Long Hồ Vãn Phiếm (*)
Phản chiếu thiên sơn mộ
Khinh hàn tế vũ dư.
Thôn yên qúa trúc viễn,
Tùng ảnh lạc giang sơ.
Điểu đạo vân câu quýnh,
Cô chu tuế dục trừ.
Sổ gia lâm hạ trú,
Liêu lạc tự ngô lư.
Nguyễn Thông
Dịch nghĩa:
Bóng nắng chiều rọi trên nghìn qủa núi
Mưa nhỏ tạnh rồi, khí trời hơi lạnh
Khói thôn chơi vơi qua làn tre xa
Ngó dọc bờ sông, bóng tùng thưa thớt trên mặt sông
Con đường nhỏ cùng với mây núi xa tít
Chiếc thuyền con trên sông vào lúc cuối năm
Dưới chân rừng, nhà cửa lác đác
Cảnh quạnh hiu tương tự như quê nhà ta.
(*) Long Hồ: tên con sông nhánh ở thượng lưu sông Hương, phía tây thành phố Huế
Dịch Thơ :
Chiều Dạo Thuyền Trên Sông Long Hồ
Núi chập chùng chiều buông nắng vắt
Mưa nhẹ tàn, lạnh ngắt mênh mang.
Khói lam ôm ấp tre làng,
Bóng tùng thưa thớt mơ màng trên sông.
Con đường nhỏ mây lồng hun hút,
Thuyền đơn côi vào lúc năm cùng.
Dăm nhà lác đác ven rừng,
Hắt hiu giống hệt tưởng chừng quê ta.
Mailoc phỏng dịch
Nguyễn Thông (1827-1884) tự là Hy Phần, biệt hiệu Đôn Am, ngươì huyện Tân Thạnh
( Gia Định ). Năm 23 tuổi đậu Cử Nhân trường thi hương Gia Định (1849) được bổ làm huấn đạo ở Gia Định. Sau hàng ước 1862, ông được bổ làm Đốc Học tỉnh VỉnhLong. Năm 1867, Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây, Ông được bổ ra Trung. Nhân mắc bịnh, ông cáo quan về nghỉ, dựng nhà riêng gọi là Ngọa Du Sào, gần thị xã Phan Thiết cùng các bạn làm thơ ngâm vịnh.
Năm 1883 kinh thành thất thủ, Vua Tự Đức băng hà, ông ra Huế thọ tang vua.
Ông mắt năm 1884 thọ 57tuổi. Mộ phần của ông đối diện với tháp Chàm Pôshanư, trên con đường từ Phan Thiết đi Mũi Né.
****
Đỗ Chiêu Đức tham gia với các phần sau đây :
1. Bản chữ Hán cổ của bài thơ :
龍胡晚泛 LONG HỒ VÃN PHIẾM
阮通 Nguyễn Thông
反照千山暮， Phản chiếu thiên sơn mộ,
輕寒細雨餘。 Khinh hàn tế vũ dư.
村煙過竹遠， Thôn yên qúa trúc viễn,
松影落江疏。 Tùng ảnh lạc giang sơ.
鳥道雲俱迥， Điểu đạo vân câu quýnh,
孤舟歲欲除。 Cô chu tuế dục trừ.
數家林下住， Sổ gia lâm hạ trú,
寥落似吾廬。 Liêu lạc tự ngô lư.
CHÚ THÍCH :
* Long Hồ : là tên con sông nhánh ở thượng lưu sông Hương, phía tây thành phố Huế.
* Vãn Phiếm : là Chiêu hôm thả xuồng(ghe) đi lòng vòng chơi.
* Điểu Đạo : Không phải là đường chim bay, mà là đường vòng vèo hiễm trở.
* Tuế Dục Trừ : Tuổi sắp bị trừ, có nghĩa là : Năm sắp hết.
* Liêu Lạc : là Lưa thưa, là Xơ xác.
* Lư : là Lều, là Chòi, là Nhà ở xơ xài.
DICH NGHĨA :
Chiều Thả Thuyền Trên sông Long Hồ
Ánh nắng phản chiếu trên ngàn núi của buổi chiều tà, sau cơn mưa lất phất và cái lạnh se se nhè nhẹ, thôn xóm chìm trong sương khói mịt mù của lũy tre xa và bóng của các cây tùng lưa thưa in xuống dòng sông châp chới, những con đường ngoằn nghèo khút khủyu chập chờn trong những đám mây xa xa. Chiếc thuyền lẻ loi của ta trôi nổi trên sông trong năm tàn tháng lụn, thấp thoáng đâu đây vài nóc gia ẩn hiện trong rừng thông, lưa thưa buồn bã cũng giống như là túp nhà tranh của ta vậy!
DIỄN NÔM :
Chiều Thả Thuyền Trên Sông Long Hồ
Nắng chiều phản chiếu non ngàn,
Sau cơn mưa nhẹ lạnh tràn se se.
Mịt mờ sương phủ lũy tre,
Bóng thông thưa thớt thuyền nhè nhẹ trôi
Quanh co đường vắng ven đồi,
Mây xa thuyền lẻ bồi hồi xuân tiêu.
Nhà ai mấy nóc liêu xiêu,
Buồn như lều vắng tiêu điều như ta !
Đỗ Chiêu Đức
*****
1. Chiều Dạo Thuyền Trên Sông
(Qua dịch thơ của Mailoc: "Chiều Dạo Thuyền Trên Sông Long Hồ")
Bóng nắng chiều đồi núi dốc trơn
Tạnh mưa nhỏ nhẹ lạnh từng cơn
Nông thôn sương khói tre mờ mịt
Tùng bóng dòng sông nước chập chờn
Đường nhỏ mây lồng bay thấp thoáng
Thuyền con năm hết nhấp nhô vờn
Bìa rừng nhà cửa trông thưa thớt
Cứ tưởng quê nhà giống hệt hơn...
Mai Xuân Thanh
Ngày 27 tháng 12 năm 2017
Nắng chiều nghiêng bóng núi non ngàn
Mưa nhẹ vừa ngưng trời lạnh ngang
Sương khói hàng tre nhìn tít tắp
Bóng tùng sông nước thấy mênh mang
Đường mòn thấp thoáng mây giăng phủ
Thuyền nhỏ nhấp nhô tháng lụn tàn
Lác đác nóc nhà rừng lá thấp
Tha hương nhìn giống tưởng quê làng
Mai Xuân Thanh
Ngày 28 tháng 12 năm 2017
