* Kết Cuộc Chưa - Như Phương

                       KẾT CUỘC CHƯA
         
          Sáng nay, nghe anh Đồng ở SJ. chuyển tin từ BBC rằng "Hai Bên"  đã họp; đưa  đến kết cuộc Nhà Máy Thép Formosa sẽ bồi thường thiệt hại Năm Trăm Triệu US Dollars cho dân VN. Đó là kết cuộc điều tra và thỏa thuận trong mấy tháng.
          Tin tức về Formosa đã làm mọi người chán ngán; không còn muốn nghe và đọc đến nó nữa. Hết ý kiến rồi. Năm trăm triệu US đó như là Ngọn Gió Mát thổi vào miền Trung trong những ngày gió Nam nóng bức từ địa  đầu Nghệ An cho đến chân đèo Hải Vân....
          Chờ đợi coi sao khi ngư dân miền Trung gọi là "đói" trong mấy tháng nay?
             
                          Hai ngàn năm trăm cây số ven Thái Bình
                          Sống với biển với cá là tình
                          Mong gió thuận mưa hòa của biển khơi
                          Muối mắm, có chén cơm trao đổi
                          Giọt nước trên môi nghe thật mặn
                          Kêu ai, ai thấu chăng!
                         
            Người người tự hỏi biết biển khơi bao giờ hết độc tố !
           
            Gần đây, cứ nghe nói dân Việt sẽ bị chiến tranh. Người ta biết rằng không cần có súng ống mới tiêu diệt con cháu của Lạc Long Quân và Âu Cơ!  Đã nghe nghe nói nhiều hình thức mới về chiến tranh; thì chuyện Formosa cũng trong một chiến thuật lâu dài của "Họ"
     Bao giờ người dân ven biển của nước ta thực sự nở nụ cười với chén cơm, với chút mắm, chút cá của Thái Bình... thì tạm thời coi đó là... niềm vui thế nhân.

                   Bãi Thuận An không còn bóng ai
                  Thuyền ghe đổ bến, gát lưới chài
                   Nói chi thơ mộng bên bờ cát
                   Anh ơi, gió đêm là tiếng thở dài.

        Bước đầu của Thoả Hiệp làm cho người Việt chúng ta có chút lạc quan...
        Cầu  thêm Siêu Nhiên...
        Duy Thức là... còn chút cảm nhận... thương giống nòi...
       
                            Em ơi, sáng nay nghe tin  mừng,
                            Còn băn khoăn...
                            Bao ngày, cơ hồ em thức trắng...
                            Lòng ai cũng rưng rưng.
                            Con kình ngư vẫy cho biển động,
                            Tép tôm tìm san hô dưới đáy mênh mông...
                            Nước sẽ lành, em sẽ hát khúc ca
                            Đem hạnh phúc bình dị cho mọi nhà.

          Nếu nói không quan tâm thì không đúng; tình con người chỉ còn chút đó thôi.  Dầu xa xôi, không ai yên tâm. Tôi không biết làm gì để có tính cách tích cực hơn.
          Hãy nói cho nhau biết nhé.

                                    Như Phương
                                  TX. June 30 - 2016

Thi Cử Trước Đây - Hoàng Đằng

Ôn chuyện cũ:

Thi Cử Trước Đây

                                                 Bài viết của Hoàng Đằng

Từ 01/7 đến 04/7/2016, kỳ thi Phổ Thông Trung Học Quốc Gia sẽ được tổ chức nhằm đánh giá kết quả học tập của tất cả học sinh Việt Nam học xong chương trình lớp 12. Kỳ thi có 2 mục đích: một là công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông, hai là làm cơ sở xét tuyển vào đại học.

Nhân dịp này, tôi muốn ôn lại chuyện thi cử trước đây với người xưa và cung cấp một ít thông tin cho người nay.

Trước đây, kể từ khi mới vỡ lòng cho đến xong bậc phổ thông trung học, học sinh phải qua 5 kỳ thi đánh giá (examen) lực học mỗi giai đoạn, chưa kể các kỳ thi tuyển (concours); sau mỗi kỳ thi, nếu đỗ, được cấp chứng chỉ - certificat - hay bằng – diplôme.

Bài viết này chỉ giới hạn trong thời kỳ tân học (chương trình học dùng chữ Pháp thời Pháp thuộc rồi chữ Quốc Ngữ trong vùng Quốc Gia Việt Nam và Việt Nam Cộng Hòa kiểm soát), không “với” tới thời kỳ cựu học (chương trình học dùng chữ Hán) và thời kỳ tân học trong vùng Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa kiểm soát.

Trước năm 1945, bậc tiểu học gồm 6 năm. Xong ba năm đầu, thi Yếu Lược; học thêm 3 năm nữa, thi Tiểu Học. Người học xong yếu lược về trong cộng đồng, được trọng vọng, có thể giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý, điều hành việc hương thôn, làng xã (lý trưởng, hương chức ...). Sau năm 1945, bậc tiểu học rút bớt 1 năm, còn 5 năm; kỳ thi Yếu Lược bỏ; học sinh học xong 5 năm thi bằng Tiểu Học. Người có bằng Tiểu Học có thể đi làm công sở nhà nước, có thể làm giáo viên dạy các lớp bậc yếu lược.

Bậc trung học gồm 7 năm, chia ra 2 cấp:

- Xong 4 năm đầu, thi bằng Thành Chung (trung học đệ I cấp); người có bằng Thành Chung có thể xin làm công sở nhà nước, sau một thời gian kinh nghiệm, có thể lên hàng lãnh đạo: quản lý, điều hành, giữ những chức vụ như chủ sự phòng (trưởng phòng); người có bằng thành chung cũng có thể xin bổ dụng giáo viên dạy bậc tiểu học, vào quân đội, trước năm 1962, được gởi đi học để ra sĩ quan.

- Nếu không đi làm, học thêm 2 năm nữa, thi Tú Tài phần 1; đỗ Tú Tài phần 1 chỉ được cấp chứng chỉ, không cấp bằng. Xong Tú Tài phần 1, học thêm một năm nữa, thi Tú Tài phần 2 (trung học đệ II cấp), đỗ Tú Tài phần 2 được cấp bằng, gọi là bằng Tú Tài. Người có bằng Tú Tài, nếu không học tiếp đại học, có thể xin tuyển dụng vào nhiều việc: công chức trung cấp, đào tạo thành sĩ quan quân đội hiện dịch …

Thi cử không chỉ dành cho học sinh mà còn dành cho những người tự học, gọi là thí sinh tự do. Thành phần thí sinh tự do này, bằng nhiều cách, cố gắng học xong chương trình cấp mình muốn thi. Trong hồ sơ xin thi, có thêm giấy chứng nhận đã dạy thí sinh hết chương trình bậc học liên quan do một vị nào đó có trình độ cao hơn theo quy định cấp - thi Tiểu Học, vị có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận phải có bằng Trung Học Đệ Nhất Cấp; thi Trung Học Đệ I cấp, vị có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận phải có bằng Tú Tài; thi Tú Tài, vị có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận phải có bằng Cử Nhân.

Và mỗi kỳ thi được tổ chức 2 lượt cách nhau khoảng trên 2 tháng (khoảng đầu kỳ nghỉ hè và cuối kỳ nghỉ hè); lượt 2 dành cho những người không đỗ lượt 1 hay, vì một lý do gì đó, không dự thi lượt 1 được

Theo thời gian, khi số học sinh tăng lên nhiều, do thi cử tổ chức tốn kém, các kỳ thi rút bớt hoặc bỏ dần.

Năm 1956, kỳ thi Tiểu Học bỏ. Năm 1966, kỳ thi Trung Học Đệ I Cấp (Thành Chung) bỏ.

Năm 1973, kỳ thi Tú Tài phần 1 bỏ. Như thế, sau 12 năm học (5 năm tiểu học + 7 năm trung học), học sinh chỉ còn  kỳ thi cuối bậc phổ thông, gọi là thi Tú Tài.

Đó là nói thi cử dành cho học sinh; còn đối với những thành phần tự học, hàng năm vẫn có tổ chức thi cử để chứng nhận trình độ học vấn từng bậc học mà ban phát quyền lợi tương ứng cho họ.

 Thi Tiểu Học chỉ có thi viết; còn thi Trung Học Đệ Nhất Cấp, thi Tú Tài phần 1 và thi Tú Tài phần 2 gồm 2 phần: thi viết và thi vấn đáp; đỗ thi viết mới được thi vấn đáp. Tuy nhiên, vào giai đoạn sau, phần thi vấn đáp cũng bỏ dần - phần thi vấn đáp kỳ thi Thành Chung bắt đầu bỏ từ năm 1960; phần thi vấn đáp kỳ thi Tú Tài bỏ từ năm 1968.

Cách làm bài thi theo hình thức “tự luận”; mãi đến năm 1974, thi “trắc nghiệm” được đem ra sử dụng và bài thi của thí sinh được chấm bằng máy điện toán.

Ngày trước, thi cử khó, mức đỗ của thí sinh không cao như bây giờ (trên 90%); trường nào có mức đỗ 50% thì đã có thành tích vang dội.

Các tân khoa có 5 cách xếp hạng: Thứ (trung bình); Bình Thứ (trung bình khá); Bình (khá), Uu (giỏi) và Tối Ưu (rất giỏi). Đỗ hạng Thứ là may lắm rồi, đỗ hạng Bình Thứ rất ít; đỗ hạng Bình đã là hiếm, đỗ hạng Uu thuộc loại quý hiếm, vài ba năm mới có thí sinh đạt hạng Ưu, còn đỗ Tối Ưu, e rằng không có.

Trong cộng đồng, do nhiều lý do (nghèo, khả năng tiếp thu chậm…), số người đi học ít, người đi học rất được xã hội trọng vọng, lại được sàng lọc qua nhiều kỳ thi, vì vậy, trước đây, trình độ những người cùng cấp học không chênh lệch nhau bao nhiêu.

Tôi viết ra những gì mình nhớ để ôn lại chuyện cũ cùng người xưa và giúp các thế hệ đến sau biết về quá khứ. Thế thôi!

02/6/2016 (27/4/Bính Thân)

Nhìn Người Qua Mặt Tốt - Trầm Vân

 Nhìn Người Qua Mặt Tốt

Có ai toàn vẹn được đâu
Có khi tốt xấu chen nhau trong hồn
Nhìn người mặt tốt nhiều hơn
Là ta sẽ thấy giận hờn bớt đi

Lòng rơi bớt bụi sân si
Bước chân nhẹ nhõm đi về thênh thang
Gặp nhau cười nói hân hoan
Hồn xuân phơi phới sắp hàng cỏ hoa

Nhìn người qua mặt xấu xa
Thế là xa lánh mất hòa đồng vui
Mất đi bằng hữu tiếng cười
Gần nhau mà thấy xa xôi lạnh lùng

Người quen bỗng hóa người dưng
Có khi thù hận thổi bùng lửa lên
Cháy con tim lửa ghét ghen
Có khi đốt cả lòng thiền từ tâm

Thế gian một cõi trầm luân
Khoan dung tha thứ hận dần dần trôi
Nhìn người qua mặt tốt rồi
Ấy là sẽ thấy thảnh thơi cõi lòng

       Trầm Vân

Thư Gởi Con - Võ Mai Trang

THƯ GỞI CON

 

Beethoven, nhạc sĩ tài hoa

viết đoản khúc cung La thứ

Für Elise 

lời tỏ tình du dương bình yên ngọt ngào

để rồi dồn dập đam mê

như sóng ngầm trào dâng cảm xúc

 

Elise của maman

nhẹ nhàng và trong sáng

như những nốt nhạc đầu tiên

 

Tiểu khúc "Thư gửi Elise" 

gieo giữa đời những thanh âm ngắn ngủi

Nhưng vũ trụ này với con

dài tháng ngày hạnh phúc

êm ả tiếng dương cầm thánh thót tuổi thơ

 

Âm thanh rất đỗi dịu dàng

và tình yêu tuyệt vời này

sẽ suốt đời theo mẹ

vì con là bầu trời của mẹ

vì con là giai điệu yêu thương...

 

Võ Mai Trang

7/2015

Thơ phỏng dịch: Con Đường Mình Không Đi (Nguyễn Cang) & Bài cảm tác: Tìm Đâu Đường Cũ Quay Về ( Vkp.Phượng Tím

The Road Not Taken   

Two roads diverged in a yellow wood,
And sorry I could not travel both
And be one traveler, long I stood
And looked down one as far as I could
To where it bent in the undergrowth;
Then took the other, as just as fair,
And having perhaps the better claim,
Because it was grassy and wanted wear;
Though as for that the passing there
Had worn them really about the same,
And both that morning equally lay
In leaves no step had trodden black.
Oh, I kept the first for another day!
Yet knowing how way leads on to way,
I doubted if I should ever come back.
I shall be telling this with a sigh
Somewhere ages and ages hence:

 Two roads diverged in a wood, and I-
I took the one less traveled by,
And that has made all the difference.

                   Robert Frost

Con Đường Mình Không Đi 

   Nguyễn Cang phỏng dịch

Giữa cánh rừng thu vàng lá úa

Hai con đường tách biệt nhau riêng rẽ

Rất tiếc tôi không thể đi trên cả hai

Là người lữ hành tôi phân vân đứng mãi
Mắt nhìn xuống một con đường
Chạy đi thật xa mà tôi có thể còn thấy
Đến  khi  tới khúc quanh khuất sau bụi rậm.
Rồi chọn con đường kia cũng đẹp không khác gì con đường nầy
Cho rằng có lẽ đó  là một sự chọn lựa tốt hơn
Vì là con đường ngập cỏ xanh, cần bước chân đi
Dù nó cũng có vết mòn như con đường đầu.

Cả hai đều nằm im buổi sáng hôm ấy

Lá phủ đầy nhưng không một dấu chân người dẫm đậm lên

Thôi, để một lần khác đi con đường thứ nhất

Nhưng chưa biết làm thế nào tìm ra lối đi từ đường nầy tới đường kia

Cũng không chắc là sẽ có lần trở lại.

Bạn ơi! Mai nầy tôi sẽ kể lại trong tiếng thở dài

Rằng ở đâu đó của thời xa xưa trước

Trong khu rừng kia có hai con đường tách riêng

Tôi đã chọn con đường ít người đi nhất

Điều đó đã làm cho mọi thứ trở nên khác biệt.

        Nguyễn Cang 

Lời bình:

Tác giả Robert Frost (1874-1963) đã cống hiến cho thi ca Mỹ quốc một tài sản bất diệt. Ông đã sáng tạo ra một thứ ngôn ngữ thi ca mới, mang âm hưởng sâu xa, vượt cả thời gian và không gian, dựa trên nền tảng triết học vả văn chương. Những hình ảnh và chủ đề luôn kết chặt lẫn nhau, làm thành một biểu mẫu của những tư tưởng hàm xúc, từ một nhận thức hay một triết lý phức tạp khiến cho người đọc phải suy nghĩ, phân tích, lựa chọn, mới hiểu được ý của ông, ví dụ trong bài thơ trên. 

    Bài thơ mô tả trạng thái tâm lý do dự của tác giả trước ngã ba đường. Ông phải chọn một trong hai con đường, và bõ lại con đường kia. Tại sao ông phải chọn con đừng ít người đi? Chính ông cũng không biết để sau nầy ông tỏ ra hối tiếc vì sự lựa chọn nầy. Mà chắc gì con đường còn lại sẽ đưa ông tới hạnh phúc lâu dài? 

Tác giả khéo sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ, lấy con đường thật để nói con đường đời, thật khéo léo và điêu luyện. Chỉ mình ông biết con đường đời đó là con đường nào. Con đường rừng một khi đã chọn thì ông có thể thay đổi nhưng con đường đời thì vĩnh viễn không quay lại được. Kể ra cũng đúng một phần hoàn cảnh của ông trong cuộc sống thực, ông thất bại về sự nghiệp vật chất khi qua Anh, rồi ông  trở lại Mỹ tạo dựng trang trại nhưng nghèo vẫn hoàn nghèo, bù lại ông bắt đầu nổi tiếng trong lãnh vực thơ văn. Không biết ông có hối tiếc về sự lựa chọn đi Anh Quốc không?  

Trong bài nhấn mạnh sự lựa chọn cá nhân một cách tự do hơn là sự lựa chọn cơ hội. Khi lỡ cơ hội thì người ta hối tiếc, ở đây ông không có cơ hội mà vẫn hối tiếc là tại sao? Một câu hỏi khó trả lời. Bài thơ có sức truyền cảm rất mạnh. Đọc xong nghe buồn ray rức, luyến tiếc điều chi mà mình cũng không biết rõ, chỉ thấy như mình cũng là nhân vật chính trong thơ vậy. Tôi nghĩ tác giả có thể sai lầm một trong hai trường hợp sau đây: Thất bại khi qua Anh Quốc lập nghiệp hay khi trở lại Mỹ lo gầy dựng trang trại mà lẽ ra nên chọn con đường khác tốt hơn.

Hoặc là thất bại trong tình yêu hôn nhân: chọn lầm người thứ hai thay vì người thứ nhất (bề ngoài thì hai người cùng trẻ đẹp như nhau nhưng đức hạnh thì khác mà ông không nhận ra, giống như hai con đường ở trên vậy).

 Trên đây chỉ là những suy đoán, rất tiếc tác giả không nói cho chúng ta biết con đường ông chọn sai là con đường nào. Tác giả nhận mình sai, ta thông cảm cho ông nhiều lắm, ngoài ra ông còn để lại một thông điệp cho người đời nhất là các bạn trẻ là phải cẩn thận suy nghĩ cho kỹ trước khi chọn con "đường đời" kẻo  phải hối tiếc về sau. Ngậm ngùi nhất là đoạn cuối trong bài sao mà ray rức bâng khuâng, thương cảm cho tác giả đã sai lầm khi lựa chọn để rồi đánh mất một cơ hội làm giàu hay một tình yêu hạnh phúc... mà nay vĩnh viễn không bao giờ tìm lại được.

Nguyễn Cang  (30/6/2016)

TÌM ĐÂU ĐƯỜNG CŨ QUAY VỀ  

           vkp phượng tím

(Cảm đề bài thơ “ Con Đường Mình Không Đi"

                        Phỏng dịch của Nguyễn Cang)

Đứng trước ngả ba đường tình

Bước nhầm lối rẽ, hành trình gian truân

Ngày xưa anh đã phân vân

Chọn yêu hay để nợ duyên sắp bày?

Ông Tơ bà Nguyệt nhanh tay

Nên se lộn mối, đọa đày thân anh

Thuyền con chở nặng chòng chành

Đầy vơi con nước độc hành bôn ba

Đêm xa xứ... nhớ quê nhà

Tiếc thầm lối cũ đậm đà yêu thương

Biết Ai còn có vấn vương?

Hay vì tủi phận, tình trường nhạt phai?

Nếu bỏ quê hương thứ hai

Trờ về chốn cũ, đắng cay quá nhiều

Gặp lại mừng biết bao nhiêu

Nhưng nhìn hiện thực sao hiu hắt buồn?

Nắng vẫn ấm mưa vẫn tuôn

Mà lòng sao mãi cứ luôn não nề?

Tìm đâu đường cũ quay về???

        Saigon 28/6/2016

        Vkp phượng tím

Nhớ Bạn Buổi Họp Đàn - Như Phương

                          NHỚ  BẠN BUỔI HỌP ĐÀN

                          Nhủ lòng thanh thảng, bỏ luyến lưu
                          Qua đây, thấy dáng bạn yêu kiều
                          Giọng trìu mến ân cần tay nắm
                          Bao năm vẫn tìm dấu thân yêu.

                           Mùa Hè bên nhau thật ấm nồng
                           San Jose, Sacto., Westminster chờ trông
                           Tìm đến nhau như tình sách vở
                           Sải cánh chim đơn, thoả ước mong.

                           Vĩnh ơi, thật nhớ lúc họp đàn
                           Câu hát tiếng cười cứ vang vang
                           Những mong, rượu nhắp khi tình đậm
                           Tóc phai trong nắng chiều chưa tàn.

                           Lẽ đời, thiên mệnh vẫn không quên
                           Chút tình cho nhau dẫu chưa đền
                           Xin nụ cười cho ngày còn  sáng
                           Nhớ thương, lưu dấu nén hương nguyền.
 
                                              Như Phương
                                             June 28, 2016

Nỗi Buồn Sương Khói - Trầm Vân

Nỗi Buồn Sương Khói

Đôi khi buồn tựa vào mưa

Thiếu làn tóc ướt lại thừa bàn tay

Khăn tay lau dỗ ai đây

Giọt mưa thầm lặng cau mày dỗi qua

Đôi khi buồn tựa vào hoa

Từng cành phượng đỏ nghiêng nhòa hè sang

Cổng trường khép tiếng ve ran

Ngày xưa đã lật sang trang mất rồi

Đôi khi buồn tựa nước trôi

Những con sóng nhớ bồi hồi gọi nhau

Áo ai lượn mấy nhịp cầu

Buông dài đôi vạt hút sâu bóng chiều

Đôi khi buồn đến chắt chiu

Từng bàn tay ấm dắt dìu tình đi

Từng lời thơ nhẹ vân vê

Lau dòng lệ nhỏ những khi tình buồn

Lau khô đôi mắt dỗi hờn

Che dù ai đứng qua cơn mưa sầu

Dùng dằng mấy sợi mưa ngâu

Chiều rơi hun hút trên đầu lênh đênh

Đôi khi buồn tựa vai mình

Một ta nửa bóng nửa hình cô đơn

       Trầm Vân