hỉ xả của đức Tôn  Phật Di Lặc :

           大 肚 能 容,容 天 下 難 容 之 事; Đại đổ năng dung, dung thiên hạ nan dung chi sự;
           開 口 便 笑,笑 世 間 可 笑 之 人. Khai khẩu tiện tiếu, tiếu thế gian khả tiếu chi nhân.
Có nghĩa :
      - Bụng to nên chứa được, chứa được những điều mà thiên hạ không chứa được;
      - Mở miệng bèn cười, cười những người đáng được cười trên thế gian nầy.

       DUNG 容 là chứa đựng, là chịu đựng, nên cũng có nghĩa là BAO DUNG 包 容, là tha thứ cho lỗi lầm của người khác. Bụng to nên chứa được hết những điều mà thiên hạ không thể chứa được, bao dung hết những điều mà thiên hạ không thể bao dung được.
       TIẾU 笑 là cười vui, là cười cợt, nên cũng có nghĩa là cười châm biếm, cười mỉa mai, cười xí xóa hết thảy những người đáng "bị" cười trên thế gian nầy.
       Ý thiền thật giản dị nhưng lại sâu sắc vô cùng !
            


7. Chùa Thiên Phật Tự ở Tế Nam 濟 南 千 佛 寺 TẾ NAM THIÊN PHẬT TỰ :
              


       THIÊN PHẬT TỰ 千 佛 寺 còn được gọi là HƯNG QUỐC THIỀN TỰ 興 國 禪 寺 nằm trên triền núi của Thiên Phật Sơn thuộc Thành phố Tế Nam của tỉnh Sơn Đông. Chùa được xây dựng trong những năm Khai Hoàng của đời nhà Tùy (581-600) lúc Phật giáo đang hưng thịnh, nên tín đồ khắc rất nhiều tượng Phật từ chân núi đến cửa chùa, nên mới gọi là Chùa Thiên Phật, là "Chùa có cả ngàn ông Phật", và cũng vì thế mà núi cũng có tên là Thiên Phật Sơn (Núi có hàng ngàn ông Phật). 
      Trước cổng sơn môn của nhà chùa có đôi câu đối nổi tiếng do Cử nhân Dương Triệu Khánh 楊 兆 慶 đời nhà Thanh làm ra như sau :
             暮 鼓 晨 鐘 驚 醒 世 間 名 利 客;  Mộ cổ thần chung, kinh tỉnh thế gian danh lợi khách;
             經 聲 佛 號 喚 回 苦 海 夢 迷 人.  Kinh thinh Phật hiệu, hoán hồi khổ hải mộng mê nhân.
Có nghĩa :
             - Trống chiều và chuông sớm, làm giật mình thức tỉnh những khách danh lợi trong thế gian nầy;
             - Tiếng kinh và tiếng niệm Phật, gọi những người còn mê đắm trong biển khổ hãy quay đầu về.
                       


       "MỘ CỔ THẦN CHUNG" ta quen nói thành "Mõ sớm chuông chiều". Tiếng mõ sớm và chuông chiều vang lên như những lời nhắc nhở thức tỉnh chúng sinh buông bỏ vòng lợi danh phiền não, trở về với chân tâm thanh tịnh không màng chen chúc trong danh lợi được thua phiền não nữa. Và...
       "KINH THINH PHẬT HIỆU" ta thường nói là "Cầu kinh niệm Phật". Cầu kinh niệm Phật là một hình thức thực hành tâm linh trong Phật giáo nhằm giúp tâm trí an tịnh, chuyển hóa phiền não, cầu bình an cho bản thân và gia đình, đồng thời cũng giúp cho những người còn chìm đắm trong biển khổ sớm quay đầu giác ngộ.
       Hai bên điện thờ Tôn Phật Di Lặc còn có một đôi câu đối bất hủ như sau :
     笑 到 幾 時 方 合 口 ?   Tiếu đáo kỷ thời phương hợp khẩu ?
     坐 來 無 日 不 開 懷 !   Tọa lai vô nhật bất khai hoài !
       Có nghĩa :
                Cười đến bao giờ thì mới khép miệng lại ?
                Ngồi đây thì không ngày nào là không vui lòng cả !

          


       Phật Di Lặc là Tiếu Phật 笑 佛, là ông Phật Cười. Còn KHAI HOÀI 開 懷 là "Mở lòng ra", là để lòng rộng mở, cũng có nghĩa là rất "Vui Vẻ, Thoải Mái" nữa.
       "Cười đến bao giờ thì mới khép miệng lại ?" Có nghĩa cười mãi không bao giờ khép miệng lại cả, với triết lý là "Nhân sinh thường lạc 人 生 常 樂" Đời sống con người là vui vẻ, nên phải luôn vui vẻ mà sống và luôn luôn mở rộng tấm lòng với tất cả mọi người, mọi hoàn cảnh, mọi tình huống... để mà lạc quan vui sống. 

       Hẹn bài viết tới !
                                                                     杜 紹 德
                                                                   Đỗ Chiêu Đức
     


  











Không có nhận xét nào: