Chủ Nhật, 27 tháng 12, 2015

Phiếm Luận: Gió là Phong - Đỗ Chiêu Đức

      Phiếm luận: GIÓ là PHONG

        GIÓ từ Hán Việt là PHONG 風, thuộc dạng chữ Hình Thanh, gồm chữ PHÀM 凡 ở phía trên và bên ngoài chỉ ÂM, bộ TRÙNG 虫 là Sâu Bọ ở dưới bên trong chỉ Ý, theo diễn tiến hình thành của chữ viết như sau đây :

目前所在的位置:的甲骨文、金文、小篆在线转换
甲骨文 Giáp Cốt Văn
金文
金文大篆Kim văn Đại Triện
小篆
繁体隶书Chữ Lệ phồn thể
目前所在的位置:的甲骨文、金文、小篆在线转换

甲骨文金文金文大篆
小篆 Tiểu   Triện
繁体隶书
           Chữ viết giản thể của chữ PHONG như sau :
基本解释  Giải thích cơ bản, nét bút  và phiên âm.
拼音:fèng,fěng,fēng,笔划:4
部首:五笔输入法:mqi
       Với hàm Ý : Phong động Trùng sinh 风动虫生 ( Gió chuyển động thì côn trùng sinh sôi nẩy nở ). Nên PHONG là GIÓ, mà...
      GIÓ là Hiện tượng tự nhiên của không khí lưu thông từ chỗ nầy sang chỗ khác, từ cao xuống thấp, từ lạnh sang nóng, từ đông sang tây... là sự vận động tự nhiên của bề mặt Trái Đất.
       PHONG chỉ sự di chuyển, thay đổi, lan truyền nhanh chóng, như : Phong ba ( sóng gió ), Phong trào ( sóng nước ), Phong vũ...
       PHONG chỉ những thói quen được hình thành trong đời sống xã hội, như : Phong Tục, Phong dao...
       PHONG chỉ sự lan truyền tin tức, như : Phong thanh ( Ta hay nói trại thành " Phong Phanh "), Phong Truyền...
       PHONG chỉ Cảnh trí,Thái độ, cử chỉ, như : Phong Cảnh, Phong độ, Phong cách, Tác Phong...
       PHONG LƯU là chỉ sự lưu chuyển như dòng chảy của gió, nên rất thoải mái dễ chịu. Cuộc sống Phong Lưu là cuộc sống dư dã giàu có. Con người Phong Lưu là con người Phóng khoáng Rộng rãi... chịu chơi !
       Nhưng... Chịu chơi quá thì rất dễ bị bệnh Phong Thấp  ( thấp khớp, nhức xương ), thậm chí bị bệnh Phong Tình, và bây giờ thì chữ PHONG 瘋 phải đội thêm một cái mão nữa là Bộ TẬT 疒, có nghĩa là ngồi dựa vào khi Bệnh Hoạn. Trong tiếng Việt ta có 2 từ Phong Tình cần phân biệt :
     * Từ Hán Việt : Phong Tình 風情 là Tình cảm dồi dào ướt át, nên Chuyện Phong Tình là chuyện Tình yêu lãng mạn, ủy mị, thậm chí khiêu dâm tục tiểu..... Mở đầu Truyện Kiều, Cụ Nguyễn Du viết :
                     Cảo thơm lần giở trước đèn,
              PHONG TÌNH cổ lục còn truyền sử xanh.
     Chuyện PHONG TÌNH ở đây là Chuyện tình trai gái của cuộc đời cô Kiều với các chàng trai Kim Trọng, Thúc Sinh, Từ Hải... thì làm sao mà truyền SỬ XANH cho được ?! Nên có Ý kiến cho là chữ " CỔ LỤC "( Ghi chép từ xưa để lại, chỉ Sách Xưa ) của bản Nôm có thể đọc thành " CÓ LÚC ", và câu thơ sẽ là :
              PHONG TÌNH CÓ LÚC còn truyền sử xanh.
chỉ CÓ LÚC mà thôi, phải đặc biệt như cô Kiều mới được truyền sử xanh, chớ không phải chuyện Phong Tình nào cũng được truyền sử xanh cả !  
     * Từ thuần Nôm : PHONG TÌNH là Bệnh Phong do quan hệ tình dục, chơi bời phóng đảng gây ra. Nói theo bình dân : Bệnh Phong Tình tức là Bệnh Cùi, bệnh Mắc Tiêm La đó vậy ! Người Hoa thì không gọi thế, họ gọi bệnh Cùi bằng từ MA PHONG 痲瘋, còn người miền Bắc thì gọi là Bệnh Hủi !

      PHONG là gió, GIÓ là phong, Gió thổi suốt ngày , từ sáng tới tối, từ ngày này qua ngày khác, từ tháng này qua tháng nọ, từ năm nọ tới năm kia, nên... 
      Mùa Xuân thì ta có gió từ hướng Đông thổi đến. Đông phương Giáp Ất thuộc Mộc, nên cây cỏ đâm chồi nẩy lộc, trăm hoa đua nở, muôn hồng ngàn tía, ta nhớ lại 2 câu thơ cuối trong bài Đề Tích Sở Kiến Xứ 題昔所見處 của Thôi Hộ 崔護 đời Đường là :
                 Image result for 桃花依舊笑東風。    Image result for 桃花依舊笑東風。
  Nhân diện bất tri hà xứ khứ,          人面不知何處去,
  Đào hoa y cựu tiếu ĐÔNG PHONG. 桃花依舊笑東風。

mà cụ Nguyễn Du đã mượn ý thoát dịch trong Truyện Kiều rất hay là :
                 Trước sau nào thấy mặt người,
           Hoa đào năm ngoái còn cười GIÓ ĐÔNG.

      Gió Đông là Đông Phong, là gió của mùa Xuân từ hướng Đông thổi tới, nên cũng còn được gọi là Xuân Phong.
      Rất nhiều người cứ lầm tưởng Đông Phong là gió của mùa Đông, kể cả người Hoa ở Chợ Lớn hồi xưa, nên đã sửa câu thơ của Thôi Hộ thành :
                Đào hoa y cựu tiếu XUÂN PHONG.
                   桃  花  依  舊   笑    春     風。
mà không biết rằng mình đã làm tài khôn sửa bậy thơ của cổ nhân !
      Trở lại phong trào Thơ Mới thời Tiền chiến với bài MAI RỤNG của Jean Leiba có các câu :

      Yêu chàng em cố chuốc hình dong,
      Tô cặp môi son điểm má hồng.
      Em thấy xuân nay hoa nở đẹp,
      Cảm tình Thanh Đế tạ ĐÔNG PHONG !

                 Image result for 桃花依舊笑東風。     Image result for 桃花依舊笑東風。

      Thanh Đế là ông vua của mùa xuân, là Chúa Xuân, còn Đông Phong là Gió Xuân ấm áp thổi đến cho muôn hoa nở rộ !

      ĐÔNG PHONG là gió của Mùa XUÂN, còn gió của mùa Đông thì gọi là BẮC PHONG, Bắc Phương Nhâm Quí thuộc Thủy, Thủy ở đây là băng giá của vùng Bắc Cực, là gió từ phương Bắc khô khan lạnh lẽo thổi đến. Gió Bắc được bà con ta gọi trại thành Gió Bấc, nên có những câu Ca Dao trong dân gian Nam Bộ như sau :
                 Gió Bấc non thổi lòn hang chuột,
            Thấy chị hai mầy tao đứt ruột đứt gan!
hoặc...
                 Gió bấc non thổi lòn hang dế,
            Thấy chị hai mầy tao bế hế băng hăng!

      Hướng Bắc còn gọi là hướng Sóc, nên Bắc Phong còn gọi là Sóc Phong, như trong bài Tòng Quân Hành 從軍行 của Lệnh Hồ Sở 令狐楚 :


   
       


           Sóc phong thiên lý kinh,          朔風千里驚,
           Hán nguyệt ngũ canh thanh.    漢月五更清。
           Túng hữu hoàn gia mộng,        縱有還家夢,
           Do văn xuất tái thanh !            猶聞出塞聲。

 Tạm dịch :
                Ngàn dặm gió bấc thổi,
                Năm canh trăng quê nhà.
                Dẫu có mộng hoàn gia,
                Còn nghe lời xuất tái !
 Song thất Lục bát :
                Gió bấc thổi làm kinh lính thú,
                Trăng Hán gia vằng vặc canh tà.
                Dẫu cho mộng được về nhà,
                Bên tai còn vẳng tiếng ra ải ngoài!
                                                 
                        Đỗ Chiêu Đức

         Ngược với gió Bắc là gió Nam, luôn luôn dịu dàng mát mẻ. Nam Phương Bính Đinh hỏa, gió của mùa hè oi bức, xoa dịu cái nóng cho vạn vật chúng sinh.
         Trong Khổng Tử Gia Ngữ, có dẫn bài ca của Đế Thuấn là : "Nam phong chi huân hề, khả dĩ giải ngô dân chi uẩn hề. 南風之薰兮,可以解吾民之愠兮..." Có nghĩa : Cái mát mẻ ấm áp của gió Nam, có thể giải tỏa được nỗi lòng u uẩn ẩn ức của dân Nam ta! Và... với thâm Ý nầy, ông Phạm Qùynh đã lập ra Nam Phong Tạp Chí với Ý đồ mở mang dân trí và xoa dịu lòng dân để ẩn nhẫn đợi thời !
          Gió Nam thường hây hẩy vào các buổi trưa hè oi bức làm dịu đi cái nắng hạ chói chan gay gắt, nên theo các thầy Phong Thủy thì nhà nên cất xây mặt về hướng Đông Nam, để buổi sáng hứng lấy ánh mặt trời và buổi trưa thì đón gió Nam cho mát mẻ ! Điều nầy cũng hợp với sự tự nhiên của cuộc sống mà không cần đến thầy Địa Lý chỉ vẻ ta vẫn có thể thấy được !
          Gió Nam dễ chịu là thế, cho nên dân Nam Bộ hay mượn gió Nam để chỉ những việc vui vẻ hoặc để nói chơi : " Thằng đó nó đi hứng gió Nam rồi !. Con đó không chồng mà có chửa, bộ hứng gió Nam sao vậy ?!...."
          Nói đến cái mát mẻ của gió, ta nhớ đến câu " Khoái tai phong dã ! 快哉風也 !  trong bài Hát Nói  của Tản Đà :

                       HỎI GIÓ
             Cát đâu ai bốc tung trời?
             Sóng sông ai vỗ ? Cây đồi ai rung?
             Phải rằng Dì Gió hay không? 
             Phong tình đem thói lạ lùng trêu ai?

           Image result for Phải rằng Dì Gió hay không ?   Image result for Phải rằng Dì Gió hay không ?
       
    À, thì ra Thần Gió là phái nữ, là DÌ GIÓ, là PHONG DI 風姨. Thảo nào, khi thì mát mẻ, dịu dàng, mơn trớn êm ái hết chỗ chê, khi thì nổi tam bành cuồng nộ, xô xập nhà cửa, làm gãy đổ cây cối, nhấn chìm thuyền bè cũng... hết chỗ nói! Đúng ra thì ....
         Theo truyền thuyết cổ đại Trung Hoa xưa, sách "Bắc  Đường Thư Sao", quyển 144 ghi : " 风伯 名 姨 .此“风姨”之所本. Phong Bá danh Di. Thử Phong Di chi sở bổn."  Có nghĩa: Ông thần gió tên là DI, đó là cái lý do tại sao gọi là PHONG DI. Nhưng vì chữ DI 姨 có nghĩa là DÌ (chị em gái của mẹ) nên mọi người cứ lầm tưởng PHONG DI là DÌ GIÓ, hay cố ý tưởng là DÌ GIÓ cho nó... thi vị hơn! Không phải chỉ riêng Tản Đà mà trong Liêu Trai Chí Dị Bồ Tùng Linh cũng có hẵn một bài viết về câu truyện giữa Dì Gió và các loại hoa hẵn hoi !
      Bây giờ thì đến 4 chữ "Khoái tai phong dã 快哉風也!"
      KHOÁI 快 : Chữ có bộ Tâm đứng 忄bên trái, nên nghĩa gốc là Vui Vẻ (trong lòng), như Khoái Lạc, Khoái cảm.
      Nghĩa phát sinh là Nhanh nhẹn, mau mắn, như Khoái Mã.
      Chỉ Mát Mẻ như Lương Khoái.
      Chỉ tánh tình thoải mái, dễ chịu, như Sảng Khoái, Thống Khoái ... Nên ...
      Khoái tai Phong Dã ! có nghĩa :
             * Nhanh thay là gió!
             * Mát mẻ thay là gió!
             * Vui vẻ thay là gió!
             * Sảng khoái thay là gió!...
      Bây giờ thì ta đọc phần còn lại của bài " Hỏi Gió " nhé !

              Khoái tai phong dã !
                 快    哉    風    也 !
      Giống vô tình cây đá cũng mê tơi
      Gặp gió đây hỏi một đôi lời
      Ta hỏi gió quen ai mà phảng phất?
      Thử thị Đà Giang, phi Xích Bích,
        此  是  沱    江      非  赤   壁,
      Dã vô Gia Cát dữ Chu Lang.
        也 無  諸  葛   與   周    郎。 
      Ai cầu phong mà gió tự đâu sang!
      Hay mải khách văn chương tìm kết bạn?
      Gió hỡi gió, phong trần ta đã chán
      Cánh chim bằng chín vạn những chờ mong
      Nên chăng gió cũng chiều lòng ! 

Nghĩa của 2 câu thơ chữ Hán :
    * Nơi đây là sông Đà Giang chớ không phải sông Xích Bích,
    * Chẳng có Gia Các Lượng mà cũng chẳng có Chu Du !
    Ý muốn nói : Ở đây không có ai đánh nhau và cũng không có ai cầu phong cầu gió gì cả !

      Còn ...
         Gió Tây là gió thổi đến từ hướng Tây. Tây phương Canh Tân thuộc Kim, nên gió Tây còn gọi là Gió Vàng là Kim Phong, là ngọn gió thổi se sắt lạnh lùng như Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều đã mở đầu Cung Oán Ngâm Khúc bằng câu :

                Trải vách quế GIÓ VÀNG hiu hắt,
                Mảnh vũ Y lạnh ngắt như đồng!

        Gió Tây, gió Vàng hay Kim phong là gió của mùa Thu, ta thường gọi là Thu Phong như bài thơ nổi tiếng của Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu :
           
         Image result for Trận gió THU PHONG cuốn lá vàng,

Trận gió THU PHONG cuốn lá vàng,
                  Lá bay hàng xóm lá bay sang,
                  Vàng bay mấy lá năm già nữa,
                  Hờ hững ai xui thiếp phụ chàng !
                                    ***
                  Trận gió THU PHONG rụng lá hồng,
                  Lá bay tường bắc lá sang đông.
                  Hồng bay mấy lá năm hồ hết,
                  Thơ thẩn kìa ai vẫn đứng trông!

      Gió Thu hiu hắt, se sắt, lạnh lùng cộng với bầu trời thu bao la xanh biếc với :
                  Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
         và ...
                  Lá vàng trước gió sẻ đưa vèo !
làm cho ta lại nhớ đến Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu với bài thơ Cảm Thu, Tiễn Thu làm hồi tháng chín năm Canh Thân - 1920 :
                 Từ vào thu đến nay,
                 Gió thu hiu hắt,
                 Sương thu lạnh,
                 Trăng thu bạch,
                 Khói thu xây thành.
                 Lá thu rơi rụng đầu nghềnh
                 Sông thu đưa lá bao ngành biệt ly.
                                               ..............................
          Gió thu hiu hắt luôn là nguyên nhân khơi dậy " bao ngành biệt ly ", khơi dậy mối sầu cô đơn của người lữ khách xa nhà như bài Thu Phong Dẫn 秋風引 của Lưu Vũ Tích 劉禹錫 đời Đường:

    
       

     
            何處秋風至?   Hà xứ thu phong chí?
            蕭蕭送雁群。   Tiêu tiêu tống nhạn quần.
            朝來入庭樹,   Triêu lai nhập đình thọ,
            孤客最先聞。   Cô khách tối tiên văn.
Có nghĩa :
                    Gió thu từ đâu thổi đến?
                    Hắt hiu đưa tiễn nhạn bầy,
                    Sáng nay luồn vào cây lá,
                    Lữ khách hay trước hơn ai!
 Lục bát :
                    Từ đâu thổi đến gió thu?
              Hắt hiu đưa nhạn mịt mù bay cao.
                    Sáng nay cây lá lao xao,
              Cô đơn lòng khách nao nao trước người!
                               Đỗ Chiêu Đức

       Ở gần đường Xích Đạo, vùng Nhiệt Đới như Miền Nam của đất Nam Kỳ Lục Tỉnh, khi gió Tây thổi cũng vẫn cảm nhận được cái hiu hắt lạnh lùng, nên trong Ca dao Dân gian vẫn có câu hát :
                      Anh về để áo lại đây,
              Để khuya em đắp Gió Tây lạnh lùng!
                 - Có lạnh lùng lấy mùng mà đắp,
                Trả áo anh về đi học kẻo trưa!

        Image result for Anh về để áo lại đây,     Image result for Anh về để áo lại đây,
        
      Nhớ hồi còn nhỏ, trong giờ học môn Khoa Học Thường Thức trên lớp, thầy giáo giảng rằng: "Gió là sự chuyển động của không khí trên bề mặt trái đất, không màu sắc, không mùi vị.... "Một anh bạn giơ tay phát biểu: "Thưa thầy, gió có màu chứ thầy." Thầy hỏi: "Màu gì?"- "Thưa thầy, màu đỏ bầm. Hôm qua anh của em trúng gió, má em cạo trên lưng 2 đường đỏ bầm và nói là: Gió nhiều quá!"  Cả lớp cười ồ, có tiếng ai đó nói: "Đồ trúng gió!"
        Đó là cách ăn nói lịch sự, còn bình thường mắng nhau thì là "Đồ Khỉ Gió!", "Đồ... Cái thằng mắc gió!"... Viết đến đây, tôi chợt nhớ đến "Thằng Phải Gió" của Miền Bắc, xin được nhắc lại để đoc chơi tiêu khiển! 
        Về cô gái hái chè gặp "Thằng Phải Gió" dưới đây, diễn tả một câu chuyện xảy ra trên một đồi chè ngoài ý muốn của cô gái, thế nhưng cô ta lại tỏ ra rất... hài lòng. Đây là cái hay của đoạn ca dao đã lột trần được cái tương phản của tâm lý con người!

                   Image result for cô gái hái chè và thằng phải gió
                  CÔ GÁI HÁI CHÈ - Chính Bản

                Hôm qua em đi hái chè 
                Gặp thằng phải gió nó đè em ra
                Em lạy mà nó chẳng tha
                Nó đem đút cái mả cha nó vào
                Bấy giờ em biết làm sao ?
                Nếu em càng giẩy nó vào thêm sâu
                Cái gì như thể củ nâu
                Cái gì như cái cần câu vật vờ
 

         Đọc bài thơ, ta thấy được sự phản kháng yếu ớt, chiếu lệ của cô gái, và cuối cùng thì... nằm im chịu trận, vì...
                 Nếu em càng giẩy nó vào thêm sâu!
         Chính vì cái tâm lý tương phản của cô gái mà ta còn tìm thấy thêm được ở trên mạng nhiều Hậu Bản của bài thơ nữa. Mời đọc một Hậu Bản sau đây :

Cô Gái Hái Chè - Hậu Bản

Mấy hôm sau đến vườn chè,
Kiếm thằng phải gió em đè nó ra.
Nó lạy em, nó xin tha,
Nhưng em cứ đút mả cha nó vào.
Bây giờ mới sướng làm sao,
Nên em càng giẩy cho vào thêm sâu.
Giẩy sao cho dập củ nâu,
Giẩy sao cho gẩy cần câu vật vờ!
              Vô danh

          Lại một Hậu Bản nữa !
       Cô Gái Hái Chè - Mười Năm Tái Ngộ    

          Mười năm thắm thoát trôi qua
          Gặp lại phải gió nó già hơn xưa
          Mừng như nắng hạn gặp mưa
          Em đè nó xuống em lùa chim ra
          Nó nằm nó khóc xin tha
          Em ngồi em bóp mả cha ngày nào
          Khi xưa củ cứng cần cao
          Ngày nay củ xẹp cần dâu cần xìu
                        Vô danh

          Để viết tiếp đoạn kết cho có hậu, Ông ccNN trên mạng đã cho “Thằng Phải Gío” vượt biên, vinh quy bái tổ về làng, tay lủng lẳng bị đô la, túi đầy thuốc Viagra...

                    Thằng Phải Gió là Việt Kiều

                  “Phải Gió” mang mã Việt kiều,
                   Viagra đầy túi làm liều kiếm em.
                   Tủm tỉm nó nốc hai viên,
                   Mả cha nó đứng chỉ thiên lên liền.
                   Cả giờ nó lắc như điên,
                   Ối giời! Sao sướng như tiên thế này
                   Mười năm nắn bóp rã tay
                   Nó lắc cho bõ những ngày xuội lơ!
                                      ccNN
       
       Chuyện Thằng Phải Gió khép lại để kết thúc cho bài phiếm luận "Phải Gió" nầy!


                           Đỗ Chiêu Đức





Không có nhận xét nào: